• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zapalenie otrzewnej



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Otrzewna (łac. peritoneum) – cienka, gładka błona surowicza, która wyściela ściany jamy brzusznej i miednicy oraz pokrywa całkowicie lub częściowo położone w tych jamach narządy.Sieć większa (łac. omentum majus) – zdwojona blaszka otrzewnej, zwisająca z krzywizny większej żołądka, tworząca "fartuch" pokrywający od przodu pętle jelitowe. Sięga często aż do spojenia łonowego i na wysokość więzadeł pachwinowych.
    Rozlane zapalenie otrzewnej[ | edytuj kod]

    W rozlanym zapaleniu otrzewnej proces zapalny ulega rozprzestrzenieniu. Dochodzi do ustania perystaltyki jelit i rozwoju się niedrożności porażennej, co sprzyja dalszemu przenikaniu bakterii i toksyn. Z gromadzącego się płynu bakterie przedostają się do krążenia. Stan chorego znacznie pogarsza się, rozwija się sepsa i zespół niewydolności wielonarządowej (MODS). W wyniku zablokowania dużej ilości płynu w świetle jelita (trzecia przestrzeń) oraz wymiotów dochodzi do znacznego odwodnienia.

    Wymioty (łac. vomitus, emesis) – gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka (bądź z żołądka i jelit) poprzez przełyk i jamę ustną, w wyniku silnych skurczów mięśni brzucha, przepony oraz klatki piersiowej. Często nudności poprzedzają lub towarzyszą wymiotom.Odwodnienie – stan, w którym zawartość wody w organizmie spada poniżej wartości niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania. Stan odwodnienia zagraża życiu pacjenta, jest szczególnie niebezpieczny dla niemowląt, małych dzieci oraz ludzi starszych.

    Objawy[ | edytuj kod]

    Do objawów rozlanego zapalenia otrzewnej należy:

  • ciężki stan ogólny,
  • silny ból brzucha o lokalizacji i charakterze zależnym od czynnika sprawczego,
  • objawy otrzewnowe:
  • obrona mięśniowa,
  • objaw Blumberga,
  • zanik perystaltyki, wstrzymanie stolca i gazów,
  • nudności i wymioty, wzdęcie brzucha,
  • spadek ciśnienia tętniczego, przyspieszone, trudno wyczuwalne tętno,
  • skąpomocz, bezmocz,
  • charakterystyczny wygląd i pozycja chorego: chory leży nieruchomo, twarz blada, o zaostrzonych rysach, zapadnięte policzki i oczy, pozornie wydłużony nos, zimny i lepki pot na twarzy, język suchy i obłożony (tzw. twarz Hipokratesa).
  • Rozpoznanie[ | edytuj kod]

    Zapalenie otrzewnej jest rozpoznawane na podstawie badania klinicznego, badania dodatkowe w rozpoznaniu mają znaczenie pomocnicze. Podstawowe badania laboratoryjne pomagają przede wszystkim ocenić stopień zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej oraz ocenić stopień dysfunkcji narządowej.

    Perforacja przewodu pokarmowego – jest to uszkodzenie wszystkich warstw ściany przewodu pokarmowego prowadzące do obecności gazu lub zawartości przewodu pokarmowego poza jego światłem. Perforacja najczęściej jest spowodowana chorobą wrzodową (niemal 70% wszystkich perforacji) lub przyczyną urazową, również jatrogenną. Jest to stan zagrożenia życia, wymaga szybkiej diagnostyki i leczenia, które zwykle jest operacyjne. Perforacja przewodu pokarmowego jest zaliczana do tzw. ostrego brzucha.Operacja, zabieg operacyjny, zabieg chirurgiczny – wszelkiego rodzaju zabiegi na narządach i tkankach ciała, służące poprawie stanu zdrowia i samopoczucia chorego, bądź postępowanie diagnostyczne przeprowadzane w taki sposób. Wbrew nazwie, zabiegi chirurgiczne nie należą do kompetencji wyłącznie lekarzy chirurgów - do operacji należy m.in. cięcie cesarskie, będące jednym z podstawowych zabiegów wykonywanych przez lekarza ginekologa. Miejsca przeznaczone do wykonywania zabiegów operacyjnych to bloki (sale) operacyjne.

