Zofia (opatka w Gandersheim i Essen)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zofia (ur. lato/jesień 975, zm. 30 stycznia 1039 r. w Gandersheim) – od 1002 r. opatka w Gandersheim i od 1011 r. opatka w Essen.

Hildesheim (dolnoniem. Hilmessen) – miasto powiatowe w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia, siedziba powiatu Hildesheim, port nad rzeką Innerste (dorzecze Wezery), na południowy wschód od Hanoweru.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Życiorys[ | edytuj kod]

Zofia była córką cesarza Ottona II i jego żony Teofano. Z dokumentu Ottona II z 979 r. dowiadujemy się, że z inicjatywy matki została oddana na wychowanie do opactwa w Gandersheim, którego przełożoną była Gerberga, siostra Henryka II Kłótnika.

W 987 r. Zofia została zakonnicą. W czasie jej obłóczyny wybuchł konflikt kompetencyjny pomiędzy biskupem Hildesheim Osdagiem i biskupem Moguncji i kanclerzem Rzeszy Willigisem. Obaj rościli sobie prawa do zwierzchnictwa nad Gandersheim. Zofia odmówiła przyjęcia welonu z rąk Osdaga, który upierał się przy swoim prawie i demonstracyjnie nakazał ustawić swój tron biskupi koło ołtarza. Spór toczył się w obecności cesarzowej Teofano, Ottona III i dworu. W końcu Odag został dopuszczony do udziału w uroczystości. Spór o zwierzchnictwo nad Gandersheim trwał przez kolejne lata i osiągnął kulminację w 997 r. gdy dwór cesarski upomniał biskupa Willigisa.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Gerberga II (ur. ok. 940 r., zm. 13 lub 14 listopada 1001 r.) – księżniczka z dynastii Ludolfingów, opatka klasztoru w Gandersheim.

Zofia do 997 r. wspierała brata Ottona III, który nadał jej liczne dobra, a w jednym z dokumentów określił jako dilectissima soror. Później jednak przestała pojawiać się w otoczeniu władcy. Zofię opisywano jako chciwą, przekupną, dumną i pyszną. Opis ten pochodzi z niechętnych jej źródeł powstałych z Hildesheim. Jednak jej późniejsza skromna aktywność w sprawach opactwa w Essen pozwala przypuszczać, że wymienione cechy charakteru są prawdziwe.

Münster – miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone w północnej części kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia, siedziba rejencji Münster. Dawna, spolszczona nazwa miasta, dziś już rzadko używana, to Monaster/Monastyr.Willigis (zm. 23 lutego 1011 w Moguncji) – arcybiskup Moguncji od 975 roku. Koronował króla niemieckiego Henryka II w 1002 roku, święty Kościoła katolickiego.

W 1002 r. Zofia została opatką w Gandersheim, co zapewne było już zaplanowane w momencie oddania jej do klasztoru. W 1001 r. została opatką w Essen. Pierwotnie ten urząd miała objąć Matylda Saksońska, ale z przyczyn politycznych została wydana za mąż. Zofia rządziła obu opactwami do śmierci. Została pochowana w kościele klasztornym w Gandersheim.

Paderborn - uniwersyteckie miasto powiatowe w Niemczech, położone we wschodniej części kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Detmold, siedziba powiatu Paderborn oraz rzymskokatolickiej archidiecezji. Leży przy źródłach rzeki Pader. Rozwinięty przemysł precyzyjny, skórzany i metalowy.Essen – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf. Pełni funkcję portu nad Ruhrą i nad Kanałem Ren-Herne. Essen jest dziewiątym pod względem liczby ludności miastem w Niemczech. Siedziba biskupstwa rzymskokatolickiego założonego w 1958 r. Od roku 1972 miasto uniwersyteckie. W roku 2010 Essen wraz z sąsiednimi miastami pod nazwą RUHR.2010 było Europejską Stolicą Kultury.

Zofia jako opatka w Essen[ | edytuj kod]

Źródła niewiele mówią o działalności Zofii w Essen. Jej rządy są uważane za okres zastoju. Fundacje artystyczne są wiązane z jej poprzedniczką Matyldą lub następczynią Teofano. Wiadomo jedynie, że Zofia zwołała w 1029 r. synod regionalny, który z udziałem arcybiskupa Kolonii, biskupów Münster i Paderborn uporządkował okręg dziesięcinny opactwa w Essen. Nadała także opactwo przywileje. Nowsze badania przypisują jej fundację krzyża ze dużymi płytami emalii. Według obecnych ustaleń powstał on ok. 1000 r. w południowoniemieckim warsztacie. Ze względu na datę powstania jego fundatorką mogła być tylko Zofia. Być może za brak informacji o działaniach Zofii jest odpowiedzialna jej następczyni Teofano, która pochodziła z przeciwnego obozu politycznego.

Matylda (ur. 949, zm. 5 listopada 1011) – opatka klasztoru w Essen, córka księcia szwabskiego Ludolfa i jego żony Idy, wnuczka cesarza Ottona I z dynastii Ludolfingów.Otton III (ur. 980, zm. 23/24 stycznia 1002) – władca niemiecki z dynastii Ludolfingów. Król Niemiec od 983, Święty Cesarz Rzymski od 996 roku.

Literatura[ | edytuj kod]

  • Klaus Gereon Beuckers und Ulrich Knapp: Farbiges Gold – Die ottonischen Kreuze in der Domschatzkammer Essen und ihre Emails. Domschatzkammer Essen 2006, ​ISBN 3-00-020039-8​.
  • Katrinette Bodarwé: Sophia von Essen und die Urkunde von Nottuln. in: Münster am Hellweg. Mitteilungsblatt d. Vereins für die Erhaltung des Essener Münsters. Essen 2003, S. 29ff.
  • Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.Moguncja (niem. Mainz; fr. Mayence, lat. Moguntiacum/Mogontiacum) – miasto na prawach powiatu nad Renem w Niemczech, obecna stolica kraju związkowego Nadrenia-Palatynat, dawna stolica Arcybiskupstwa Moguncji w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. W starożytności Moguncja była twierdzą dominującą zachodni brzeg Renu, jako część północnych kresów Cesarstwa rzymskiego.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Teofano (ur. ok. 997, zm. 5 marca 1058 w Essen) – od 1039 r. opatka klasztoru w Essen i równocześnie w Gerresheim (Düsseldorf). Po Matyldzie najważniejsza przełożona w dziejach tego opactwa. Ufundowała wiele dzieł sztuki i wspierała rozwój osady klasztornej (późniejszego miasta Essen), uzyskując dla niej od cesarza Henryka III przywilej targowy.

    Reklama