XFree86

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

XFree86 – darmowa i wolna (na licencji MIT X11) implementacja X Window System, działająca na systemach GNU/Linux, FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, macOS, Solarisie i kilku innych Uniksach.

Sterownik urządzenia to program lub fragment programu odpowiadający za dane urządzenie i pośredniczący pomiędzy nim, a resztą systemu komputerowego. Zwykle uabstrakcyjnia pewne cechy urządzenia, choć może jedynie zajmować się kwestiami uprawnień dostępu i udostępniać urządzenie bez żadnej ingerencji. Wtedy program, który z niego korzysta też jest w pewnym sensie sterownikiem.Karta graficzna – karta rozszerzeń komputera odpowiedzialna za renderowanie grafiki i jej konwersję na sygnał zrozumiały dla wyświetlacza.

Obecnie XFree86 opiera się na wersji 11, wydaniu 6, podwersji 5.1 X Window System.

Historia[ | edytuj kod]

W okolicach maja 1992 wystartował projekt o nazwie X386, którego celem było dostosowanie kodu X11R5 dla System V R3 i R4 na tych pecetach, na których oryginalny kod nie chciał jeszcze działać. Kilka miesięcy później X386 objęło także implementację protokołu X Window System dla systemów 386BSD oraz rozwijającego się GNU/Linuksa.

Definicja intuicyjna: Kod źródłowy to zapis programu komputerowego w formie czytelnej dla człowieka umożliwiający jego modyfikację i rozwój.Unix Time-Sharing System (pisane również jako UNIX, choć nie jest to skrót – nazwa „UNIX” jest kalamburem określenia Multics, który był wzorem dla Uniksa) – system operacyjny rozwijany od 1969 r. w Bell Labs (UNIX System Laboratories, USL) przez Dennisa Ritchie i Kena Thompsona. W latach 70. i 80. zdobył bardzo dużą popularność, co zaowocowało powstaniem wielu odmian i implementacji. Część z nich, w szczególności Linux oraz OS X, jest w użyciu do dziś. UNIX jest zarejestrowanym znakiem towarowym The Open Group.

Z czasem ta gałąź stała się faktycznym standardem X dla GNU/Linuksa, choć jednocześnie istniały także inne implementacje dla różnych systemów, np. AcceleratedX czy X Server autorstwa Metrowerks. Po drodze projekt X386 zmienił swoją nazwę na XFree86 i doszedł do serii 4.x, a GNU/Linux systematycznie zyskiwał na znaczeniu.

OpenBSD – wolnodostępny system operacyjny typu UNIX z rodziny BSD zgodny z normą POSIX. Projekt powstał w 1995 roku jako efekt rozłamu w zespole NetBSD, jego inicjatorem był kanadyjski programista Theo de Raadt.386BSD - system operacyjny z rodziny Unix oparty na wolnodostępnym 4.3BSD (Net/2) stworzonym na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley.

Taka sytuacja utrzymywała się mniej więcej do wiosny 2003 r., kiedy o XFree86 stało się głośno dzięki wysiłkom Keitha Packarda włożonym w unowocześnienie kodu. Tymczasem dowodzony przez Davida Dawesa projekt przyjmował łatki do oficjalnych wydań niezwykle opornie, i to nie tylko od Packarda: zdarzało się, że sterowniki dostarczone przez producentów kart graficznych czekały na włączenie po kilka miesięcy. W obliczu kryzysu Packard nie zamierzał tworzyć nowego odgałęzienia, tylko tchnąć nowe życie w zastany projekt, mimo to po kilku miesiącach został wykluczony z zespołu. Swoją pracę kontynuuje w ramach X.Org, które przejęło rolę standardowej implementacji X dla GNU/Linuksa.

NetBSD – wysoce przenośny, dostępny na wiele architektur system operacyjny z rodziny BSD (Unix), zgodny z normą POSIX.FreeBSD — system operacyjny z rodziny Unix. Do wersji 2.0 wywodził się z systemu 4.3BSD, kolejne wersje wywodziły się z 4.4BSD Lite2; obu stworzonych przez Computer Systems Research Group (CSRG) na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Podobnie jak NetBSD, jest bezpośrednią pochodną 386BSD – systemu będącego pierwszą próbą przeportowania systemu Unix z gałęzi BSD na architekturę IA-32.Początkowo znany pod nazwą Unofficial 386BSD Patchkit.