    Badania radiologiczne, w tym RTG, USG i tomografia komputerowa, służą do oceny etiologii choroby. Diagnostyczna paracenteza może pozwolić na szybką ocenę płynu z jamy brzusznej (płyn surowiczy, ropny, krwisty, żółciowy).

    Leczenie[ | edytuj kod]

    Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę zapalenia otrzewnej, które zwykle wymaga doraźnej operacji. Konieczne jest szybkie przygotowanie do operacji przez wyrównanie gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej oraz założenie sondy do żołądka celem odsysania treści żołądkowej. Konieczne jest monitorowanie ciśnienia, tętna, oddechu i diurezy. Podaje się antybiotyki o szerokim spektrum działania.

    Niedrożność jelit (łac., ang. ileus) – stan chorobowy charakteryzujący się częściowym lub całkowitym zatrzymaniem przechodzenia treści do kolejnych odcinków przewodu pokarmowego. Stanowi jeden z typowych ostrych stanów chirurgicznych wymagających szybkiej interwencji chirurgicznej.Laparotomia (z greki he lapara - brzuch; he tome - cięcie) - termin medyczny określający operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej. Zwykle jest stosowane jako pierwszy etap operacji chirurgicznej, ale może być stosowana również w celach diagnostycznych i nosi wówczas nazwę laparotomii zwiadowczej (łac. laparotomia explorativa).

    Zabieg polega na szerokim otwarciu jamy brzusznej, oczyszczeniu jamy otrzewnej z treści ropnej poprzez płukanie 0,9% roztworem soli fizjologicznej z dodatkiem środków antyseptycznych oraz usunięciu przyczyny zapalenia otrzewnej.

    Ograniczone zapalenie otrzewnej[ | edytuj kod]

    W ograniczonym zapaleniu otrzewnej proces zapalny działa miejscowo na otrzewną ścienną. Objawy ogólne są mniej nasilone niż w rozlanym zapaleniu i objawy brzuszne są ograniczone do miejsca choroby. Ograniczone zapalenie otrzewnej może być następstwem ograniczenia procesu zapalnego przez wytworzenie zlepu przez sieć większą i pętle jelitowe, co skutkuje powstaniem nacieku zapalnego, który może ulec zakażeniu tworząc ropień.

    Ultrasonografia, USG – nieinwazyjna, atraumatyczna metoda diagnostyczna, pozwalająca na uzyskanie obrazu przekroju badanego obiektu. Metoda ta wykorzystuje zjawisko rozchodzenia się, rozpraszania oraz odbicia fali ultradźwiękowej na granicy ośrodków, przy założeniu stałej prędkości fali w różnych tkankach równej 1540 m/s. W ultrasonografii medycznej wykorzystywane są częstotliwości z zakresu ok. 2-50 MHz. Fala ultradźwiękowa najczęściej generowana jest oraz przetwarzana w impulsy elektryczne przy użyciu zjawiska piezoelektrycznego (opisanego przez braci Curie na przełomie lat 1880-1881). Pierwsze doświadczenia nad wykorzystaniem ultrasonografii w diagnostyce prowadzone były w trakcie i zaraz po II wojnie światowej, a ultrasonografy wprowadzone zostały do szpitali na przełomie lat 60. i 70. XX wieku (jednym z pierwszych klinicznych zastosowań była diagnostyka płodu)Objaw Blumberga (ang. Blumberg sign, rebound tenderness) – objaw stwierdzany w badaniu przedmiotowym u chorych z ostrym zapaleniem otrzewnej. Objaw charakteryzuje się brakiem lub słabo nasiloną bolesnością podczas delikatnego i powolnego wpuklania powłok brzusznych, z charakterystycznym wywołaniem ostrego, silnego bólu w momencie gwałtownego zwolnienia ucisku. Proponowany mechanizm patofizjologiczny objawu to rozklejanie się blaszek otrzewnej, bolesne w wyniku zapalenia oraz nagła zmiana ciśnienia w jamie brzusznej.

    Ropnie wewnątrzotrzewnowe[ | edytuj kod]

    Ropnie wewnątrzotrzewnowe mogą być następstwem rozlanego lub ograniczonego zapalenia otrzewnej. Ropień okołowyrostkowy

    Jest najczęściej występującym ropniem w jamie brzusznej. Pojawia się 5–7 dni od zapalenia wyrostka robaczkowego lub appendektomii. Zwykle jest zlokalizowany w prawym dole biodrowym, jednak w związku z różnym położeniem wyrostka robaczkowego może znajdować się w innych lokalizacjach.

