Zatoka Gibraltarska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa obszarów miejskich i sieci transportowej wokół Zatoki.

Zatoka Gibraltarska (także Zatoka Algeciras) znajduje się na południowym krańcu Półwyspu Iberyjskiego. Ma około 10 km długości i 8 km szerokości. Zatoka obejmuje obszar około 75 km2. Zatoka Gibraltarska wchodzi w skład Cieśniny Gibraltarskiej i Morza Śródziemnego.

Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.Butlonos, delfin butlonosy (Tursiops truncatus) – gatunek walenia z rodziny delfinowatych (Delphinidae) należy do najczęściej występujących i najszerzej rozprzestrzenionych gatunków delfinów.

Linia brzegowa jest gęsto zaludniona. Od zachodu do wschodu wybrzeże jest podzielone między hiszpańskie gminy Algeciras, Los Barrios, San Roque, La Línea de la Concepción i brytyjskie terytorium zamorskie Gibraltar. Większość terytoriów wokół zatoki należy do Hiszpanii, jednak wschodnia część zatoki należy do Gibraltaru.

Zbiornikowiec (pot. tankowiec z ang. tanker) – statek-cysterna, przeznaczony do transportowania materiałów płynnych. Zbiornikowce należą do największych statków handlowych. W przeciwieństwie do innych frachtowców nie posiadają ładowni, a zbiorniki ładunkowe – załadunek/wyładunek odbywa się za pośrednictwem systemu rurociągów i pomp. Mostek zbiornikowca najczęściej znajduje się w części rufowej jednostki.Płetwonurek - samodzielny nurek wyposażony w sprzęt nurkowy (butla nurkowa, KRW (kamizelka ratunkowo-wypornościowa), automat oddechowy, płetwy, itp). Płetwonurek w przeciwieństwie do nurka klasycznego może swobodnie poruszać się w toni wodnej dzięki płetwom i umieszczonej na plecach butli sprężonego gazu (najczęściej powietrza). Automat oddechowy podaje płetwonurkowi powietrze o ciśnieniu panującym w otoczeniu.

Wschodnie i zachodnie wejścia do zatoki są obejmowane przez latarnię morską Europa Point na Gibraltarze i latarnię morską Punta Carnero na zachód od Algeciras.

Historia[ | edytuj kod]

Mapa Zatoki Gibraltarskiej (ok. 1750).
Zatoka Gibraltarska w deszczowy dzień.

Obszar wokół Zatoki Gibraltarskiej jest zamieszkany od tysiącleci, a sama zatoka jest używana przez statki handlowe od co najmniej 3000 lat. Uważa się, że Fenicjanie mieli osadę w pobliżu Gibraltaru, a Rzymianie założyli miasto Portus Alba („Biały Port”) na miejscu współczesnego Algeciras. Późniejsze ludy, zwłaszcza Maurowie i Hiszpanie, również założyli osady na wybrzeżu, w tym silnie ufortyfikowany i strategiczny port na Gibraltarze, który został zdobyty przez Anglię w 1704 roku.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza (Konwencja jamajska, Konwencja o prawie morza, ang. United Nations Convention on the Law of the Sea) – umowa międzynarodowa wypracowana podczas obrad III Konferencji Prawa Morza ONZ, podpisana 10 grudnia 1982 w Montego Bay na Jamajce. Obecnie stanowi podstawowy dokument prawny w dziedzinie prawa morza. Została ratyfikowana przez 164 państwa i Unię Europejską. Również państwa, które konwencji nie ratyfikowały (jak np. Stany Zjednoczone) a nawet jej nie podpisały (np. Turcja) wskazują na tę umowę jako na kodyfikację zwyczajowego prawa morza i powołują się na jej postanowienia.

Strategiczne położenie zatoki u ujścia Morza Śródziemnego sprawiło, że zatoka przeżyła wiele bitew morskich. Najważniejszymi z nich były: bitwa pod Gibraltarem(1607) i bitwa w zatoce Algeciras (1801). Podczas drugiej wojny światowej Włochy kilkakrotnie wystrzeliwały żywe torpedy z Algeciras, próbując zatopić brytyjskie statki zacumowane w porcie gibraltarskim, z pośrednim sukcesem dzięki pracy dowódcy Lionela Crabbe.

