Zutang ji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zutang ji (祖堂集 Antologia gmachu patriarchów; kor. Chodang chip, jap. Sodōjū, wiet. Tổ Đường Tập) – jeden z pierwszych tekstów związanych z historią chanu.

Budda; skr. बुद्ध buddha – przebudzony, oświecony; chiń. fo (佛), fotuo (佛陀); kor. bul, pult’a; jap. butsu (仏), hotoke (仏), budda (仏陀); wiet. phật, phật-đà, Bột đà; tyb. sangdzie (སངས་རྒྱས།, Wylie: sangs.rgyas). Min (chiń. upr.: 闽; chiń. trad.: 閩; pinyin: Mǐn) – krótkotrwałe państwo w nadbrzeżnych Chinach, jedno z Dziesięciu Królestw.

Dzieło to został napisane przez Jinga i Yuna, dwóch uczniów mistrza chan Zhaoqinga Wendenga (znanego także jako Zhaoting Shengdeng) (884972) w roku 952 w klasztorze Zhaoqing w Quanzhou. Jest ono silnie związane z niezwykłym rozwojem chanu (zapewne z powodu względnego spokoju tych rejonów Chin) w państwie Nan Tang (południowych Tangów), które obejmowało rejon dolnego biegu rzeki Jangcy oraz dużą część dawnego państwa Min (909945), pokrywającą się mniej więcej z dzisiejszą prowincją Fujian. Południowi Tangowie wspierali buddyzm jako źródło ich praw do rządzenia.

Qingyuan Xingsi (青原行思; ur. 660, zm. 740) kor. Chǒngwǒn Haengsa, jap. Seigen Gyōshi, wiet. Thanh Nguyên Hành Tư) – chiński mistrz chan Południowej szkoły chanu. Znany także jako Jizhou Xingsi i Qingzhu Xingsi.Dynastia Song (chiń.: 宋朝; pinyin: Sòng Cháo; Wade-Giles: Sung Ch’ao) – dynastia panująca w Chinach od 960 do 1279 roku, po okresie Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw, a przed panowaniem dynastii Yuan. Był to pierwszy rząd na świecie, który emitował pieniądz papierowy i pierwszy rząd chiński, który ustanowił stałą marynarkę wojenną. Za czasów tej dynastii po raz pierwszy użyto prochu strzelniczego, jak również odróżniono północ prawdziwą od magnetycznej.

Był to rejon działalności wielu wybitnych mistrzów chan należących do zupełnie różnych linii przekazu i reprezentujących różne regionalne "szkoły" chan, co zapewne przyczyniło się do wyraźnego w Zutang ji wysiłku przedstawienia zunifikowanej tradycji chan jako wielkiej rodziny. Działali tu m.in. Fayan Wenyi (885958) i Zhaoqing Wendeng. Oba te kręgi chanistyczne wydały niezwykle ważne dla badań na historią chanu dzieła. Daoyuan ze szkoły fayan napisał Jingde chuandeng lu, a uczniowie Wendenga – Zutang ji.

Haein sa (해인사) – klasztor buddyjski w Korei Południowej na górze Kaya (가야산) w prowincji Południowy Kyŏngsang (Kyŏngsangnam-to 경상 남도).Xuefeng Yicun (雪峰義存; ur. 822, zm. 908) (kor. Sǒlbong Ŭijon ( ); jap. Seppo Gison (Zokotsu) ( ); wiet. Tuyết Phong Nghĩa Tồn) – chiński mistrz chan.

Zutang ji jest najstarszą zachowaną pracą związaną z prezentacją historii chanu poprzez ukazanie linii przekazu Dharmy. Chociaż praca ta prezentuje i promuje głównie linię przekazu mistrza Wendenga, to jednak – chociaż w dużo mniejszym stopniu – pokazuje wieloliniowość rozwoju chanu i jego zróżnicowanie. Częściowo uprawomocnia także wymarłe już dawne linie przekazu, które pochodziły od Patriarchów Daoxina i Hongrena. I właśnie ukazanie tradycji chan jako dużej, sprawnie zarządzanej rodziny, która była ucieleśnieniem charyzmy samego Buddy, było tym, czego szukali Tangowie i co służyło chanowi także za panowania dynastii Song.

