Zacisze (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Radzymińska przecinająca Zacisze
Dom Pod Wazami na Jórskiego
ulica Tarnogórska 2009

Zaciszeosiedle mieszkaniowe o zabudowie przeważnie jednorodzinnej znajdujące się w północno-wschodniej części Warszawy w dzielnicy Targówek.

Parafia Świętego Barnaby Apostoła w Warszawie – parafia rzymskokatolicka w Warszawie (dekanat praski). Obsługiwana przez księży diecezjalnych.Werner Freiherr von Fritsch (ur. 4 sierpnia 1880 w Benrath w Nadrenii, zm. 22 września 1939 w Warszawie) − niemiecki oficer Wehrmachtu, członek Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu.

Osiedle ma około 237 ha powierzchni i mieszka na nim około 14 tys. osób. W granicach Warszawy znajduje się od 1951 roku.

Historia[ | edytuj kod]

Na Zaciszu znaleziono ozdoby kultury łużyckiej sprzed 500 r. p.n.e. W pobliżu obecnego osiedla funkcjonował w X-XI w. gród z osadą słowiańską (Bródno). Obszar Zacisza do poł. XVIII wieku porastała podmokła puszcza, poprzecinana wieloma strumieniami.

Warszawa Wilno – przystanek osobowy w Warszawie, na Zaciszu, przy osiedlu Wilno. To pierwsza w Warszawie stacja zbudowana przez prywatnego inwestora – powstała obok budowanego przez dewelopera osiedla Wilno. Otwarcie nastąpiło 9 czerwca 2013 roku.Droga krajowa nr 8 – droga krajowa o długości 815 km prowadząca przez Polskę od granicy z Czechami w Kudowie-Zdroju do granicy z Litwą w Budzisku. Stanowi polski odcinek międzynarodowej trasy E67 oraz fragment trasy Via Baltica. Przebiega przez pięć województw: dolnośląskie, wielkopolskie, łódzkie, mazowieckie i podlaskie. Jest najdłuższą drogą krajową w Polsce.

W 1820 przy trakcie białostockim (obecnie ul. Radzymińska) w dobrach rządowych Żerania powstała willowa kolonia Gumińskich (dziś okolice szkoły nr 84). Po 1870 przekształciła się w osiedle letniskowe zamożniejszych Warszawiaków. W krajobrazie dominowały połacie podmokłych łąk i oczek wodnych. Osuszanie terenu rozpoczęło się po przekopaniu Kanału Bródnowskiego (wykorzystano przebieg rzeczki Brodni), co nastąpiło przed połową XIX w.

Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.Kolej konna - kolej wąskotorowa o trakcji konnej, powszechnie stosowana w XIX i na pocz. XX w. w przemyśle, rzadziej w transporcie osób.

W tym czasie powstał folwark Zacisze, którego właścicielem do 1945 był Zygmunt Jórski. Folwark i wille sąsiadowały z folwarkami: Elsnerów (znanego kompozytora Józefa Elsnera, dwór przy obecnej ul. Szmaragdowej), Lewinów, Lewicpol, Hipszówka (dziś ul. Trocka)- ich właściciele z czasem sprzedali większość gruntów Jórskiemu. Zacisze należało do gminy Bródno, w 1895 liczyło 100 mieszkańców, a w 1939 roku liczba mieszkańców wynosiła 2 tysiące.

Ochotnicza straż pożarna (OSP) – umundurowana, wyposażona w specjalistyczny sprzęt, organizacja społeczna, składająca się z grupy ochotników, przeznaczona w szczególności do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.Fort XIIA ("Lewinów", "Zacisze", "Ząbki") - to punkt oporu pierścienia zewnętrznego Twierdzy Warszawa położony na prawym brzegu Wisły, wybudowany w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku, obecnie nieistniejący. Jeszcze w latach siedemdziesiątych XX. wieku na terenie ogrodków działkowych pomiędzy ul. Łodygową a linią kolejową, znajdowały się dwa półkoliste rowy wypełnione wodą, będące zachowanymi resztkami fosy. Obecnie są już praktycznie niewidoczne.

