Woski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Woskowa pieczęć Władysława Jagiełły, 1386 (ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu)

Woski – grupa substancji stałych pochodzenia naturalnego lub syntetycznego o stosunkowo niskiej temperaturze topnienia i małej lepkości w stanie stopionym. Parametry wosków są różnie określane przez różne źródła. Według Niemieckiego Towarzystwa Nauki o Tłuszczach woski mają następujące właściwości:

Wosk pszczeli (wosk żółty, (łac. Cera flava), – wydzielina gruczołów woskowych pszczół służąca im do budowania plastrów w ulu.Alkany (łańcuchowe węglowodory nasycone, parafiny od łac. parum affinis – mało reaktywne) – organiczne związki chemiczne zbudowane wyłącznie z atomów węgla i wodoru, przy czym atomy węgla połączone są ze sobą wyłącznie wiązaniami pojedynczymi.
  • ugniatalne w temperaturze 20 °C
  • kruche
  • od gruboziarnistych do drobnokrystalicznych
  • od półprzeźroczystych do matowych
  • po stopieniu cechują się względnie małą lepkością, nawet nieznacznie powyżej temperatury topnienia
  • nie wykazują tendencji do włóknistości
  • o konsystencji i gęstości zależnej od temperatury
  • możliwe do polerowania przy niewielkim nacisku.
  • Według innych definicji są to substancje nierozpuszczalne w wodzie, o temperaturze topnienia 50–95 °C i gęstości 0,875–0,999 g/cm³, lub substancje będące zwykle mieszaninami i topiące się bez rozkładu powyżej 40 °C.

    Hydroliza – reakcja podwójnej wymiany (często odwracalna), która przebiega między wodą i rozpuszczoną w niej substancją. W jej wyniku powstają nowe związki chemiczne. Jest szczególnym przypadkiem liolizy (solwolizy). Często przebiega w obecności katalizatorów (kwasów lub zasad). Hydrolizę wykorzystuje się w przemyśle chemicznym (np. hydroliza wielocukrów na cukry proste lub hydroliza chlorobenzenu do fenolu).Parafina (z łac. parum affinis – "niskie powinowactwo") – mieszanina stałych alkanów (powyżej 20 atomów węgla w cząsteczce), wydzielana m.in. z ciężkich frakcji o temperaturze wrzenia ponad 350 °C ropy naftowej lub z frakcji smół wytlewnych z węgla brunatnego. Zależnie od stopnia rafinacji jasnożółta do białej, ma postać krystalicznego wosku (tłusta w dotyku), nierozpuszczalna w wodzie i etanolu, lecz rozpuszczalna w wielu innych rozpuszczalnikach organicznych (np. w terpentynie, eterze).

    Woski pochodzenia zwierzęcego to przede wszystkim estry wyższych kwasów tłuszczowych monokarboksylowych (do 80 atomów węgla) oraz wyższych alkoholi monowodorotlenowych. Kwasy tłuszczowe są zwykle nasycone, natomiast alkohol może być nasycony lub nienasycony. Niektóre woski składają się z alkoholi złożonych z grupy steroli (np. cholesterol). Są nierozpuszczalne w wodzie ze względu na zbyt słaby charakter polarnej główki (tj. grupy estrowej). Powoli rozpuszczają się w rozpuszczalnikach organicznych. Ulegają trudniej hydrolizie niż glicerydy, przez co są od nich bardziej trwałe.

    Archiwum Państwowe w Poznaniu – pierwsze archiwum w Poznaniu powstało w 1869 r. (Staatsarchiv Posen) jako placówka pruskiej sieci archiwów prowincjonalnych. Gromadziło księgi sądów grodzkich i ziemskich z okresu staropolskiego, akta i dokumenty ze skasowanych klasztorów oraz akta po zlikwidowanych urzędach pruskich.Alkohole – związki organiczne zawierające jedną lub więcej grup hydroksylowych połączonych z atomem węgla w hybrydyzacji sp.

    Rodzaje wosków[ | edytuj kod]

  • Woski pochodzenia zwierzęcego
  • wosk pszczeli
  • lanolina
  • spermacet (olbrot)
  • wosk trupi
  • Woski pochodzenia roślinnego
  • olej jojoba
  • carnauba
  • kandelila
  • Woski mikrokrystaliczne
  • montanowy (wosk)
  • cerezyna
  • Woski mineralne
  • wosk ziemny – produkt kopalny będący mieszaniną stałych alkanów
  • parafina
  • Woski syntetyczne
  • Ozokeryt, dawniej: wosk ziemny – mieszanina stałych wielkocząsteczkowych węglowodorów, głównie n- i izoparafinowych. Nazwa została nadana przez E.F. Glockera w 1833 r.Wydawnictwa Naukowo-Techniczne (WNT) – polskie wydawnictwo założone w 1949 z siedzibą w Warszawie, do 1961 działało pod firmą Państwowe Wydawnictwa Techniczne.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Spermacet, olej spermacetowy, olbrot (łac. cetaceum) – półpłynna substancja występująca w głowie, w olbrzymim zbiorniku nad prawym przewodem nosowym kaszalota.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Kandelila (ang. candellila wax) – oczyszczony wosk uzyskiwanym z młodych liści wilczomleczu z gatunku Euphorbia antisyphilitica (nazwa zwyczajowa candellila), występującego na pustynnych terenach południa Stanów Zjednoczonych i w północnych stanach Meksyku.
    Transpiracja – czynne parowanie wody z nadziemnych części roślin. Rośliny transpirują przez aparaty szparkowe (transpiracja szparkowa), przez skórkę (transpiracja kutykularna) i przez przetchlinki (transpiracja przetchlinkowa).
    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.
    Acyloglicerole (glicerydy) – organiczne związki chemiczne, estry acylowe glicerolu. Ponieważ w glicerolu 1, 2 lub wszystkie 3 grupy hydroksylowe (−OH) mogą być zestryfikowane kwasami karboksylowymi, w zależności od stopnia estryfikacji wyróżnia się mono-, di- i triacyloglicerole.
    Olej jojoba (wym. żożoba albo chochoba) – ciekły wosk o złoto-żółtym zabarwieniu, otrzymywany z wycisku nasion krzewu simondsii kalifornijskiej, znanej też jako jojoba (Simmondsia chinensis). W niskich temperaturach (poniżej 7 °C) może zastygać. Jest bardzo odporny na utlenianie i na ciepło (do 300 °C).

    Reklama