Zygmunt Kiejstutowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zygmunt I Kiejstutowicz, lit. Žygimantas Kęstutaitis (ur. ok. 1365, zm. 20 marca 1440 w Trokach) – wielki książę litewski w latach 1432–1440, książę możajski od 1383, książę Rusi Czarnej w latach 1390–1440.

Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Życiorys[ | edytuj kod]

Był synem Kiejstuta i Biruty. 14 czerwca 1384 roku zastrzeżono, że ziemie po Witoldzie odziedziczy właśnie Zygmunt. Chrzest przyjął 18 lutego 1386 roku w Krakowie. Po 4 marca 1386 roku jako książę litewski złożył hołd homagialny królowi Władysławowi II Jagielle, królowej Jadwidze Andegaweńskiej i Koronie Królestwa Polskiego. W styczniu 1390 roku został przekazany Krzyżakom przez Witolda w charakterze zakładnika (oprócz Zygmunta los ten spotkał jego brata Towciwiłła, siostrę Ryngałłę oraz Annę, żonę Witolda). W styczniu 1397 roku poseł Wacława IV Luksemburskiego domagał się od Krzyżaków, aby albo przekazali mu Zygmunta, albo go uwolnili. Wielki mistrz Konrad von Jungingen odmówił spełnienia tych żądań. Był jednym ze świadków traktatu pokojowego, który Witold zawarł z Krzyżakami 12 października 1398 roku na wyspie Salin. Był sygnatariuszem pokoju mełneńskiego 1422 roku. 1 września 1432 roku w wyniku zamachu stanu pozbawił władzy Świdrygiełłę i został wielkim księciem litewskim. 27 lutego 1434 roku w Grodnie odnowił zapisy złączenia i poddania Litwy Koronie. 6 maja 1434 roku zrównał w prawach bojarów litewskich i ruskich. 1 września 1435 roku wojska polsko-litewskie pod wodzą Jakuba z Kobylan i księcia Zygmunta stoczyły zwycięską bitwę pod Wiłkomierzem. 31 grudnia 1435 roku podpisał akt pokoju w Brześciu Kujawskim. Zginął zamordowany przez zwolenników Świdrygiełły.

Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Kiejstut, Kęstutis (ur. ok. 1308/1310, zm. 15 sierpnia 1382) – książę trocki, współrządca (wraz z Olgierdem) Litwy od 1345, wielki książę litewski 1381-1382, syn Giedymina, ojciec Witolda, Zygmunta i Danuty Anny. W 1381 po zdobyciu Wilna popadł w konflikt ze swoim bratankiem, Władysławem Jagiełłą, synem Olgierda, po którym Jagiełło uwięził stryja w Krewie. Niedługo później Kiejstut zmarł, być może zgładzony z rozkazu bratanka. Z małżeństwa z Birutą pozostawił synów Witolda i Zygmunta oraz córkę Ryngałłę.

Zygmunt Kiejstutowicz był co najmniej dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy ożenił się z nieznaną z imienia córką kniazia Andrzeja Odyncewicza, po raz drugi poślubił w styczniu 1416 nieznaną z imienia kobietę, która zmarła przed połową 1434, gdy Zygmunt planował kolejne małżeństwo, które nie zostało zawarte. Jego dzieci to Michał Bolesław Zygmuntowicz i Jadwiga.

Michał Bolesław Zygmuntowicz zwany Michajłuszką (ur. ok. 1390, zm. na krótko przed 10 lutego 1452) – książę Rusi Czarnej w latach 1440–1441 z dynastii Giedyminowiczów.Konrad von Jungingen (ur. ok. 1355 w Jungingen, zm. 30 marca 1407 w Malborku) – wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1393-1407.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Grzegorz Błaszczyk, Dzieje stosunków polsko-litewskich tom II: Od Krewa do Lublina, część 1, Poznań 2007, s. 27.
  2. Maciej Dogiel, Codex Diplomaticus Regni Poloniae Et Magni Ducatus Litvaniae : In Quo Pacta, Foedera, Tractatus Pacis, Mutuae Amicitiae, Subsidiorum, Induciarum, Commerciorum Nec Non Conventiones [...] Aliaque Omnis Generis Publico Nomine Actorum, Et Gestorum Monumenta. T. 4, In Quo Totius Prussiae Res Continentur, Wilno 1764, s. 114.
  3. Codex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae, wydał Maciej Dodgiel, t. 4, Wilno 1764, s. 132.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Tęgowski J., Pierwsze pokolenia Giedyminowiczów, Poznań – Wrocław 1999.




  • Warto wiedzieć że... beta

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Bojarzy (z bułgarskiego boliare, boliarin) – w średniowiecznej Bułgarii (do XIV wieku), Wołoszczyźnie, Mołdawii i później na Rusi - wyższa szlachta feudalna, magnaci, wielcy właściciele ziemscy.
    Homagium, hominium – hołd symbolizujący oddanie się władzy. Może oznaczać też publiczne, oficjalne uznanie przez wasala danej osobistości za swego seniora w czasie ceremonii hołdu lennego. Określenia tego używano często zwłaszcza wobec hołdu składanego od stanów nowo nabytych terytoriów. Kardynałowie składają homagium papieżowi po wyborze na głowę Kościoła, a wierni danej diecezji – biskupowi po wyborze na urząd ordynariusza.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Lista władców Litwy obejmuje imiona i lata panowania potwierdzonych przez źródła pisane monarchów litewskich. Osobny rozdział zawiera wykaz legendarnych książąt litewskich, których imiona zostały odnotowane przez XVI-wiecznych kronikarzy litewskich, a których historyczność nie został potwierdzona naukowo.
    Wacław IV Luksemburski (ur. 26 lutego 1361, zm. 16 sierpnia 1419) – król niemiecki 1378-1400 i czeski 1378-1419, książę Luksemburga 1383–1419. Syn Karola IV Luksemburskiego.
    Jakub Kobylański (także Jakub z Kobylan) (? – 20 maja 1454) – rycerz i wódz polski, marszałek dworu wielkiego księcia litewskiego Witolda 1425-1430, kasztelan biecki od 1444, krajczy królewski od 1450, kasztelan gnieźnieński od 1453.

    Reklama