Patriarchat zen – szczególna linia sukcesji patriarchów zen biegnąca od siedmiu buddów przeszłości, poprzez historycznego Buddę Siakjamuniego, patriarchów (chiń. zu (祖); kor. cho; jap. so; wiet. tổ) linii medytacyjnej Indii (dhyana), Chin (chan), Korei (sŏn) i Japonii (zen). Uważa się, że oficjalna linia przekazu kończy się na Huinengu – szóstym patriarsze chanu – gdyż nie dokonał od przekazu misek i szaty jednemu z wybranych uczniów, co było tradycyjnym symbolem. Od tej pory przekaz stał się "demokratyczny". Każdy oświecony uczeń otrzymywał potwierdzenie oświecenia i najczęściej stawał się kolejnym "patriarchą" w swojej linii przekazu Dharmy.Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.

Pewnym wzorem dla Zutang ji jest dzieło Xu Baolin zhuan napisane przez mistrza chan Nanyuego Weijinga, ucznia Xuefenga Yicuna (822908), pomiędzy 907 a 911. Chociaż praca ta nie zachowała się do dziś, to promowała szkołę chanu hongzhou z punktu widzenia Xuefenga i jego uczniów.

Daman Hongren (大滿弘忍, Wade-Giles Ta-man Hung-jen), ur. 601; zm. 674 [lub 602– 675]) (kor. Hongin (홍인 ); jap. Daiman Kōnin ( ); wiet. Hoằng Nhẫn) - piąty patriarcha buddyzmu chan (jap. zen).Zhaoqing Wendeng (ur. 884, zm. 972) – chiński mistrz chan, uczeń mistrza chan Baofu Congzhana, znany także jako Zhaoqing Shengdeng.

Zutang ji stosuje to samo podejście, co Xu Baolin zhuan, można je nawet uważać za pewnego rodzaju unowocześnioną wersję tej pracy.

Jednak głównym celem Zutang ji nie jest równe traktowanie wszystkich frakcji chanu. Wręcz przeciwnie, praca ta ma na celu uprawomocnienie linii przekazu Dharmy wiodącej do mistrza Wendenga oraz wypromowanie jej na prawidłową, ortodoksyjną frakcję chanu. W tym celu autorzy najpierw musieli znaleźć odpowiedniego przodka dharmicznego. Znaleźli go w postaci prawie zupełnie nieznanego mistrza chan Qingyuana Xingsiego (660740). Ponieważ nie było o nim w ogóle prawie żadnych danych, nadawał się doskonale – po dodaniu "odpowiednich" informacji – na przodka (zobacz: Qingyuan Xingsi). W efekcie tych działań uczyniono z niego jednego z najważniejszych mistrzów chanu, a zapoczątkowana przez niego linia przekazu Dharmy, zaowocowała aż trzema z pięciu szkół chanu: fayan, caodong i yunmen. Ponieważ twórcy Zutang ji należeli do linii przekazu Xuefenga Yicuna, jest on także bardzo subtelnie promowany.

Caodongzong (chiń. 曹洞宗 cáodòng zōng ; kor. chodong chong 조동종; jap. sōtō-shū 曹洞宗; wiet. tào dộng tông) – jedna z pięciu głównych szkół chan.Fayanzong (法眼宗; kor. pǒban chong ( ) | jap. hōgen-shū ( ) | wiet. Pháp Nhãn tông) – chińska szkoła chan założona przez mistrza chan Fayana Wenyi i będąca jedną z pięciu szkół chan jego środkowego okresu rozwoju, zwanych Pięcioma domami chan.

Praca ta promuje także mistrza Mazu Daoyi i szkołę hongzhou, z którą mocno utożsamiał się mistrz Wendeng.

