Zbrodnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zbrodnia – czyn człowieka, który spotyka się ze szczególnym potępieniem ze strony społeczności. Termin ten zawsze odnoszono do zbrodni umyślnego pozbawienia życia (zabójstwo, morderstwo), jak i zbrodni przeciw majestatowi (crimen laesae maiestatis).

Prawo karne sensu largo – zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.Zbrodnia przeciwko pokojowi – przestępstwo polegające na planowaniu, przygotowaniu, rozpętaniu bądź prowadzeniu wojny napastniczej.

Prawo polskie[ | edytuj kod]

W rozumieniu polskiego prawa karnego zbrodnia to czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo karą surowszą (zob. rodzaje kar kryminalnych). Zbrodnię można popełnić tylko umyślnie. Warunkowe umorzenie postępowania nie może być stosowane wobec sprawcy zbrodni.

Handel ludźmi to nazwa przestępczego procederu, będącego współczesną formą niewolnictwa. Pod tym pojęciem rozumiano początkowo wyłącznie handel kobietami, zmuszanymi do prostytucji (męskie ofiary wykorzystywane seksualnie to zjawisko niezwykle rzadkie). W ostatnich latach znaczenie pojęcia uległo znacznemu rozszerzeniu i obejmuje obecnie wszelkie działania nakierunkowane na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszające prawo do decydowania o sobie. Wyzysk ten związany jest zazwyczaj z użyciem przemocy, co jest dla ofiar ogromnym obciążeniem fizycznym i psychicznym. Ofiary handlu żywym towarem w efekcie traumatycznych przeżyć często doświadczają chorób psychicznych i popadają w różne formy uzależnień. Wobec ofiar stosowane są działania naruszające ich seksualność, indywidualną wolność i cielesną nienaruszalność. Pozostałe czyny karalne, których dopuszczają się agresorzy wobec ofiar, to naruszenia prawa pracy i prawa ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza wobec cudzoziemców.Zbrodnie wojenne – według traktatu wersalskiego, wszelkie działania, które naruszają prawa i zwyczaje wojenne (artykuł 228), a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów (artykuł 227).

W obowiązującym prawie w Polsce następujące przestępstwa są zbrodniami:

  • wszczęcie lub prowadzenie wojny napastniczej;
  • ludobójstwo;
  • stosowanie środków masowej zagłady zakazanych przez prawo międzynarodowe;
  • przestępstwa wojenne polegające na pogwałceniu konwencji międzynarodowych odnoszących się do sposobów walki i poszanowania m.in. osób składających broń, sanitariuszy czy jeńców;
  • zamach stanu;
  • zamach na konstytucyjny organ RP;
  • zamach na Prezydenta RP;
  • masowy zamach przeciwko ludności;
  • zabójstwo;
  • przejęcie kontroli nad statkiem wodnym lub powietrznym połączone z narażeniem życia lub zdrowia wielu osób albo następstwem ciężkiego uszczerbku na zdrowiu wielu osób lub śmierci człowieka;
  • zgwałcenie wspólnie z inną osobą, wobec małoletniego poniżej lat 15, wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry (art. 197 § 3) lub ze szczególnym okrucieństwem (art. 197 § 4);
  • handel ludźmi;
  • zakładanie lub kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą o charakterze terrorystycznym;
  • rozbój z użyciem niebezpiecznego przedmiotu;
  • fałszowanie pieniędzy;
  • niewolnictwo i handel niewolnikami;
  • sprzedaż narkotyków małoletnim;
  • zbrodnie określone w tzw. Sierpniówce (dekrecie PKWN z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego);
  • kierowanie lub organizacja obcego wywiadu na terenie RP;
  • przemycanie znacznej ilości narkotyków lub dla korzyści majątkowej;
  • pozbawienie wolności ze szczególnym udręczeniem;
  • porwanie dla okupu;
  • spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu;
  • wyrabianie środków odurzających w znacznej ilości.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1444, z późn. zm.)

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • zbrodnia nienawiści
  • zbrodnia wojenna
  • zbrodnia komunistyczna
  • zbrodnia nazistowska
  • zbrodnia przeciwko ludzkości
  • zbrodnia przeciwko pokojowi
  • Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

    Wszczęcie lub prowadzenie wojny napastniczej – pojęcie z zakresu prawa międzynarodowego, pod którym rozumie się zbrojny akt agresji na terytorium obcego państwa. Za wszczęcie wojny rozumie się także wypowiedzenie wojny napastniczej.Kara kryminalna – podstawowy (i szczególnie ostry) środek przymusu przewidziany przez prawo karne, wymierzany przez organ państwowy (sąd) w akcie ujemnego ocenienia zachowania sprawcy, stosowany w celu ochrony stosunków (wartości) społecznych. Wykonanie kary kryminalnej wiąże się z dolegliwością moralną lub ekonomiczną dla sprawcy oraz jego rodziny.




    Warto wiedzieć że... beta

    Crimen laesae maiestatis – w prawie rzymskim zbrodnia obrazy majestatu, karana jako zdrada państwa. Definicja przestępstwa została zawarta w lex Iulia de maiestate prawdopodobnie z roku 27 przed n. e.
    Zamach na życie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – zbrodnia stypizowana w art. 134 Kodeksu karnego, polegająca na dopuszczeniu się zamachu na życie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12, karze 25 lat pozbawienia wolności albo karą dożywotniego pozbawienia wolności.
    Czyn zabroniony – zachowanie wypełniające ustawowe znamiona typu czynu zabronionego, czyli odpowiadające opisowi zachowania określonego w ustawie karnej.
    Występek – czyn zabroniony zagrożony grzywną powyżej 30 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności przekraczającą miesiąc (art. 7 § 3 Kodeksu karnego).
    Zbrodnia nazistowska (w rozumieniu ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu) – czyn popełniony przez funkcjonariuszy publicznych III Rzeszy Niemieckiej (1933-1945), albo przez nich inspirowany lub tolerowany, będący zbrodnią przeciwko ludzkości, a w szczególności zbrodnią ludobójstwa (w rozumieniu Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, przyjętej w dniu 9 grudnia 1948 r.), a także innym poważnym prześladowaniem z powodu przynależności osób prześladowanych do określonej grupy narodowościowej, politycznej, społecznej, rasowej lub religijnej. Czyn ten, stanowiący według prawa międzynarodowego zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię przeciwko ludzkości lub zbrodnię wojenną, nie ulega przedawnieniu.
    Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.
    Przestępstwo – czyn zabroniony, popełniony z zamiarem, uznany za zasadniczo społecznie szkodliwy lub społecznie niebezpieczny, konkretnie zdefiniowany i zagrożony karą na mocy prawa karnego.

    Reklama