Ziemia (administracja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ziemia – jednostka historycznego podziału terytorialnego od czasów Zjednoczonego Królestwa Polskiego do rozbiorów.

Podział administracyjny (podział terytorialny) – podział terytorium państwa na mniejsze obszary, którego celem jest m.in. usprawnienie realizacji zadań przez organy administracji publicznej.Stanisław Celichowski (ur. 25 września 1885 w Bninie, zm. 29 marca 1947 w Londynie) – polski działacz polityczny, adwokat.

W średniowiecznej Polsce[ | edytuj kod]

W średniowiecznej Polsce ziemia była terytorialną jednostką administracyjną powstałą z księstwa, w którym w dobie rozbicia dzielnicowego nie wykształcił się urząd wojewody, a które włączone do Królestwa Polskiego utraciło odrębność polityczną, ale zachowało własną organizację urzędniczą. W XIV i XV wieku większość ziem przekształciła się w województwa, niektóre jednak utrzymały dawną nazwę i własny sejmik.

Ziemia chełmska – w okresie I Rzeczypospolitej jednostka administracyjna Królestwa Polskiego, wchodząca w skład województwa ruskiego. Ziemia chełmska posiadała status szczególny, zbliżony do województwa, dlatego w niektórych źródłach określana jest jako palatinatus chelmensis ("województwo chełmskie"). Przejawem autonomii ziemi chełmskiej była pozycja sejmiku chełmskiego, który obradował w terminach sejmików wojewódzkich i delegował posłów ziemskich bezpośrednio na sejm walny bez konsultacji z sejmikiem generalnym województwa ruskiego.Ziemia sandomierska (łac. Terra Sandomiriensis) – polska jednostka terytorialna, położona między Pilicą a Wisłą oraz między Sanem a Dunajcem. Od średniowiecza wraz z ziemią krakowską tworzyły tzw. Małopolskę. Zakres obszarowy ziemi sandomierskiej zmieniał się wydzielając ziemię lubelską, ziemię łukowską, a w 1568 r. ziemię stężycką. Główna część obszaru została włączona w XIV wieku do województwa sandomierskiego.

Według Insignia seu Clenodia Regis et Regni Poloniae Jana Długosza Królestwo Polskie dzieliło się na następujące ziemie (w tradycyjnej kolejności):

  • ziemia krakowska (łac. Terra Cracoviensis)
  • ziemia poznańska (łac. Terra Posnaniensis)
  • ziemia sandomierska (łac. Terra Sandomiriensis)
  • ziemia kaliska (łac. Terra Calisiensis)
  • ziemia lwowska (łac. Terra Leopoliensis)
  • ziemia sieradzka (łac. Terra Siradiensis)
  • ziemia lubelska (łac. Terra Lublinensis)
  • ziemia łęczycka (łac. Terra Lanciciensis)
  • ziemia przemyska (łac. Terra Premisliensis)
  • ziemia bełska (łac. Terra Belsensis)
  • ziemia kujawska (łac. Terra Cuiaviensis)
  • ziemia chełmska (łac. Terra Chelmensis)
  • ziemia pomorska (łac. Terra Pomoranie)
  • ziemia chełmińska (łac. Terra Culmensis)
  • ziemia michałowska (łac. Terra Michaloviensis)
  • ziemia halicka (łac. Terra Halicensis)
  • ziemia dobrzyńska (łac. Terra Dobriensis)
  • ziemia podolska (łac. Terra Podolie)
  • ziemia wieluńska (łac. Terra Vielunensis lub Terra Velumensis).
  • Z czasem pojęcie ziemi przestało mieć znaczenie administracyjne, przekształcając się w termin wyłącznie geograficzny odnoszący się do dowolnie wybranego fragmentu obszaru kraju.

    Ziemia sieradzka (łac. terra Siradiae) – jednostka podziału terytorialnego Korony Królestwa Polskiego na początku XIV wieku. W 1339 z jej zrębów powstało województwo sieradzkie. Wiązana jest z plemieniem Warcian (Wierczan), co pozwalałoby na nazywanie tej części kraju nazwą „Warcja” lub „Wiercza”. <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Ziemia lwowska (łac. terra Leopoliensis), jednostka administracyjna Królestwa Polskiego, część województwa ruskiego w okresie I Rzeczypospolitej, 1340-1772. Stolicą ziemi lwowskiej jest Lwów. Sejmiki ziemskie odbywały się we Lwowie, Trybunał Prowincji Małopolskiej we Lwowie, na równych prawach co Lublin, orzekał sprawy dla woj. ruskiego, bełskiego, wołyńskiego, podolskiego, bracławskiego, czerniechowskiego i kijowskiego.
    Plemię – grupa spokrewnionych rodów wywodzących się od wspólnego przodka (w odróżnieniu od szczepu), zamieszkujących jeden obszar i połączonych wspólnymi związkami społecznymi oraz ekonomicznymi. Plemię ma świadomość bliskiego pokrewieństwa, posługuje się tym samym dialektem i jest połączone wyznawaniem tego samego kultu religijnego. Definicja "krewniacza" plemienia może być też, w niektórych przypadkach (np. plemiona słowiańskie), zastąpiona definicją terytorialną. Według tej definicji plemię to lokalna wspólnota osadnicza złożona z kilku lub kilkunastu mniejszych wspólnot terytorialnych (np. w na ziemiach polskich tą mniejszą wspólnotą było opole).
    Województwo sieradzkie (łac. Palatinatus Siradiensis) – jednostka terytorialna Korony Królestwa Polskiego, później Rzeczypospolitej Obojga Narodów istniejące w latach 1339–1793, tworząca prowincję wielkopolską, obejmująca powierzchnię 9 700 km², posiadająca 4 powiaty. Siedzibą wojewody był Sieradz, a sejmiki ziemskie odbywały się w Szadku.
    Sejmiki ziemskie (łac. comitia minora) w dawnej Polsce (od końca XIV wieku), były to zjazdy całej szlachty z terenu danej ziemi bądź województwa. Wywodziły się ze zjazdu urzędników ziemi, na który zaczęła przybywać szlachta.
    Ziemia poznańska (łac. Terra Poznaniensis) – jednostka terytorialna średniowiecznego państwa polskiego, będąca od 1138 r. główną częścią dzielnicy Piastów wielkopolskich i później stanowiła de facto niezależne księstwo – sama lub z ziemią kaliską. W 1. połowie XIV wieku ziemia poznańska została przekształcona w województwo poznańskie.
    Ziemia przemyska – jednostka administracyjna Królestwa Polskiego, (województwa ruskiego) w okresie I Rzeczypospolitej, 1340-1772. Stolicą ziemi przemyskiej był Przemyśl. Sejmiki ziemskie w Przemyślu.
    Ziemia wieluńska (dawniej ziemia rudzka, łac. Velumensis Terra) – ziemia Królestwa Polskiego ze stolicą w Wieluniu, suwerenna część województwa sieradzkiego; od końca XVIII wieku część Kaliskiego.

    Reklama