Ziarniak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przekrój podłużny przez ziarniaka pszenicy. Ciemna warstwa zewnętrzna to okrywa owocowo-nasienna, jasne wnętrze to obielmo, u dołu po prawej ciemno zabarwiony zarodek
Ziarniaki pszenicy

Ziarniak (caryopsis) – suchy, niepękający owoc traw będący jednonasienną niełupką. Ziarniak okryty jest okrywą owocowo-nasienną, która powstaje ze zrośnięcia się kilkuwarstwowej owocni, łupiny nasiennej i resztek obielma. Główną masę ziarniaka stanowi nasiono zawierające niewielki zarodek oraz bielmo stanowiące jego znaczną część. W rolnictwie i potocznie ziarniaki określa się zbiorczą nazwą „ziarno”. Ziarna zbóż stanowią podstawowe źródło pokarmu roślinnego dla ludzi.

Obielmo (łac. perysperma) – tkanka zapasowa nasienia niektórych roślin okrytonasiennych znajdująca się pomiędzy łupiną nasienną a bielmem (zazwyczaj). Stąd nazwa obielmo czyli otoczka bielma. Obielmo ma marginalne znaczenie i jest pozostałością części ośrodka (nucellusa) leżącej tuż pod osłonkami (integumentami) zalążka. Obielmo jako tkanka wywodząca się od sporofitu macierzystego (rośliny kwitnącej) ma diploidalną liczbę chromosomów (2n). W nasionach wielu gatunków obielmo nie występuje, gdyż u nich ośrodek zostaje w całości zresorbowany przez bielmo, rzadziej przez zarodek. U nagozalążkowych obielma brak, gdyż tam ośrodek w całości zostaje zresorbowany przez bielmo pierwotne.Ziarna szkliste (ziarna twarde) – ziarniaki wykazujące w przekroju poprzecznym bielma twardą i rogową powierzchnię. Są bogate w substancje białkowe – a im większa zawartość białek, tym większa jest zwartość i wytrzymałość mechaniczna ziarna. Wyróżnia się szklistość pozorną, która ustępuje pod wpływem moczenia ziarna i powolnego suszenia w temperaturze pokojowej.

Budowa zewnętrzna[ | edytuj kod]

W zależności od tego czy ziarniak jest ściśle otoczony lub zrośnięty z plewkami, czy też wypada spomiędzy nich po dojrzeniu wyróżnia się odpowiednio ziarniaki nagie i oplewione. W przypadku traw z kłoskami wielokwiatowymi, po ich rozpadzie, na brzusznej stronie oplewionego ziarniaka pozostaje fragment osadki. Ze względu na jego zróżnicowanie u poszczególnych gatunków pod względem wielkości, kształtu i owłosienia – wykorzystywany jest on jako cecha taksonomiczna. Dojrzałe ziarniaki mogą odpadać też z całymi kłoskami jednokwiatowymi lub z fragmentami łamliwego kłosa.

Skrobia – węglowodan, polisacharyd roślinny, składający się wyłącznie z merów glukozy połączonych wiązaniami α-glikozydowymi, pełniący w roślinach rolę magazynu energii.Kasza – jadalne nasiona zbóż, często w postaci lekko rozdrobnionej (lecz nie tak bardzo jak mąka) lub tylko pozbawionej twardej łuski. Dzięki wysokiej zawartości skrobi posiadają wysoką wartość odżywczą. Kasza to produkt z pełnego ziarna, który zawiera najcenniejsze jego składniki: łuski i zarodki. To dzięki temu jagły bogate są m.in. w magnez, cynk, żelazo, potas, fosfor, witaminy z grupy B i witaminę E. Im grubsza kasza (gryczana, pęczak), tym więcej zawiera błonnika, który reguluje pracę jelit, wchłania nadmiar cholesterolu, tłuszczów. Produkty te zawierają także rutynę, który wzmacnia naczynia krwionośne.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Zboża, rośliny zbożowe – grupa roślin uprawnych z rodziny wiechlinowatych (traw, Poaceae). Ich owoce, o wysokiej zawartości skrobi, są wykorzystywane do celów konsumpcyjnych, pastewnych i przemysłowych. Najpopularniejszymi produktami przerobu zbóż są mąki, kasze, oleje i syropy. Zboża są podstawowym surowcem w wielu gałęziach przemysłu takich jak piwowarstwo, młynarstwo, gorzelnictwo, farmaceutyka.
Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.
Spirytus rektyfikowany – destylat lub wodny roztwór alkoholu etylowego o zawartości alkoholu (objętościowo) około 96%. Ponieważ alkohol etylowy tworzy z wodą mieszaninę azeotropową, jest to maksymalne stężenie, które można otrzymać przez rektyfikację spirytusu surowego.
Człowiek rozumny (Homo sapiens) – gatunek ssaka z rodziny człowiekowatych (Hominidae), jedyny występujący współcześnie przedstawiciel rodzaju Homo. Występuje na wszystkich kontynentach.
Kłos (łac. spica, ang. spike) – rodzaj kwiatostanu groniastego, w którym na osadce siedzą kwiaty bezszypułkowe. Odmianą kłosa jest kwiatostan zwany kotką (np. u wierzb) i kolba (np. kwiatostany żeńskie kukurydzy).
Piwo – najstarszy i najczęściej spożywany napój alkoholowy oraz trzeci po wodzie i herbacie najbardziej popularny napój na świecie. W znaczeniu ogólnym piwo to każdy napój otrzymany w wyniku enzymatycznej hydrolizy skrobi i białek zawartych w ziarnach zbóż i poddany fermentacji alkoholowej. W węższym znaczeniu pod pojęciem piwa rozumie się napój zawierający alkohol i dwutlenek węgla otrzymany w wyniku fermentacji alkoholowej wody, słodu i chmielu przy użyciu wyselekcjonowanych szczepów drożdży.
Owoc (łac. fructus) − w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka, zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

Reklama