Xianbei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa Azji ok. roku 200 z zaznaczonym obszarem występowania plemion Xianbei (Xianbei tribes) na terenie dzisiejszej Mandżurii

Xianbei chiń. upr. 鲜卑; chiń. trad. 鮮卑; pinyin Xiānbēi; Wade-Giles Hsien-peiazjatycki lud koczowniczy, od III w. p.n.e. zajmujący terytoria na północny zachód od Chin, który w IV wieku założył szereg państw na terenie północnych Chin, w tym cesarstwo Północnej dynastii Wei (386 - 535).

Xiongnu (chiń.: 匈奴) – azjatycki lud koczowniczy i założona przez niego konfederacja koczowniczych plemion, u szczytu potęgi w II i I w. p.n.e. sprawująca zwierzchnictwo nad terenami dzisiejszej Mongolii, południowo-zachodniej Syberii, Azji Środkowej, Mandżurii oraz Mongolii Wewnętrznej, Sinciangu i Gansu.Amur (ros. Амур; chiń. 黑龙江; pinyin: Hēilóng Jiāng; dosł. „Rzeka Czarnego Smoka”) – rzeka we wschodniej Azji.

Wczesna historia Xianbei[ | edytuj kod]

Według źródeł chińskich Xianbei wywodzili się z leśnych i górzystych terenów położonych w pobliżu basenu rzeki Amur. Od późnego Okresu Walczących Królestw (480 p.n.e. - 221 p.n.e.) plemiona Xianbei i Wuhuan znane były pod kolektywnym mianem Dong Hu (東胡, Wschodni Barbarzyńcy). Była to prawdopodobnie nazwa konfederacji plemion, w której skład wchodziły także inne ludy, a szczyt potęgi osiągnęła ona pod koniec III wieku p.n.e. Dong Hu zostali jednak rozbici przez shanyu Xiongnu Maoduna (209 – 174 p.n.e.). Od tej pory Xianbei i Wuhuan, chociaż dzieliły wspólny język i obyczaje, zaczęły stanowić dwa wyraźnie odrębne ludy. Prawdopodobnie tak samo jak Wuhuan Xianbei musieli płacić Xiongnu trybut. W wyniku ataku Xiongnu Xianbei przesunęli się ze swoich siedzib, prawdopodobnie znajdujących się we wschodniej Mongolii Wewnętrznej, w kierunku Mandżurii. Przez cały okres Zachodniej dynastii Han (202 p.n.e. - 9 n.e.) od Chin separowała ich obecność Wuhuan. Stąd byli oni ostatnim z północnych ludów koczowniczych, który nawiązał kontakt z Chinami. Na początku panowania Wschodniej dynastii Han (23 - 220 n.e.) często dołączali oni do rajdów jakie urządzali na Chiny Xiongnu i Wuhuan. W roku 49 jeden z naczelników Xianbei, niejaki Pian He, uznał formalnie zwierzchność Chin i zgodził się walczyć z Xiongnu i Wuhuan w zamian za „podarki” dwukrotnie przewyższające składany przez niego „trybut”. Po tym jak w roku 58 pokonał on zbuntowanego przeciwko Hanom naczelnika Wuhuan ogromnym kosztem system trybutarny został rozciągnięty na wszystkich Xianbei.

Kitanowie – koczowniczy lud azjatycki, który w X wieku zdominował obszar rozciągający się od Korei na wschodzie do Ałtaju na zachodzie i podbijając część północnych Chin ustanowił Dynastię Liao (907-1125). Od nazwy tego ludu pochodzi "Kataj", jedna ze starszych nazw Chin w językach europejskich.Dynastia Jin (chiń. upr.: 晋朝; chiń. trad.: 晉朝; pinyin: Jìn Cháo; Wade-Giles: Chin Ch’ao; 265-420) – rządziła Chinami po zakończeniu walk w Okresie Trzech Królestw. Po stosunkowo stabilnym okresie nazywanym Zachodnią Dynastią Jin północ Chin została zaatakowana przez barbarzyńskie plemiona i Chiny podzieliły się od 317 na Szesnaście Królestw i Wschodnią Dynastię Jin. Po upadku tej drugiej, nastał okres określany jako Dynastie Południowe i Północne.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Północna dynastia Wei, chiń. 北魏朝 Běi Wèi Cháo – dynastia panująca w północnych Chinach w latach 386 - 535.
Nomada – koczownik, wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierząt hodowlanych. Osoba prowadząca koczowniczy, wędrowny tryb życia, także podróżująca stale lub sezonowo z powodów handlowych, kulturowych lub religijnych.
Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.
Rouran, chiń 柔然, (albo Ruanruan/Ruru, chiń. 蠕蠕, dosł. "Rojące się robactwo") – lud koczowniczy zamieszkujący pierwotnie w Azji, na północnych granicach Cesarstwa Chińskiego, między Tienszanem a Wielkim Chinganem, oraz utworzona przez niego konfederacja.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Witold Rodziński (ur. 5 października 1918 we Lwowie, zm. 18 grudnia 1997) – polski dyplomata, historyk i sinolog, ambasador PRL w Londynie (1960–1965) i Pekinie w okresie tzw. rewolucji kulturalnej (1966–1969). Studiował na Columbia University, był urzędnikiem w ONZ (1945–1947) i radcą w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (1947–1948), pracownikiem naukowym Instytutu Nauk Społecznych przy KC PZPR i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Warszawie. Od 1958 był docentem na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, z końcem lutego 1971 odszedł na rentę inwalidzką.
Okres Walczących Królestw (chiń. upr.: 战国时代; chiń. trad.: 戰國時代; pinyin: Zhànguó Shídài) – okres w historii Chin, końcowy okres dynastii Zhou, zakończony zjednoczeniem kraju przez Pierwszego Cesarza. Trwał od 480r. p.n.e. do a 221 r. p.n.e. (dynastia Zhou upadła w 256 r. p.n.e.). Nazwa okresu wywodzi się od księgi Zhanguo Ce (战国策, dosł. Intrygi Walczących Królestw).

Reklama