Po 1883 na obrzeżach obecnego osiedla Rosjanie zbudowali dwa ceglano-ziemne forty należące do zewnętrznego pierścienia umocnień Twierdzy WarszawaLewicpol i Lewinów; rozebrano je i splantowano przed 1915.

W 1899 uruchomiono wzdłuż szosy białostockiej konną kolej, następnie spalinową wąskotorową z Pragi-Stalowej do Marek i Radzymina (Marecka Kolej Dojazdowa). Stacja znajdowała się naprzeciw domu kultury; kolejkę zwaną „ciuchcią” zlikwidowano w 1974 roku.

Po 1910 Jórski parcelował podmokłe grunty i sprzedawał je po niskiej cenie nowym mieszkańcom – niezamożnym robotnikom i rzemieślnikom. Zabudowa skupiała się w okolicy poprowadzonej na wysokim nasypie Szosy, przeważnie drewniana i parterowa. Wyjątek stanowiła legendarna już trzypiętrówka ze sklepami. Zacisze przed 1939 posiadało restaurację Skalskiej, fabrykę przetworów kostnych Gepnera, fabryczkę pasty i atramentu, kuźnię, Czerwoną Karczmę (potańcówki), szkołę (wynajmowane pomieszczenia w kilku domach). Działała organizacja społeczno-patriotyczna „Działka” oraz Ochotnicza straż pożarna (od 1929, przyczyniła się do rozwoju osiedla, w remizie przy fortówce organizowano tańce i kino). Zacisze miało tylko trzy brukowane drogi: fortówkę (dziś Młodzieńcza), szosę do Ząbek (Łodygowa), Lewinowską oraz Trakt Piłsudskiego z granitowej kostki. W latach 30. XX wieku powstała część Zacisza za Kanałem Bródnowskim, wzdłuż osi ul. Jórskiego (tzw. Targówek Osiedle).

Żerań − osiedle (mała dzielnica) Warszawy, położone w administracyjnych granicach dzielnicy Białołęka, na prawym brzegu Wisły, nad Kanałem Żerańskim.Gród, gard – prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna oznaczająca domostwa, gospodarstwo lub wczesne miasto, anglosaska geard lub yeard – otoczona wałem, murem lub ostrokołem.

Dworek Jórskiego znajdował się u zbiegu dzisiejszych ulic Bratka, Protazego i Blokowej. Wiodła doń z przystanku kolejki tzw. Czarna Droga, której odcinek istnieje do dziś.

Zacisze było dwukrotnie niszczone w ogniu walk – w 1939 i 1944. 22 września 1939 przy Łodygowej zginął niemiecki generał baron Werner von Fritsch. Hitlerowcy założyli tam cmentarz wojenny (dziś nieistniejący, obecnie posesja nr 20) oraz przemianowali nazwę ul. Radzymińskiej na Wilnaer Straße. Po wojnie ulica nosiła nazwę „Generalska”, aż do 1992 r., kiedy przywrócono nazwę Radzymińska.

Kolej wąskotorowa – kolej o prześwicie mniejszym niż określany jako normalny, czyli 1435 mm. Kolej wąskotorowa cechuje się mniejszą zdolnością przewozową od kolei normalnotorowej, jednak można na niej stosować większe pochylenia i łuki o mniejszym promieniu, dzięki czemu jest nawet kilkakrotnie tańsza w budowie. Koleje wąskotorowe, początkowo niemal wyłącznie konne, rozpowszechniły się w przemyśle wydobywczym, hutnictwie, leśnictwie. Od połowy XIX wieku zaznacza się zróżnicowanie funkcji kolei wąskotorowych w zależności od prześwitu, następuje także częściowa unifikacja standardów k.w. Od połowy XIX wieku na k.w. stosuje się powszechnie trakcję parową, od końca XIX wieku wprowadza się na niektóre k. w. trakcję elektryczną, od połowy XX wieku także spalinową. Najstarsza nieprzerwanie funkcjonująca kolej wąskotorowa na świecie istnieje w Polsce – są to Górnośląskie Koleje Wąskotorowe.Parafia Świętej Rodziny w Warszawie – parafia rzymskokatolicka w Warszawie (dekanat praski). Obsługiwana przez księży diecezjalnych.
 Osobny artykuł: Obelisk Wernera von Fritscha.