    Może wywoływać gorączkę 38-40 °C, często z dreszczami, nudności, wymioty, wzdęcia i wyczuwalny guz w prawym dole biodrowym. Stwierdza się leukocytozę 15000/mm³ i znacznie przyspieszone tętno. Ropień może pęknąć do jamy otrzewnej wywołując rozlane zapalenie otrzewnej, może się wchłonąć i pozostawiając niewielkie ognisko z którego szerzy się zakażenie.

    Zapalenie pęcherzyka żółciowego – stan zapalny pęcherzyka żółciowego spowodowany przede wszystkim kamicą żółciową.Zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie przydatków (ang. pelvic inflammatory disease, PID) – jest to grupa chorób zapalnych górnej części żeńskiego układu rozrodczego obejmująca zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenia jajowodu i jajnika, ropień jajowodowo-jajnikowy i zapalenie otrzewnej miednicy. Jest to jedna z najczęstszych chorób zakaźnych u nieciężarnych kobiet w wieku reprodukcyjnym. Typowo jest to zakażenie drogą wstępującą mikroorganizmami z pochwy przedostającymi się do wyżej położonych struktur. Zapalenie charakteryzuje się szeroką rozpiętością objawów, może pozostawać niemal bezobjawowe, może też być przyczyną choroby o ciężkim przebiegu. Zakażenie jest związane poważnymi powikłaniami długoterminowymi obejmującymi niepłodność, ciążę ektopową i przewlekły ból w miednicy. Ze względu na niecharakterystyczny obraz kliniczny i możliwy ciężki przebieg choroby zapalenie narządów miednicy mniejszej różnicuje się z chorobami prowadzącymi do ostrego brzucha. Definicja zapalenia narządów miednicy mniejszej zastępuje pojęcie zapalenia przydatków, które jest pojęciem nieprecyzyjnym.
    Ropień zatoki Douglasa

    Ropień zatoki Douglasa jest częstym następstwem chorób otrzewnej. Ropień objawia się gorączką z dreszczami, wymiotami i uczuciem parcia na stolec z oddawaniem niewielkich ilości płynnego stolca. Badanie przez odbyt jest bardzo bolesne, wyczuwa się chełbotanie ropnia. Ropień podprzeponowy

    Zwykle są położone po prawej stronie. Towarzyszy mu wysoka gorączka, ból w nadbrzuszu i dolnej części klatki piersiowej. W badaniu fizykalnym stwierdza się bolesność uciskową łuku żebrowego. W RTG klatki piersiowej stwierdza się wyższe ustawienie przepony po stronie ropnia i wysięk w opłucnej.

    Leukocytoza – zwiększona liczba krwinek białych (leukocytów) (oznaczenie: WBC - ang. white blood cells) w morfologii krwi obwodowej. Na liczbę leukocytów we krwi składają się różne rodzaje krwinek: neutrofile (40-75%), eozynofile (do 4%), bazofile (do 2%), limfocyty (20-40%) oraz monocyty (do 9%).Płyn fizjologiczny (roztwór fizjologiczny, sól fizjologiczna) – wodny roztwór izotoniczny zawierający chlorek sodu o stężeniu:
    Ropień międzypętlowy

    Ropień pomiędzy pętlami jelita może powstać w każdej lokalizacji w jamie brzusznej. Występuje wysoka gorączka, dreszcze, leukocytoza oraz bolesny uciskowo guz. Ropień może się opróżnić do światła jelita. Może także być powodem rozlanego zapalenia otrzewnej.

    Rozpoznanie[ | edytuj kod]

    Rozpoznanie jest ustalane na podstawie obrazu klinicznego. W badaniu palpacyjnym stwierdza się bolesny opór. RTG jamy brzusznej może wykazać poziomy płynów w jamie brzusznej oraz uniesienie kopuły przepony. Ultrasonografia może wykazać obecność zbiorników płynu z pęcherzykami gazu otoczonych nieregularną torebką. Pomocna w wykrywaniu ropni jest tomografia komputerowa, rozpoznanie ułatwia podanie kontrastu do przewodu pokarmowego.

