Wostok 4

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wostok 4 – czwarty w historii radziecki kosmiczny lot załogowy i czwarty lot załogowy statku kosmicznego w ramach programu Wostok. Oznaczenie kodowe Bierkut. Jego misja była połączona z lotem Wostok 3. Misja Wostoka 4 trwała ok. 70,7 godziny. Najbliższa odległość między statkami wynosiła 5-6,5 km. Na pokładzie znajdował się jeden kosmonautaPaweł Popowicz. W czasie lotu wystąpiły kłopoty z klimatyzacją kabiny statku - temperatura w niej drastycznie spadła.

Enköping – miejscowość (tätort) w Szwecji siedziba władz administracyjnych gminiy Enköping w regionie Uppsala. Około 20 204 mieszkańców.Andrijan Grigoriewicz Nikołajew, ros. Андриян Григорьевич Николаев (ur. 5 września 1929 w Szorszełach, zm. 3 lipca 2004 w Czeboksarach) – radziecki kosmonauta, generał-major Radzieckich Sił Powietrznych, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Opis misji[ | edytuj kod]

Po udanym locie Titowa w sierpniu 1961 spodziewano się, że Sowieci szybko zrealizują kolejny lot załogowy. Biuro konstrukcyjne szefa radzieckiego programu kosmicznego, Korolowa, skupiło się jednak na wykorzystaniu kapsuł Wostok do celów militarnych, tj. programu satelitów wywiadowczych Zenit. Jednakże po locie Amerykanina, Johna Glenna, w lutym 1962, sowieccy przywódcy poprosili Korolowa o szybkie wystrzelenie jakiejś wyjątkowej misji. Główną przeszkodą w szybkiej realizacji zadania była katastrofa rakiety nośnej z satelitą Zenit, która uszkodziła stanowisko startowe.

Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Spektakularność misji miała polegać na pomyśle opracowanym jeszcze przed lotem Wostoka 2 – locie grupowym kilku załogowych statków kosmicznych. Początkowo myślano o trzech, ale wkrótce postanowiono, że będą to dwa Wostoki. Decyzję o długości lotu podjęto nie później niż 18 lipca 1962. Misja miała trwać trzy dni. Decyzję o przedłużeniu jej do czterech podjął już w czasie lotu sam Nikita Chruszczow.

Chiba (jap. 千葉市 - Chiba-shi) – stolica prefektury Chiba w Japonii, na wyspie Honsiu. Miasto założono 1 stycznia 1921, a 1 kwietnia 1992 zostało oznaczone rządowym rozporządzeniem. Jurij Borysowicz Lewitan (ros. Юрий Борисович Левитан, ur. 19 czerwca/ 2 lipca 1914 we Włodzimierzu, zm. 4 sierpnia 1983 we wsi Biessonowka w obwodzie biełgorodzkim) – główny radziecki spiker radiowy II wojny światowej i okresu powojennego. Ogłaszał w Radiu Moskwa wszystkie najważniejsze wydarzenia lat 40., 50. i 60., w tym niemiecki atak na Związek Radziecki 22 czerwca 1941 roku, kapitulację Niemiec 9 maja 1945 roku, śmierć Józefa Stalina 5 marca 1953 roku oraz pierwszy lot kosmiczny Jura Gagarina 12 kwietnia 1961 roku. Jego charakterystyczny głos stał się ikoną rosyjskiej kultury XX wieku.

W przeddzień startu, 10 sierpnia 1962, wśród moskiewskich dziennikarzy rozeszła się plotka o planowanej doniosłej misji kosmicznej. Dziennikarzom powiedziano, by przysłuchiwali się jutrzejszym wiadomościom radiowym. Spekulowano, że będzie to lot dużo dłuższy niż Wostoka 2, lub lot dwóch kosmonautów.

