Zwyrodnienie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zwyrodnienie (łac. degeneratio) – skutek zaburzonej przemiany materii polegający na gromadzeniu się w komórkach lub w macierzy pozakomórkowej substancji, które normalnie w nich nie występują lub których ilość jest znacznie mniejsza. Jest to zaburzenie jakościowe prowadzące do upośledzenia czynności narządów. Zwyrodnienie zaliczane jest w patomorfologii do zmian wstecznych.

Modzel (łac. tyloma, callus) - ograniczone zgrubienie warstwy rogowej naskórka spowodowane przez powtarzalny ucisk, dlatego pojawiający się najczęściej w obrębie strony podeszwowej stopy i strony dłoniowej ręki.Róg skórny (łac. cornu cutaneum) - to brodawkowaty rozrost naskórka charakteryzujący się nadmiernym rogowaceniem. Pojawia się najczęściej na skórze u osób starszych, w miejscach eksponowanych na promieniowanie słoneczne. Róg skórny przybiera postać stożkowatego tworu, najczęściej niewielkich rozmiarów. Opisano przypadki dużych kilkunastocentymetrowych zmian przyjmujących poskręcaną formę. Róg skórny ma charakter łagodny. Zmiana traktowana jest jednak jako stan przednowotworowy, zwłaszcza gdy powstaje na podłożu fotodermatozy. Leczeniem z wyboru jest usunięcie chirurgiczne.

Typy zwyrodnień:

  • zwyrodnienia na tle nadmiernego gromadzenia się wody w komórce:
  • przyćmienie miąższowe – (łac. offusatio parenchymatosa) obrzmienie komórki,
  • zwyrodnienie wodniczkowe – (łac. degeneratio vacuolaris (hydropica));
  • zwyrodnienia białkowe:
    1. zwyrodnienie kropelkowo-szkliste
    2. zwyrodnienie szkliste – (łac. degeneratio hyalinea)
    3. zwyrodnienie włóknikowate – (łac. fibrinoidea)
    4. skrobiawica (amyloidoza)
    5. zmiany rogowe:
      1. Nadmierne rogowacenie (hyperkeratosis):
        1. Nagniotek (clavus) = odcisk – na powierzchni i w obrębie skóry (w formie klina)
        2. Modzel (thyloma) – kopułowate zgrubienie naskórka
        3. Róg skórny (cornu cutaneum) – stożkowaty kształt
        4. Rybia łuska (ichtiosis)
        5. Rogowacenie ciemne (acantosis nigrica) – u chorych na raka – ciemna skóra, rozrosłe brodawki, gruba warstwa rogowa
      2. Rogowacenie w niewłasciwym miejscu (keratinisatio heterotopica):
        1. Rogowacenie białe (leukoplakia) – dotyczy nabłonka nierogowaciejacego (jama ustna, krtan, przełyk, pochwa)
        2. Zeskórnienie krtani (pachydermia laryngis) – stan przedrakowy
      3. Wadliwe rogowacenie (parakeratosis) – niecałkowite (zachowanie jąder komórkowych), np. Łuszczyca
      4. Rogowacenie pojedynczych komórek warstwy kolczystej naskórka (dyskeratosis)
  • zwyrodnienia śluzowe – wytwarzanie się dużej ilości gęstego śluzu w jelitach, trzustce i oskrzelach (mukowiscydoza)
  • zwyrodnienia śluzowate – gromadzenie się kwaśnych mukopolisacharydów w tkance łącznej skóry
  • zwyrodnienia tłuszczowe – otłuszczenie lub stłuszczenie narządu
  • mineralne – braki pewnych minerałów w organizmie (krzywica, osteoporoza)
  • barwnikowe – braki barwników organicznych (bielactwo)
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • choroba zwyrodnieniowa stawów
  • choroby zwyrodnieniowe
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Kruś Stefan, Skrzypek-Fakhour Ewa (red.): Patomorfologia kliniczna. Podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 2005. ISBN 83-200-3111-7.
  • Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

    Albinizm (bielactwo) – brak pigmentu w skórze, tworach skórnych, włosach i tęczówce oka (czerwone oczy lub, rzadziej, niebieskawe). Osobnik posiadający tę cechę nosi miano albinosa.Zwyrodnienie szkliste (łac. degeneratio hyalinea; ang. hyaline degeneration, hyalinizing changes, glassy degeneration), szkliwienie, hialinizacja (łac. hyalinosis, hyalinisatio; ang. hyalinosis, hyalinization) – termin używany w patomorfologii, rodzaj zwyrodnienia, zaburzenie przemiany białek pozakomórkowych. Jest to określenie morfologiczne zmian będących skutkiem różnych patologii. Występuje miejscowo, choć często wieloogniskowo. Należy do najczęstszych zwyrodnień białkowych i jest zaliczane do zmian wstecznych.




    Warto wiedzieć że... beta

    Macierz pozakomórkowa, istota międzykomórkowa, substancja międzykomórkowa, substancja intersycjalna, substancja pozakomórkowa (ang. extracellular matrix, ECM, łac. substantia intercellularis) – mieszanina wytwarzana przez komórki, wypełniająca przestrzeń między nimi, będąca częścią składową tkanek zespalając je. Specyficznym rodzajem istoty międzykomórkowej jest osocze krwi.
    Przyćmienie miąższowe (łac. offuscatio parenchymatosa) – zwyrodnienie dotyczące głównie narządów miąższowych (wątroba, nerki, serce).
    Oskrzela (łac. bronchi; l.poj. bronchus), drzewo oskrzelowe to część układu oddechowego, położona pomiędzy tchawicą a oskrzelikami.
    Amyloidoza, inaczej skrobiawica lub betafibryloza – schorzenie polegające na pozakomórkowym odkładaniu różnych rodzajów biologicznie nieaktywnego białka o budowie nierozgałęzionej i konfiguracji β, dającego charakterystyczny obraz rentgenowski, uogólnione lub zlokalizowane narządowo, najczęściej w nerkach, wątrobie, śledzionie.
    Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) – stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania. Osteoporoza występuje najczęściej u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna). Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania.
    Brodawka (łac. verruca) – grudkowa zmiana skórna, potocznie nazywana także kurzajką, znajdująca się na szerokiej podstawie, często o nierównej, hiperkeratotycznej powierzchni wywołana zakażeniem wirusem HPV (ang. human papilloma virus). Są zwykle niebolesne, a otaczająca brodawki skóra nie ulega stanowi zapalnemu.
    Krtań (łac. larynx) – górny odcinek układu oddechowego o 4 - 6 cm długości, nieparzysty narząd służący do wydawania dźwięków. Krtań łączy gardło z tchawicą. Krtań łączy się z gardłem za pośrednictwem wejścia do krtani (łac. aditus laryngis), a z tchawicą łączy się na poziomie górnej części trzonu C5 lub C6. Krtań ma kształt odwróconej, trójściennej piramidy o ściętym i zaokrąglonym wierzchołku oraz o dwóch ścianach przednio-bocznych i jednej tylnej.

    Reklama