Zauropody

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Model diplodoka (Bałtowski Park Jurajski)
Szkielet amargazaura

Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie).

Jura wczesna (ang. Early Jurassic) – najstarsza epoka jury (era mezozoiczna), trwająca około 24 milionów lat (od 199,6 ± 0,6 do 175,6 ± 2,0 mln lat temu). Wczesna jura dzieli się na cztery wieki: hettang, synemur, pliensbach i toark.Saltazaury (Saltasauridae) – rodzina zauropodów z grupy tytanozaurów (Titanosauria), definiowana jako najwęższy klad obejmujący Opisthocoelicaudia skarzynskii i Saltasaurus loricatus. Ponieważ stopień pokrewieństwa między rożnymi rodzajami tytanozaurów pozostaje niepewny, nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie rodzaje poza Opisthocoelicaudia i Saltasaurus można zaliczyć do tej rodziny. Z niektórych analiz kladystycznych wynika, że była to niewielka rodzina obejmująca kilka rodzajów tytanozaurów żyjących w późnej kredzie na terenach dzisiejszej wschodniej Azji (Opisthocoelicaudia), Ameryki Północnej (Alamosaurus) i Południowej (Saltasaurus, Neuquensaurus, Rocasaurus, być może Bonatitan). Inne analizy sugerują, że była to duża rodzina, której przedstawiciele żyli już we wczesnej kredzie i która miała swych przedstawicieli także na obszarach dzisiejszej Europy, Afryki i Indii.

Zauropody miały małe głowy na bardzo długich szyjach i długie ogony jako przeciwwagę dla ich szyj. Zęby stępione słupkowate lub łopatkowate, najczęściej rzadko rozmieszczone. Zwierzęta te zwykle poruszały się stosunkowo powoli na czterech grubych, słupowatych, pięciopalczastych nogach o palcach silnie skróconych z tępymi pazurami występującymi tylko na 1 palcu przednich kończyn oraz 1, 2 i 3 palcu kończyn tylnych. Nozdrza były przesunięte daleko ku tyłowi, umieszczone w górnej części czaszki, czasami bardzo blisko oczu, często jednak daleko za nimi (jak w przypadku brachiozaurów). Niektóre z późniejszych zauropodów miały częściowo opancerzone ciała, np. tytanozaury. Występowały co najmniej od wczesnej jury do końca kredy na wszystkich kontynentach włącznie z Antarktydą. Nie jest pewne, czy zauropody pojawiły się już w późnym triasie, czy dopiero w jurze; Isanosaurus został opisany jako triasowy zauropod, jednak możliwe, że w rzeczywistości jego skamieniałości odkryto w osadach jurajskich. Do zauropodów należały np.: diplodok, apatozaur, brachiozaur, kamarazaur.

Głowa (łac. caput) – część ciała zwierząt, zajmująca u człowieka i u innych ssaków szczytowe umiejscowienie (ewentualnie przednie). Szyja (collum) stanowi podporę dla głowy oraz drogę łączącą ją z tułowiem i kończyną górną.Camarasauromorpha - grupa wielkich zauropodów żyjących od środkowej jury do końca kredy. Należały do nich kamarazaury, brachiozaury oraz tytanozaury.
Porównanie wybranych olbrzymich zauropodów

Pożywienie[ | edytuj kod]

Zauropody żywiły się roślinami. W późnej jurze (gdy żyła większość tych zwierząt) rosły paprocie drzewiaste, benetyty, miłorzęby a przede wszystkim araukarie.

Amargazaur (Amargasaurus) – rodzaj wczesnokredowego zauropoda z rodziny dikreozaurów (Dicraeosauridae), zamieszkującego tereny dzisiejszej Argentyny. Został odkryty przez argentyńskich paleontologów – Leonarda Salgado i José Bonapartego. W nazwie rodzajowej uwzględnili formację geologiczną, w której znaleźli szczątki, a w epitecie gatunkowym jedynego gatunku A. cazaui upamiętnili człowieka, dzięki któremu rozpoczęli badania w tym miejscu.Apatozaur (Apatosaurus) – duży zauropod żyjący ok. 150 mln lat temu w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej. Został odkryty i opisany w 1877 przez Othniela C. Marsha. Niegdyś był także znany pod nazwą brontozaur. Było to jedne z największych zwierząt lądowych jakie kiedykolwiek żyły na ziemi. Osiągał średnio około 20 m długości i ok. 23 ton wagi. Nazwa apatozaur oznacza ,,oszukańczy jaszczur”. Nazwano go tak ze względu na podobieństwo jego kości pod niektórymi względami do kości morskiego gada mozazaura. Skamieliny apatozaura znaleziono w Wyoming, Kolorado, Oklahomie i Utah (Stany Zjednoczone).