    Ciśnienie tętnicze (ang. blood pressure – BP) – ciśnienie wywierane przez krew na ścianki tętnic, przy czym rozumie się pod tą nazwą ciśnienie w największych tętnicach, np. w tętnicy w ramieniu. Jest ono wyższe niż ciśnienie krwi wywierane na ścianki żył.Zatoka Douglasa (zagłębienie odbytniczo-maciczne, łac. excavatio rectouterina, cavum douglassi, fossa douglasi, ang. rectouterine/rectovaginal pouch/excavation) – u kobiet jest to najniżej położony zachyłek otrzewnej, znajdujący się między tylną ścianą macicy a przednią ścianą odbytnicy. U mężczyzn przestrzeni tej odpowiada zagłębienie odbytniczo-pęcherzowe.

    Leczenie[ | edytuj kod]

    Leczenie ropnia wewnątrzbrzusznego polega na jego opróżnieniu. Treść ropnia jest odsysana, jama ropnia jest opróżniana z tkanek martwiczych i wielokrotnie płukana. W części przypadków możliwe jest zastosowanie przezskórnego zabiegu małoinwazyjnego pod kontrolą USG lub TK.

    Nudności (stgr. ναυτεία, łac. nausea, vomitus, ang. nausea) – nieprzyjemne, niebolesne, subiektywne odczucie silnej potrzeby zwymiotowania. Mogą mu towarzyszyć: ślinotok, tachykardia, zblednięcie skóry i potliwość. Nudności zazwyczaj poprzedzają wymioty i odruchy wymiotne, chociaż mogą występować niezależnie.Skąpomocz (oliguria) – zmniejszenie ilości moczu dobowego poniżej 400–500 ml u dorosłych (przy wzroście 170 cm i wadze 70 kg). Odpowiednio u niemowląt poniżej 1 ml/kg/h oraz u większych dzieci 0,5 ml/kg/h. Spadek ilości moczu poniżej 100 ml/dobę określa się mianem bezmoczu (anuria).


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wzdęcie, bębnica (stgr. τύμπανο) – objaw chorobowy związany z obecnością nadmiernej ilości gazów w jelitach.
    Perystaltyka – aktywność motoryczna w przewodzie pokarmowym, która powoduje przesuwanie pokarmu z przełyku aż do jego końcowego odcinka, czyli odbytnicy. Potocznie mianem perystaltyki określa się czasem wyłącznie ruchy perystaltyczne w jelicie.
    Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (łac. Morbus ulcerosus ventriculi et duodeni) – obecność wrzodów trawiennych, czyli ubytków w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy. Występują one najczęściej w dwunastnicy i wtedy stwierdza się częstsze występowanie u mężczyzn. Najczęstszymi przyczynami są: zakażenie Helicobacter pylori i niesteroidowe leki przeciwzapalne. Często występującym i głównym objawem jest ból w nadbrzuszu, jednak czasem przebieg może być skąpo- lub bezobjawowy. Niekiedy objawy są niecharakterystyczne. Gastroskopia jest badaniem diagnostycznym, które ostatecznie rozstrzyga o rozpoznaniu wrzodów. W leczeniu główną rolę odgrywa leczenie zakażenia Helicobacter pylori, stosowanie leków: blokerów pompy protonowej i H2-blokerów oraz właściwa dieta, zaprzestanie palenia papierosów i unikanie leków wrzodotwórczych. W przypadku powikłań choroby (perforacja wrzodu, zwężenie odźwiernika, podejrzenie transformacji nowotworowej), a niekiedy w wypadku nieskuteczności leczenia zachowawczego stosowane jest leczenie operacyjne.
    Wyrostek robaczkowy (łac. appendix vermiformis) – cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków. U człowieka jest to narząd szczątkowy.
    Sepsa, posocznica (łac. sepsis) – stosowany w medycynie termin odnoszący się do specyficznej reakcji organizmu na zakażenie. Sepsa nie jest samodzielną jednostką chorobową, a obecnie definiuje się ją jako zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS) wywołany zakażeniem.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Ból brzucha – niespecyficzny, subiektywny objaw charakteryzujący się występowaniem bólu zlokalizowanego w obrębie jamy brzusznej. Może być spowodowany zarówno chorobami narządów jamy brzusznej, jak i narządów zlokalizowanych poza nią. Może mieć charakter przewlekły lub ostry; niekiedy wymaga szybkiego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego, w tym interwencji chirurgicznej – stan taki określa się mianem ostrego brzucha.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.