Zdecydowana większość znanych dystrybucji zmieniła lub zamierza wymienić XFree86 na X.Org. Bezpośrednim tego powodem stała się niewielka, ale kontrowersyjna zmiana licencji części kodu na XFree86 License 1.1. Nowa wersja licencji została uznana przez projekt GNU za niezgodną z GNU GPL z powodów praktycznych, podobnie jak kiedyś licencja BSD z tzw. klauzulą ogłoszeniową. Twórcy XFree86 nie zgadzają się z taką interpretacją i uważają, że zmiana treści licencji nie wpłynęła na zgodność z GPL.

GNU General Public License – licencja wolnego i otwartego oprogramowania stworzona w 1989 roku przez Richarda Stallmana i Ebena Moglena na potrzeby Projektu GNU, zatwierdzona przez Open Source Initiative. Pierwowzorem licencji była licencja Emacs General Public License. Wersja druga licencji GNU GPL została wydana w roku 1991, a wersja trzecia – 29 czerwca 2007.Wolne Oprogramowanie (ang. free software) – termin określający oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników. Oprogramowanie, aby można je było nazwać wolnym, musi spełniać kilka podstawowych założeń, które zostały zawarte w definicji Wolnego Oprogramowania opublikowanej przez Free Software Foundation. Przysługujące użytkownikowi wolności to:.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • X.Org
  • GUI
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Strona domowa XFree86
  • Wywiad o historii i znaczeniu XFree86 z D. Dawesem z 1999 r.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Dystrybucja Linuksa – termin oznaczający uniksowy kompletny system operacyjny zbudowany na bazie jądra Linux. W skład dystrybucji, oprócz samego jądra, wchodzą podstawowe programy i usługi takie, jak powłoka, skrypty startowe, narzędzia konfiguracyjne, a także często duży zestaw aplikacji użytkowych. W obrębie dystrybucji używana jest jednolita organizacja plików konfiguracyjnych oraz wspólny mechanizm instalowania nowych aplikacji. Niekiedy terminem dystrybucja określa się także systemy zbudowane na bazie jąder innych niż Linux (np. GNU Hurd); szczególnie można tutaj wyróżnić klony dystrybucji uniksowych (np. Debian).
    X Window System – graficzny system komputerowy (system okien) stworzony w latach 80. w laboratoriach Massachusetts Institute of Technology (MIT), obecnie prace nadzoruje X.Org Foundation. Najnowszym wydaniem jest wersja 11, wydanie 7.6.
    Solaris, Oracle Solaris (uprzednio Sun Solaris) – system operacyjny z rodziny Unix firmy Oracle (oryginalnie opracowany przez Sun Microsystems) pierwotnie dla rodzimej architektury SPARC – obecnie dostępny także dla 32- oraz 64-bitowych maszyn opartych o procesory firm Intel, AMD oraz VIA. Solaris 2.5.1 był również wydany dla architektury mikroprocesora PowerPC. Kod został zoptymalizowany dla maszyn wieloprocesorowych. System jest stosowany jako platforma dla rozwiązań serwerowych i stacji roboczych. Komputery z systemem Solaris są między innymi używane na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i w amerykańskich wahadłowcach.
    Implementacja (wdrożenie, przystosowanie, realizacja, łac.ang. implementation) – w informatyce – proces przekształcania abstrakcyjnego opisu systemu lub programu na obiekt fizyczny: komputer lub działający program zapisany w konkretnym języku programowania; także obiekt fizyczny będący efektem takiego przekształcenia, np. implementacja systemu operacyjnego (wdrożenie systemu) lub kompilatora dla konkretnego typu komputera.
    Licencja BSD (Berkeley Software Distribution License, BSDL) – jedna z licencji zgodnych z zasadami Wolnego Oprogramowania. Powstała na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley.

    Reklama