Podczas okupacji niemieckiej na terenie Zacisza utworzono dwa obozy pracy dla Polaków i ludności żydowskiej.

Po 1951 – gdy Zacisze zostało włączone do Warszawy) nastąpił masowy napływ nowych osadników, rozbudowa siatki ulic (zmiana nazw istniejących przed 1945), powstały nowe sklepy (np. Zawadzkich, Górskiego), przychodnia (1957), kino Pelikan, park (1965, obecnie zabudowany), place zabaw, później sklepy Społem. Przedłużono trasy linii autobusów 119 i nocny (119 kreślone). Elektryczność, gaz i wodociągi powstały w ramach prac społecznych mieszkańców, tak samo szkoła przy Generalskiej (1953-62), kościół Św. Rodziny (drewniany 1949, murowany 1956) oraz Dom Kultury z salą widowiskową, biblioteką i kawiarnią (1964-67). W latach 70. XX wieku zbudowano cztery kolonie domków jednorodzinnych, m.in. dla FSO. Po 1950 zasadzono Lasek Bródnowski, obecnie miejsce najprzyjemniejszych spacerów zaciszan.

Zygmunt Jórski (ur. 8 października 1880, zm. 13 września 1963 w Milanówku) – właściciel ziemski, z wykształcenia artysta plastyk.OBI – sieć marketów na europejskim rynku budowlanym, powstała w 1970 roku w Niemczech. Należy do grupy Tengelmann Group.

Właściwie dopiero po 1990 wyasfaltowano błotniste ulice a lokalny samorząd i społecznicy zajmują się kanalizacją osiedla. W 1992 Zacisze połączono z centrum linią 512. Na obrzeżach osiedla pobudowano kilka kolonii niskich bloków (Park Leśny, Dolcan, Augustówka, Samarytanka, Łodygowa), market OBI, McDonald’s. Najnowsze plany rozbudowy stolicy przewidują stację II linii metra na osi ul. Figara.

Obelisk Wernera von Fritscha – nieistniejący obecnie obelisk w Warszawie, poświęcony śmierci drugiego generała Wehrmachtu w czasie II wojny światowej Wernera von Fritscha, jednego z twórców przekształcenia Reichswehry w Wehrmacht. Pierwszym poległym był generał Waffen-SS Wilhelm Fritz von Roettig, który zginął 10 września 1939 roku w okolicach Opoczna. Obelisk zlokalizowany był przy dzisiejszej ul. Radzymińskiej w dzielnicy Targówek na Zaciszu.Twierdza Warszawa (ros. крепость Варшава) – zespół fortów i innych budowli fortyfikacyjnych wzniesionych przez władze Imperium Rosyjskiego wokół Warszawy w XIX wieku, określenie obowiązujące w okresie od 1879 do 1913 roku.

Zacisze nie posiada cennych zabytków – mogą być nimi ostatnie drewniane domy, dom-wieżyczka Bonerów (ul. Drapińska), dom „pod wazami” (ul. Jórskiego), pompy uliczne, kapliczki murowane (ul. Samarytanka z 1942 r. oraz ul. Żyzna, Śmieszna i Mroźna), tabliczki adresowe z napisem „gm. Bródno”.

Fragment planu Zacisza pojawił się w teledysku do utworu Grzegorza Turnaua „Cichosza” z 1993 roku.

Marki – miasto położone w powiecie wołomińskim, w woj. mazowieckim, w aglomeracji warszawskiej na północny wschód od Warszawy, wzdłuż drogi krajowej nr 8 (europejskiej nr 67) na Białystok (aleja Marszałka Józefa Piłsudskiego). Przez Marki przepływają: rzeka Długa (Kanał Markowski) oraz rzeka Czarna, uchodzące do kanału Żerańskiego.Stalowa – zajezdnia autobusowa należąca do Miejskich Zakładów Autobusowych w Warszawie. Znajduje się przy ulicy Stalowej w dzielnicy Praga-Północ. Powstała w 1985. W latach 1993–1998 na jej terenie działała montownia autobusów Ikarus. Obecnie ma na stanie 309 autobusów. W nowym systemie organizacji taboru MZA, specjalizuje się w pojazdach marki MAN, których posiada 188.

