Yu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Yu (Yǔ, 禹), urodzony jako Si Wenming (Sì Wénmìng, 姒文命), popularnie nazywany Wielki Yu (大禹 Dà Yǔ) był legendarnym założycielem dynastii Xia.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. National Library of Australia (pol. Biblioteka Narodowa Australii) – australijska biblioteka narodowa w Canberrze, założona w 1960 roku.

W klasycznych tekstach chińskich Yu przedstawiany jest jako władca idealny, wzór pracowitości, usłużności i pobożności. Każdy poddany Yu miał dostęp do jego pałacu i mógł zwrócić się do władcy ze skargą. Według podań jego największym wyczynem była regulacja rzek dokonana poprzez budowę systemu kanałów i grobli, która uchroniła Chiny od katastrofalnej powodzi. Przypisuje mu się także pokonanie zagrażającego Chinom ludu Miao i podział kraju na 9 prowincji. Do dziś krokiem Yu nazywa się charakterystyczny chód wykonywany w ludowej religii chińskiej podczas składania ofiar.

Dynastia Xia (ok. 2070-1600 lat p.n.e., chiń.: 夏朝; pinyin: Xià cháo; Wade-Giles: Hsia-ch’ao; pol.: Hsia, Hia, Sia) – najstarsza dynastia wyróżniana w chińskiej tradycji historycznej, m.in. w Zapiskach historyka i Kronice bambusowej. Jej istnienie nie jest jednoznacznie potwierdzone przez wykopaliska archeologiczne, dlatego określa się ją jako półlegendarną.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

Był piątym z kolei następcą Huangdiego, od czasów którego każdy władca wyznaczał swojego następcę. Dwór Yu nie zaakceptował jednak wskazanego przez niego następcy i na tronie został osadzony jego syn Qi. W ten sposób rozpoczęła się pierwsza dziedziczna dynastia w Chinach.

Huang Di (chiń. upr.: 黄帝; chiń. trad.: 黃帝; pinyin: Huángdì; dosł. „Żółty Cesarz”) – legendarny władca i protoplasta Chińczyków, panował w latach 2697-2597 p.n.e. lub 2674-2575 p.n.e. Należał do grupy pięciu legendarnych cesarzy z okresu Wu Di i uważany był za wynalazcę pisma, kompasu, koła garncarskiego, pierwszego kalendarza, astronomii, matematyki i medycyny, a w okresie rozwoju taoizmu uznawano go za jednego z głównych jego patronów (często mylono z nim mędrca tej filozofii, Laozi), jego wnukiem był cesarz Zhuan Xu.Krok Yu – ceremonialny krok taneczny, wykonywany przez kapłanów taoistycznych i w ludowych wierzeniach chińskich podczas składania ofiar. Dla wyznawców ma znaczenie magiczne. Chód kroku Yu opiera się na stawianiu w określonej kolejności stóp w obrębie składającego się z 9 pól kwadratu. Legenda przypisuje jego stworzenie mitycznemu cesarzowi Yu, który miał uśmierzyć wody potopu, tańcząc przebrany za niedźwiedzia. W rzeczywistości taniec ten wywodzi się z archaicznych rytuałów szamańskich, w których stanowił imitację chodu ptaka.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Encyklopedia historyczna świata. Tom III. Kraków: Wyd. Opres, 2000, s. 318. ISBN 83-85909-61-3.
  2. Wolfram Eberhard: Symbole chińskie. Słownik. Kraków: Wydawnictwo Universitas, 2007, s. 115-116. ISBN 978-83-242-0766-4.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005. ISBN 83-05-13407-5.
  • Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.Qi – w chińskiej tradycji historycznej drugi władca Dynastii Xia. Był synem Wielkiego Yu i pierwszym w historii Chin władcą, który objął tron na zasadzie dziedziczenia po ojcu, choć ten - przynajmniej początkowo - nie wskazywał go na następcę.




    Reklama