Gierman Stiepanowicz Titow, ros. Герман Степанович Титов (ur. 11 września 1935 w Wierchniejem Żylinie, zm. 20 września 2000 w Moskwie) – radziecki kosmonauta, pilot myśliwski i doświadczalny, generał pułkownik, Lotnik Kosmonauta ZSRR.Wostok 2 – drugi w historii załogowy lot orbitalny, drugi lot załogowy statku kosmicznego z serii Wostok. Oznaczenie kodowe Orieł. Misja Wostoka 2 trwała od 6 do 7 sierpnia 1961 roku. Na pokładzie znajdował się jeden kosmonauta – Herman S. Titow. Kosmonauta podczas lotu podjął próby ręcznego sterowania statkiem. Titow podczas praktycznie całego lotu odczuwał silne skutki choroby kosmicznej (przypadłość podobna do choroby morskiej). Był pierwszą osobą, która spędziła na orbicie ponad dobę. Kosmonauta w trakcie operacji lądowania katapultował się, podobnie jak Jurij Gagarin.

Start Wostoka 3[ | edytuj kod]

O godzinie 08:30 GMT, 11 sierpnia, z Bajkonuru wystartował statek Wostok 3 z kosmonautą Andrijanem Nikołajewem.

Szwedzka stacja telekomunikacyjna w Enköping, pod Sztokholmem, między 13:03 a 14:32 odbierała sygnał z radiolatarni Wostoka 3, na częstotliwości 19,995 MHz. Między 16:06 a 16:08,30, na częstości 20,006 MHz odebrano zaś poniższą rozmowę: .mw-parser-output div.cytat{display:table;border:1px solid #aaa;padding:0;margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin-left:auto;margin-right:auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

[...] w ciągu ośmiu minut zakończone zostanie piąte okrążenie... Wesna 1, tu Sokół. Przesyłam wam dane; aktualny czas to 19:09, [...] jeden i jeden, [...] i dwa [...], temperatura 203, czuję się dobrze...

Czas uniwersalny (ang. universal time, UT; Greenwich Mean Time, GMT) – astronomiczny czas słoneczny średni na południku zerowym, za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich, (obecnie jest to dzielnica Londynu w Wielkiej Brytanii). Jest czasem strefowym pierwszej strefy czasowej, od którego liczy się czas pozostałych stref.Pawieł Romanowicz Popowicz, ros. Павел Романович Попович (ur. 5 października 1930 w Uzynie koło Kijowa, zm. 29 września 2009 w Gurzufie) – radziecki kosmonauta, pierwszy kosmonauta narodowości ukraińskiej; Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Sygnały z radiolatarni odebrano jeszcze o 17:34 i między 19:05 a 19:13 GMT.

Start Wostoka 4[ | edytuj kod]

Kolejnego dnia, 12 sierpnia o 08:02:33 GMT, wystartował z Bajkonuru drugi statek, Wostok 4 z kosmonautą Pawłem Popowiczem, a Moskwa wydała oficjalne oświadczenie.

Stacja telekomunikacji w Enköping ponownie odebrała transmisję głosową (o 12:36, na częstotliwości 20,006 MHz) i z radioboi (do 18:42). Kolejnego dnia sygnał był odbierany o godzinie 07:38, 10:37, 12:07, i 13:38 GMT. Niezrozumiałe komunikaty głosowe odebrano o 15:09, a wieczorem ponownie sygnały radiolatarni (na częstości 19,990 MHz, o godz. 19:39 i 3 minuty później).

Program Wostok (ros. Восто́к – "Wschód") – pierwszy radziecki program załogowych lotów kosmicznych, którego największym osiągnięciem było umieszczenie po raz pierwszy człowieka na orbicie okołoziemskiej. Do realizacji programu wykorzystano specjalnie skonstruowany statek kosmiczny Wostok oraz zaadaptowaną z istniejącego ICBM rakietę Wostok.Statek kosmiczny – pojazd poruszający się poza atmosferą Ziemi. Pojazd ten musi być wyniesiony i rozpędzony do odpowiedniej prędkości przez silniki napędowe. Współczesne statki kosmiczne wynoszone są w górę dzięki napędowi rakietowemu, który wytwarza siłę odrzutu. Wyróżnia się kilka rodzajów statków kosmicznych:

Japońska stacja nasłuchowa w Chiba donosiła, że odebrała rozkazy z Ziemi nakazujące przygotowanie się kosmonauty do zejścia z orbity, jednak Moskwa zaprzeczyła pogłoskom o szybkiej deorbitacji.