W granicach rejonu MSI Zacisze znajduje się Lewinów. Obecnie nazwa tego terenu powoli zanika w świadomości mieszkańców, z uwagi na rozbudowę osiedla, i wchłonięcia ziem dawnego folwarku przez Zacisze. Również historyczne centrum Elsnerowa znajduje się w granicach Zacisza (okolice ul. Nefrytowej).

Elsnerów – osiedle w dzielnicy Targówek m. st. Warszawy i zarazem obszar Miejskiego Systemu Informacji. Nazwa osiedla pochodzi od nazwiska Józefa Elsnera – dawnego właściciela tych gruntów.Metro w Warszawie – jedyny w Polsce system kolei podziemnej, składający się z dwóch linii: M1 i M2. Pierwszy odcinek linii M1 otwarto w 1995, a pierwszy odcinek linii M2 w 2015.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Kanał Bródnowski – kanał w Warszawie, o źródłach położonych w rejonie Kawęczyn-Wygoda w dzielnicy Rembertów. Wykopany w II połowie XIX w. jako kanał odwadniający bagniste doliny nieistniejących już dziś rzek Brodni i Rewy. Po wybudowaniu w latach 60. XX wieku Kanału Żerańskiego bieg Kanału Bródnowskiego został podzielony na:
Powszechna Spółdzielnia Spożywców „Społem” – sieć handlowa spółdzielni spożywców założona w 1907 roku w Łodzi. W okresie międzywojennym rozszerzyła działalność na cały kraj.
Gmina Bródno – dawna gmina wiejska istniejąca do 1951 w woj. warszawskim. Nazwa gminy pochodzi od Bródna, lecz siedzibą władz gminy był Targówek.
przed naszą erą (p.n.e.) − wyrażenie i skrót stosowane w języku polskim, oznaczające datę przed początkiem ery chrześcijańskiej, który wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa. Odpowiada on łacińskiemu skrótowi AC, czyli ante Christum lub angielskiemu B.C. lub BC, czyli before Christ (pol. "przed Chrystusem").
Grzegorz Turnau (ur. 31 lipca 1967 w Krakowie) – polski artysta, aranżer, pianista, kompozytor, wokalista i poeta, wykonawca poezji śpiewanej.
Kultura łużycka – kultura archeologiczna środkowej i młodszej epoki brązu oraz wczesnej epoki żelaza, występująca głównie na ziemiach polskich oraz przyległych do nich obszarów w innych państwach. Należy do kręgu kultur pól popielnicowych, do którego kwalifikuje się między innymi ze względu na formę pochówku ciałopalnego w popielnicach zakopywanych w ziemię. Kultura łużycka nie jest tworem jednolitym, a wręcz przeciwnie, dzieli się na wiele grup różniących się w różnym stopniu inwentarzem, obrządkiem pogrzebowym bądź formami osadnictwa. Występowały w niej zarówno osady otwarte, jak i zamknięte, do których zalicza się osadę w Biskupinie. Natomiast wszystkie grupy kultury łużyckiej charakteryzują się tym samym modelem gospodarki oraz względnie zbliżonym modelem struktur osadniczych.
Okupacja niemiecka ziem polskich 1939–1945 – system policyjno-wojskowej administracji niemieckiej wprowadzony na terytorium państwowym Rzeczypospolitej Polskiej, zajętym w wyniku agresji zbrojnej przeciwko Polsce podjętej przez III Rzeszę w dniu 1 września 1939 oraz po podziale terytorium RP w wyniku niemiecko-sowieckiego układu o przyjaźni i granicy z dnia 28 września 1939 (będącego nawiązaniem do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939).

Reklama