Oryginał pracy nie zachował się do dnia dzisiejszego, jednak dzieło to odnaleziono w koreańskiej kopii w klasztorze Haein w latach 30. XX w. Ponieważ w Zutang ji dużą rolę odgrywają koreańscy mnisi, badacz buddyzmu Yanagida Seizan sugeruje, że autorzy dzieła Yun i Jing byli koreańskimi mnichami. Z kolei Ishii Mitsuō identyfikuje Yuna z Taguanem Chiyunem (906-969), spadkobiercą Fayana Wenyi. Mizuno Kōgen utożsamia Jinga z Guyinem Chijingiem, spadkobiercą Lumena Chuzhena, a Yuna - z Shimenem Yunem, spadkobiercą Shimena Huiche

Quanzhou (chin.: 泉州; pinyin: Quánzhōu) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowych Chinach, w prowincji Fujian, nad Cieśniną Tajwańską, na północny wschód od miasta Xiamen. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 182 868. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 6 580 494 mieszkańców. Ośrodek rzemiosła artystycznego oraz przemysł spożywczego, włókienniczego i chemicznego; port żeglugi kabotażowej.Język koreański – izolowany język używany na Półwyspie koreańskim. Według niektórych teorii łączony z językami ałtajskimi lub ajnoskim. Używany jest głównie w Korei Południowej oraz Północnej, a także w sąsiadującej z Koreą Północną chińskiej prefekturze autonomicznej Yanbian. Na świecie językiem tym posługuje się ok. 78 milionów ludzi, włączając w to duże skupiska w republikach dawnego Związku Radzieckiego, USA, Kanadzie, Brazylii i Japonii.

Inny japoński badacz Kinugawa Kenji sugeruje, że w 952 oryginalny tekst Zutang ji liczył tylko jeden zwój. Koreańczycy dodali do pierwotnego tekstu drugi wstęp, dopisali większość treści aż do 20 zwojów i wydali w 1245.

Zutang ji rozpoczyna się od biografii siedmiu buddów przeszłości, następnie łączy chan bezpośrednio z Buddą Siakjamunim i prezentuje biografie 28 patriarchów indyjskich. Po nich następują biografie mistrzów, którzy zapoczątkowali kilka najważniejszych linii przekazu chanu. Kulminacją jest ostatni zwój, prezentujący biografie uczniów mistrza Mazu.

Hongzhou zong (chiń. 洪州宗, pinyin hóngzhōuzōng) – szkoła hongzhou - szkoła (linia przekazu Dharmy) chan, która prowadzona przez mistrza chan Mazu Daoyi (709-188) i jego uczniów, zastąpiła różnorodne tradycje wczesnego chanu i zdominowała ruch chan w okresie 100 lat, od okresu po rebelii Ana Lushana (755-763) do okresu po prześladowaniu buddyzmu przez cesarza Huichanga (會昌, pan. 841-846). Mistrz Mazu i jego uczniowie do dziś zajmują główne pozycje w panteonie chan, a szkoła wyznaczyła nową ortodoksję chanu. Jej spadkobierczynią była dominująca później szkoła linji, której założyciel mistrz chan Linji Yixuan (zm. 866) był w trzecim pokoleniu spadkobiercą Mazu. Szkoła hongzhou wpłynęła w decydujący sposób na późniejszy rozwój chanu, sŏnu i zenu.Przekaz Dharmy – zwyczajowa ceremonia w buddyzmie chan, zapewniająca ciągłość linii przekazu, duchową relację pomiędzy nauczycielem a uczniem oraz relacje w buddyjskiej rodzinie dharmicznej. W buddyzmie koreańskim zasadniczo przekaz Dharmy był traktowano podobnie. W szkole rinzai praktycznie jest wykorzystywana do zapewnienia "prawdziwej linii" mistrzów. W sōtō ma najniższy status, służy głównie do zapewnienia dziedziczenia świątyni przekazywanej przez ojca synowi.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Morten Schlütter: How Zen Became Zen. Honolulu: University of Hawai'i Press, 2008, s. 21. ISBN 978-0-8248-3255-1. (ang.)
  2. Albert Welter: The Linji lu and the Creation of Chan Orthodoxy. The Development of Chan's Records of Sayings Literature. Oxford: Oxford University Press, 2008, s. 30. ISBN 978-0-19-532957-5. (ang.)
  3. Albert Welter: The Linji lu and the Creation of Chan Orthodoxy. The Development of Chan's Records of Sayings Literature. Oxford: Oxford University Press, 2008, s. 31. ISBN 978-0-19-532957-5. (ang.)
  4. Albert Welter: Monks, Rulers, and Literati. The Political Ascendancy of Chan Buddhism. Oxford: Oxford University Press, 2006, s. 63. ISBN 0-10-517521-2. (ang.)
  5. Albert Welter. "Lineage and Contex in the 'Patriarch's Hall Collection' and 'Transmission of the Lamp'". [w] The Zen Canon. Understanding the Classic Text. Ss. 144, 145
  6. Albert Welter: Monks, Rulers, and Literati. The Political Ascendancy of Chan Buddhism. Oxford: Oxford University Press, 2006, s. 64. ISBN 0-10-517521-2. (ang.)