Pozdrowienia dla Skandynawów[ | edytuj kod]

Terje Isberg z Danderyd pod Sztokholmem, odebrał 13 sierpnia o 13:38, pozdrowienia od Wostoka 3 dla wszystkich mieszkańców Skandynawii:

[...] Z sowieckiego statku kosmicznego Wostok 3 przesyłam pozdrowienia i najlepsze życzenia dla Skandynawów. Kosmonauta Nikołajew...

Bajkonur (kaz. Байқоңыр, ros. Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów zarówno sztucznych satelitów jak i załogowych statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.Wostok 3 – trzeci w historii radziecki kosmiczny lot załogowy i trzeci lot załogowy statku kosmicznego z serii Wostok. Oznaczenie kodowe Sokoł. Jego misja była połączona z lotem Wostok 4. Misja Wostoka 3 trwała ok. 94 godzin, w tym blisko 70,5 godziny na orbicie zbliżonej do orbity Wostoka 4. Najbliższa odległość między statkami wynosiła ok. 6,5 km. Na pokładzie znajdował się jeden kosmonauta – Andrijan Nikołajew.

Kłótnia między Wostokiem a stacją naziemną[ | edytuj kod]

Szwedzka stacja telekomunikacyjna w Enköping w dniu 14 sierpnia, zaczynając od 13:01 GMT, zarejestrowała rozmowę Nikołajewa ze stacją naziemną Wesna 1, w której kosmonauta poucza kontrolę naziemną jak poprawnie zdawać raport o aktualnym czasie:

Gmina Danderyd (szw. Danderyds kommun) – jedna z 290 szwedzkich gmin. Gmina położona jest w regionie Sztokholm, siedzibą jej władz jest Djursholm.Zenit-2 3 – niedoszły radziecki satelita rozpoznawczy programu Zenit. Trzecia próba wysłania satelity zwiadowczego serii Zenit.

[...] Wesna 1, tu Sokół. Popełniliście pięć minut błędu w waszym ostatnim raporcie o czasie. Sprawdziłem i godzina nie była, jak powiedziałeś, 15:12 czasu moskiewskiego, a 15:07. Podajcie mi więc teraz nowy czas. Słyszycie mnie? Ja słyszę was dobrze. Zaczynajcie raport o aktualnym czasie. Nie, znowu robicie to źle! Nie robicie tego we właściwy sposób! Słuchaj mnie! Posłuchaj mnie! Nauczę was jak to należycie zrobić. Właściwy czas to 16:09... 16:09... 16:09... Uwaga! Teraz! Wesna 1, to był należyty raport o aktualnym czasie, nie? Tak to się powinno robić; nie taka fuszerka jak wasza. Wesna 6 dała mi aktualny czas o 15:29 i wiedzieli jak to się robi. Przekażcie, proszę, moje podziękowania dla Wesny 6. Ich raport o aktualnym czasie był naprawdę dobry... Tak, dobrze, wasz raport jest teraz w porządku, dzięki... Na pokładzie wszystko dobrze. Ciśnienie w kabinie jeden i jeden, temperatura 12, wilgotność 72, ciśnienie w przedziale przyrządów 1 i 2, ciśnienie w systemie ręcznym jest 70, a w automatycznym: pierwszy 145, drugi 130. Jeśli chodzi o mnie, czuję się wyśmienicie. Wszystko przebiega zgodnie z planem. Na razie...