Długość szyi, rozmiary ciała i rodzaj uzębienia pozwalają wnioskować o rodzaju pożywienia. Gatunki długoszyjne (brachiozaur) sięgały koron drzew. Lżejsze gatunki (diplodok) przyjmowały często wyprostowaną postawę ciała przy obgryzaniu drzew z liści. Diplodok o cienkich i ostrych zębach mógł się żywić jedynie liśćmi z drzew, natomiast kamarazaur z mocniejszym uzębieniem odgryzał całe pędy a nawet gałęzie.

Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Stanowi ona główny komponent roślinności stepowej, łąkowej i pastwiskowej. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.Tytanozaury (Titanosauria) – grupa zauropodów żyjących od późnej jury do końca kredy, obejmująca jedne z największych lądowych zwierząt w dziejach.

Zęby zauropodów nie były przystosowane do żucia twardych części roślin, więc zwierzęta połykały kamienie o rozmiarach śliwki czy jabłka, by w umięśnionym żołądku rozcierać nimi połknięty pokarm.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Późny trias (ang. Late Triassic) – najmłodsza epoka triasu (era mezozoiczna), trwająca w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 28 do około 36 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że późny trias rozpoczął się około 228,7 milionów lat temu a zakończył 199,6 ± 0,6 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na od około 237 milionów lat temu do 201,3 ± 0,2 mln lat temu Jest to epoka młodsza od środkowego triasu a starsza od wczesnej jury. Późny trias dzieli się na trzy wieki: karnik, noryk i retyk.
Neozauropody (Neosauropoda) – grupa dinozaurów należących do zauropodów, obejmująca większość bardziej zaawansowanych ewolucyjnie form.
Benetyty (Bennettitopsida, Cycadeoidopsida) – klasa roślin kopalnych należących do typu (gromady) nagonasiennych. Żyły w erze mezozoicznej od późnego triasu do połowy późnej kredy. Benetyty czasem uważane są za oddzielny typ (gromadę) – Bennettitophyta.
Odrodzenie dinozaurów – krótki okres rewolucyjnych odkryć związanych z dinozaurami, który rozpoczął się w 1960 roku. Spowodował odnowione naukowe i ogólne zainteresowanie dinozaurami. Został wywołany przez nowe wynalazki i dokonane badania, wskazujące na to, że dinozaury mogły być zwierzętami stałocieplnymi, a nie zimnokrwistymi, jak uważano dotychczas.
Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.
Isanozaur (Isanosaurus) – rodzaj zauropoda żyjącego w późnym triasie na obecnych terenach Azji. Został opisany w 2000 roku przez Érica Buffetauta i współpracowników w oparciu o kość udową, kręgi i fragmenty obręczy barkowej należące do jednego osobnika. Skamieniałości te odnaleziono w górnotriasowych osadach formacji Nam Phong w prowincji Chaiyaphum w Tajlandii. Holotyp był stosunkowo niewielkim zwierzęciem jak na zauropoda – jego długość szacuje się na około 6,5 m – jednak prawdopodobnie zmarł przed osiągnięciem maksymalnych rozmiarów. Odkryto również kości drugiego triasowego tajlandzkiego zauropoda, mierzącego prawdopodobnie 12–15 m długości, jednak nie ma materiału kopalnego pokrywającego się z holotypem isanozaura, dlatego też nie wiadomo, czy te skamieniałości należą do przedstawicieli jednego rodzaju. Budowa kości isanozaura wskazuje na jego przynależność do zauropodów, a nie bardziej bazalnych zauropodomorfów, jednak występuje u niego wiele cech prymitywnych dla zauropodów.
Kamarazaur (Camarasaurus) – duży, roślinożerny dinozaur żyjący w późnej jurze na terenie współczesnej Ameryki Północnej. Należał do grupy zauropodów. Jego nazwa znaczy jamisty jaszczur.

Reklama