Bibliografia[ | edytuj kod]

  1. Albert Welter: Monks, Rulers, and Literati. The Political Ascendancy of Chan Buddhism. Oxford: Oxford University Press, 2006, s. 322. ISBN 0-10-517521-2. (ang.)
  2. Mario Poceski: Ordinary Mind as the Way. The Hongzhou School and the Growth of Chan Buddhism. Oxford: Oxford University Press, 2007, s. 287. ISBN 978-0-19-531996-5. (ang.)
  3. Albert Welter: The Linji lu and the Creation of Chan Orthodoxy. The Development of Chan's Records of Sayings Literature. Oxford: Oxford University Press, 2008, s. 236. ISBN 978-0-19-532957-5. (ang.)
  4. Morten Schlütter: How Zen Became Zen. The Dispute Over Enlightenment and the Formation of Chan Buddhism in Song-Dynasty China. Honolulu: University of Hawai'i Press, 2008, s. 290. ISBN 978-0-8248-3255-1. (ang.)
  5. Albert Welter: Lineage and Context in the 'Patriarch's Hall Collection' and the 'Transmission of the Lamp'. W: Steven Heine, Dale S. Wright: The Zen Canon. Understanding the Classic Text. Oxford: Oxford University Press, 2004, s. 137-172. ISBN 0-19-515068-6.
Język wietnamski (wiet. tiếng Việt, tiếng Việt Nam lub Việt ngữ) – jest narodowym i oficjalnym językiem Wietnamu. Wietnamski jest językiem ojczystym Wietnamczyków (người Việt / người kinh), stanowiących ok. 87% populacji tego kraju, oraz ok. dwóch milionów wietnamskich emigrantów. Jako drugi język używany jest przez mniejszości narodowe Wietnamu.Fayan Wenyi (法眼文益; ur. 885, zm. 958) (kor. Pǒban Munik ( ); jap. Hōgen Buneki ( ); wiet. Pháp Nhãn Văn Ích) – chiński mistrz chan, założyciel szkoły fayan, znany także jako Qingliang Wenyi.




Warto wiedzieć że... beta

Dynastia Tang (chiń. 唐朝; pinyin: Táng Cháo; wym. [tʰɑ̌ŋ tʂʰɑ̌ʊ]; język średniochiński: dhɑng) (18 czerwca 618 – 1 czerwca 907) – dynastia cesarska w Chinach, następczyni dynastii Sui i poprzedniczka Pięciu Dynastii i Dziesięciu Królestw. Została założona przez ród Li (李), który przechwycił władzę w czasie upadku dynastii Sui. Rządy dynastii zostały na krótko przerwane przez tzw. drugą dynastię Zhou (8 października 690 – 3 marca 705), kiedy to tron objęła cesarzowa Wu Zetian, pierwsza i jedyna kobieta bezpośrednio (a nie np. jako regentka) rządząca Chinami.
Budda Siakjamuni (ok. 563-483 p.n.e.), właśc.Siddhartha (imię od rodziców) Gotama (przydomek) z rodu (klanu) Śakjów – mędrzec, założyciel jednej z religii powszechnych – buddyzmu.
Mazu Daoyi (właściwie Jiangxi Daoyi; ur. 709, zm. 13 marca 788) (chiń. 馬祖道一); (kor. Majo Toil (마조 도일) | jap. Baso Dōitsu ( ) | wiet. Mã Tổ Đạo Nhất) – chiński mistrz chan, założyciel szkoły hongzhou, jeden z najbardziej wpływowych i poważanych mistrzów w historii zenu.

Reklama