Kosmonauta, także astronauta oraz tajkonauta lub yuhangyuan (chiń. kosmiczny nawigator, podróżnik) – osoba odbywająca loty kosmiczne lub przygotowywana do odbywania takich lotów.Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

O 16:07 tego samego dnia, odebrano sygnał radiolatarni Wostoka 4. Dwie minuty później na częstotliwości 20,006 MHz odebrano głos Nikołajewa mówiącego do Wesny 1:

"[...] Wesna 1, tu Sokół. Jak mnie słyszysz? Przekażę odczyty z przyrządów. Ciśnienie w układzie katapulty 300... W punkcie południowym kontaktowałem się ze Złotym Orłem [Berkut]. W tej chwili nie mam z nim łączności...

Był to pierwszy raz, gdy piloci Wostoków wspomnieli o istnieniu katapulty na pokładzie statków.

Siergiej Pawłowicz Korolow, ros. Сергей Павлович Королёв, nazwisko czasem transkrybowane jako Koroliow lub Korolew (ur. 12 stycznia 1907 w Żytomierzu, zm. 16 stycznia 1966 w Moskwie) – radziecki inżynier mechanik, konstruktor pocisków balistycznych, rakiet i statków kosmicznych, „ojciec” radzieckiej kosmonautyki.Radio "Sputnik" - rosyjska państwowa rozgłośnia radiowa, przygotowująca i nadająca programy dla zagranicy. Działa od 29 października 1929 roku (w latach 1993-2014 jako Radio "Głos Rosji", wcześniej - Radio Moskiewskie). Emituje programy w 30 językach, w tym - większości języków europejskich (po polsku od 1943 roku). Od 2014 roku jest częścią Międzynarodowej Agencji Informacyjnej "Rossija Siegodnia". Od 10 listopada 2014 wchodzi w skład projektu medialnego "Sputnik" - wraz z portalem internetowym o tej samej nazwie.

O 16:20 Sokół wzywa stację Wesna 4, mówiąc: "Skupiam się nad punktem 20. planu lotu". Potem wywołuje stację Wesna 7. Sygnały z radiolatarni Wostoka 4 (częstotliwość 19,990 MHz), odbierane były jeszcze między 17:35 a 18:00 GMT.

Lądowanie[ | edytuj kod]

15 sierpnia, po odpowiednio czterech i trzech dniach lotu, nadszedł czas na lądowanie kapsuł Wostoka 3 i 4. Lądowania nastąpiły daleko na wschód, dlatego też kierowanie tą fazą lotu przez radio było utrudnione.

Między 06:28 a 06:32, szwedzka stacja telekomunikacyjna odebrała sygnał radiolatarni i słaby głos. O 06:52 słyszano słowa "... Trzy... Trzy..." a o 07:15, "Uwaga!". O 07:41 Radio Moskwa zapowiedziało, że wkrótce nada ważny komunikat. Po muzycznym przerywniku, o godz. 07:48, spiker Jurij Lewitan donośnym głosem ogłosił, że oba statki wylądowały. Nikołajew wylądował katapultując się z Wostoku 3 o godzinie 06:52 (włączenie silników hamujących o 06:24) w miejscu o współrzędnych geograficznych 48,03°N 75,75°E. Popowicz, 7 minut później (włączenie silników hamujących o 06:30), w miejscu o współrzędnych geograficznych 48,17°N 71,85°E.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Michał Moroz: Zmarł Andrijan Nikołajew (pol.). AstroNEWS, 2004-07-04. [dostęp 2013-02-13].
  2. Ten sam sposób lądowania wzdłuż jednego równoleżnika został wykorzystany później w lotach Wostoka 5 i 6 oraz przy lądowaniu kapsuł satelitów szpiegowskich Zenit 2 (w obu przypadkach wzdłuż 52. równoleżnika)
  3. Popowicz też się katapultował [1]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Strona Svena Grahna (ang.)
  • NSSDC Master Catalog (ang.)
  • Jonathan's Space Home Page (ang.)




  • Reklama