Wieloryb – potoczna nazwa niektórych ssaków z rzędu waleni o większych rozmiarach. Wieloryby są największymi zwierzętami zamieszkującymi Ziemię. Od wieków poławiane dla mięsa, a przede wszystkim dla tłuszczu i spermacetu. Wieloryby, w odróżnieniu od ryb, mają płetwy poziome, a nie pionowe, dzięki czemu szybciej pływają.Lionel Kenneth Phillip Crabb OBE, GM (ur. 28 stycznia 1909 w Streatham, zm. prawdopodobnie 19 kwietnia 1956) – brytyjski wojskowy, płetwonurek Royal Navy i współpracownik MI6, uczestnik II wojny światowej. Zaginął w niewyjaśnionych okolicznościach podczas tajnej misji oględzin części podwodnej radzieckiego krążownika "Ordżonikidze", przebywającego z wizytą w Portsmouth.

Niedawno miał miejsce spór między Hiszpanią a Gibraltarem o brytyjską suwerenność w Zatoce Gibraltarskiej. Hiszpania twierdzi, że nie uznaje brytyjskiej suwerenności na tym obszarze, z wyjątkiem niewielkiej części wokół portu w Gibraltarze. Wielka Brytania natomiast uznaje granice wokół Gibraltaru, z rozgraniczeniem pośrodku zatoki (5,6 km). Według rządu hiszpańskiego twierdzenie to jest sprzeczne z traktatem z Utrechtu z 1713 r., na mocy którego Hiszpania przekazała Wielkiej Brytanii miasto i port Gibraltar oraz wody wewnętrzne tego portu, nie nadając przy tym żadnej terytorialności otaczającym go wodom Zatoki Algeciras. Spowodowało to liczne napięcia między obiema stronami, zwłaszcza w kwestii hiszpańskich rybaków działających na wodach terytorialnych brytyjskiego Gibraltaru. Oba państwa podpisały i są związane Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza, która określa wody terytorialne. Po aresztowaniu hiszpańskiego statku rybackiego przez Królewską Policję Gibraltarską w 1998 roku problem w dużej mierze ustąpił. Incydent na tym obszarze z 2007 r. dotyczący eksploracji morskiej Odysei został rozwiązany w sądzie w 2012 r., a Hiszpanii przyznano prawo własności do skarbca.

Rafineria ropy naftowej - podstawowy zakład przemysłu petrochemicznego wytwarzający paliwa, oleje, smary, asfalty oraz inne surowce wytwarzane z ropy naftowej.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Delfinek pręgoboki, delfin pręgoboki (Stenella coeruleoalba) – gatunek ssaka z rodziny delfinowatych (Delphinidae). Średniej wielkości delfin, żyje w morzach tropikalnych i umiarkowanych. W Morzu Bałtyckim spotykany bardzo rzadko.
Delfin – ogólne określenie wodnych ssaków z rzędu waleni, z rodzin Delphinidae (delfiny oceaniczne) i Platanistidae (delfiny słodkowodne), obejmujące średniej wielkości walenie charakteryzujące się wydłużonym pyskiem i obecnością melonu.
Poli(tereftalan etylenu), (C10H8O4)n (PET) – polimer z grupy poliestrów, otrzymywany na drodze polikondensacji z tereftalanu dimetylowego (DMT) i glikolu etylenowego (GE). Numer CAS: 25038-59-9, gęstość 1,370 g/cm.
Żywa torpeda – pojazd podwodny z materiałem wybuchowym przeznaczona do ataków samobójczych (np. Kaiten) lub dywersyjnych. Większość pojazdów dawała przynajmniej teoretyczną szansę przeżycia, ale w praktyce załogi często ginęły albo dostawały się do niewoli.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Na mapach: 36°08′N 5°21′W/36,133333 -5,350000 Gibraltar (zniekształcone arab. جبل طارق – Dżabal al-Tarik, "góra Tarika") – skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki; od 1713 terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Reklama