Zaria (moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Zarja)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Start rakiety Proton K z modułem Zaria 20 listopada 1998 roku

Zaria (ros. заря́, dosł. zorza) – pierwszy moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, należący do rosyjskiej części stacji. Została sfinansowana przez Amerykanów, a budowana od grudnia 1994 do stycznia 1998 przez Rosjan. Zaria, w początkowym okresie budowy stacji, zapewniała energię elektryczną, stabilizację, manewry i komunikację. Obecnie, po przejęciu jego roli przez moduł Zwiezda, pełni funkcję magazynu i zbiornika materiałów pędnych.

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 15 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów do 19 lipca 2011 zajmowały się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.Zwiezda (ros. звезда - gwiazda) - moduł serwisowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej należący do rosyjskiej części stacji. Jest to jedyny w pełni rosyjski element stacji (drugi rosyjski moduł Zarja został sfinansowany przez NASA). Zaprojektowany i budowany początkowo jako DOS-8 – główny moduł planowanej stacji Mir 2, następcy rosyjskiej stacji Mir, a wcześniej jako zapasowy moduł bazowy Mira. Dlatego też Zwiezda jest bardzo podobna do głównego modułu stacji Mir (DOS-7). Budowa rozpoczęła się w połowie lat 80. Gdy Rosja włączyła się do projektu budowy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej ISS, zrezygnowano ze stacji Mir 2, a zbudowany moduł nazwany Zwiezda stał się trzecim z głównych modułów ISS.

Jest wyposażona w trzy węzły cumownicze:

  • osiowy przedni służy do trwałego połączenia poprzez PMA-1 z modułem Unity,
  • osiowy tylny do trwałego połączenia z modułem Zwiezda,
  • dolny przeznaczony dla statków Sojuz-TM i Sojuz-TMA oraz transportowców Progress M i Progress M-M, obecnie zajęty przez moduł MIM-1 Rasswiet.
  • Zaria została wyniesiona na orbitę z kosmodromu Bajkonur przy pomocy rakiety Proton-K 20 listopada 1998 o godzinie 06:40:00 UTC.

    Mini-Research Module 1 (MRM 1, lub Rasswiet) (ros. Малый исследовательский модуль, МИМ-1, lub Рассвет) - rosyjski moduł Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Będzie wykorzystywany przede wszystkim do przechowywania ładunków oraz jako moduł dokujący do stacji. Został dostarczony na ISS w misji STS-132 promu kosmicznego Atlantis w maju 2010 r.TKS – radziecki załogowy statek kosmiczny zaprojektowany w latach 60. XX wieku, przewidziany do wymiany załóg i zaopatrywania radzieckiej wojskowej stacji orbitalnej Ałmaz. Został zaprojektowany w wersjach załogowej i dostawczej. Ze względu na zamknięcie programu Ałmaz nie został umieszczony w kosmosie w wersji załogowej, odbyło się tylko kilka lotów testowych.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. International Space Station NSSDCA/COSPAR ID: 1998-067A (ang.). W: NASA NSSDCA Master Catalog [on-line]. 2018-11-28. [dostęp 2018-12-10].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Anatoly Zak: Zarya FGB control module (ang.). W: RussianSpaceWeb.com [on-line]. [dostęp 2014-06-28].




  • Warto wiedzieć że... beta

    Sojuz-TM (ros. Союз-ТМ) – czwarta generacja pojazdów kosmicznych typu Sojuz, przeznaczonych do lotów na stację Mir, a także w latach 2000–2002 na Międzynarodową Stację Kosmiczną. W porównaniu do Sojuza-T, Sojuz-TM miał lepsze systemy lądowania, komunikację radiową oraz nowy system zbliżania Kurs.
    Bajkonur (kaz. Байқоңыр, ros. Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów zarówno sztucznych satelitów jak i załogowych statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.
    Unity (ang. - jedność) lub Node 1 – to pierwszy zbudowany przez amerykanów komponent Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Został wyniesiony na orbitę 4 grudnia 1998 jako główny ładunek wahadłowca misji STS-88 – lot montażowy 2 A. Pełni funkcję korytarza łącznikowego między innymi modułami stacji; ma kształt walca; posiada sześć przejść (węzłów).
    Progress (ros. Прогресс - postęp) — rosyjski bezzałogowy transportowy statek kosmiczny, zaprojektowany na bazie statku Sojuz. Obecnie pojazdy Progress służą do zaopatrywania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Każdy z 3-4 wystrzeliwanych w ciągu roku pojazdów pozostaje zacumowany do stacji do czasu przybycia następnego - tuż przed startem następcy, kapsuła wypełniana jest odpadkami, odczepiana od stacji, sprowadzana z orbity i ulega kontrolowanemu zniszczeniu w górnej atmosferze.

    Reklama