Wojny dackie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wojny Rzymian z Dakami toczyły się na przełomie I i II w. n.e. Mowa o dwóch wojnach: (85-89 r. wojna Domicjana) oraz (101-105 r. wojna Trajana).

Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. i serb. Карпати; czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Serbii i Rumunii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Dwa lata po klęsce w Karpatach w roku 87 (bitwa pod Tapae) Rzymianie pod wodzą Tetiusza Julianusa zwyciężyli wojska Decebala w karpackich Żelaznych Wrotach (pod Tapae, obecnie Luminis). Cesarz Domicjan nie wykorzystał jednak tego zwycięstwa – na wieść o buncie legionów nadreńskich oraz agresywnej postawie sąsiadujących z rzymską Panonią Jazygów zawarł z Dakami traktat pokojowy w 89 roku. Decebal zachował swoje królestwo w zamian za uznanie władzy Rzymu.

Mezja (łac. Moesia) – prowincja rzymska istniejąca w latach 12-86 n.e., położona na południe od dolnego odcinka rzeki Dunaj, na terenie współczesnych państw Bułgarii i Serbii; północno-wschodni fragment Mezji (Delta Dunaju) znajduje się na terytorium Rumunii. Prowincje rzymskie – jednostki administracyjne cesarstwa rzymskiego, tworzone na podbitych terytoriach (poza Italią). Liczba i rozmiary poszczególnych prowincji zmieniały się na przestrzeni dziejów Imperium w zależności od warunków zewnętrznych i polityki wewnętrznej. Pierwszą rzymską prowincją była wyspa Sycylia, podbita w 241 p.n.e. w czasie I wojny punickiej. Zasadniczo prowincje rzymskie dzieliły się na dwa rodzaje:

W roku 101 Rzymianie po raz kolejny uderzyli na Dację. Po przeprawieniu się przez Dunaj licząca aż 150 000 ludzi armia rzymska pod wodzą cesarza Trajana pokonała przeciwnika w dunajskich Żelaznych Wrotach. Rok później Rzymianie opanowali ważniejsze twierdze górskie wokół stolicy Daków Sarmizegetusy. Deccebal ponownie poprosił o pokój. Tym razem jednak zmuszony był zrzec się części terytoriów. Król Daków nie pogodził się jednak z takimi warunkami pokoju i niebawem jego wojska wtargnęły do Mezji.

Panonia (łac. Pannonia) – w starożytności prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; dzisiejsze tereny zachodnich Węgier, wschodniej Austrii, Chorwacji, Słowenii oraz Serbii.Jazygowie (Jaxamatae, Ixibatai, Iazyges) – lud scyto-sarmacki, zamieszkujący po 20 roku n.e. tereny dzisiejszych Węgier i południowej i wschodniej Słowacji.

W roku 105 nastąpiła kolejna kampania rzymska przeciwko Dacji. Rzymianie podeszli aż do stolicy Daków Sarmizegetusy i rozpoczęli jej blokadę. Miasto skapitulowało a Decebal wraz z częścią swoich oddziałów zbiegł by stoczyć ostatnią bitwę. Po klęsce popełnił samobójstwo. Konającego króla odnalazł legionista Maksymus, który dostarczył jego głowę cesarzowi. Dacja stała się prowincją rzymską.

Marek Ulpiusz Trajan (łac. Marcus Ulpius Traianus, ur. 18 września 53 w Italice, zm. 9 sierpnia 117 w Selinusie) – cesarz rzymski w latach 98-117.Dunaj (łac. Danubius, niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i bułg. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай gr. Ίστρος (Istros) – druga co do długości (po Wołdze) rzeka w Europie.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Andrzej Dubicki: Wojny dackie 101-106 n.e. Zabrze - Tarnowskie Góry: inforteditions, 2013. ISBN 978-83-64023-09-5.
  • Philip Matyszak: Wrogowie Rzymu. Od Hannibala do Attyli, króla Hunów. przeł. Urszula Ruzik−Kulińska. Warszawa: Bellona, 2007, s. 180−190. ISBN 978-83-11-10678-9.
  • <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Dacja – kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej (w przybliżeniu na obszarze dzisiejszej Rumunii). Od północy była ograniczona Karpatami, od wschodu rzeką Prut, od południa dolnym Dunajem, od zachodu początkowo środkowym biegiem Dunaju, a od I wieku naszej ery – rzeką Cisą.




    Warto wiedzieć że... beta

    Żelazna Brama (inaczej Żelazne Wrota, rum. Porţile de Fier, serb. Đerdapska klisura lub Gvozdena Vrata) — przełomowy odcinek doliny Dunaju, oddzielający Karpaty i Góry Wschodnioserbskie. Stanowi granicę między Rumunią i Serbią. Dawniej żeglugę poprzez Żelazną Bramę utrudniały progi skalne, wysadzone w latach 1890-1896. W rejonie tym znajduje się zapora wodna ze śluzą i hydroelektrownią.
    Decebal (Decebalus) – ostatni król Daków, panujący w latach 87–106, syn Skorylli. Podczas swoich rządów prowadził walki z Rzymem. Zaraz po objęciu panowania pokonał rzymskie wojska dowodzone przez Korneliusz Fuskusa w zasadzce zorganizowanej w przełomie Czerwonej Wieży (rum. Turnu Roşu) w Karpatach Południowych. Natomiast w roku 88 poniósł klęskę w potyczce z legionem rzymskim dowodzony przez Tetiusza Junianusa. Mimo tej porażki, dzięki osłabieniu Cesarstwa Rzymskiego przez bunt legionów nadreńskich cesarz Domicjan podpisał z Decebalem traktat pokojowy - Decebal pozostał królem Daków ale jako prowincji Rzymu. Zawarty pokój dał czas Decebalowi na odbudowanie i wzmocnienie armii. Przygotowania zostały przerwane przez ofensywę cesarza Trajana, który wiosną 101 roku na czele 150-tysięcznej armii pokonując latem tego roku Daków w bitwie w dunajskich Żelaznych Wrotach. Nieudana kontrofensywa Decebala zimą 101/102 zakończyła się utratą górskich twierdz położonych wokoło Sarmigezetusy i kapitulacją. Twarde warunki pokoju (wydanie broni i machin wojennych, zburzenie murów twierdz) mimo akceptacji nie zostały zrealizowane. Spowodowało to kolejną ofensywą - cesarz Trajan zebrał jeszcze większą armię i systematycznie zajmował kolejne miasta i osady dackie. W 106 roku okrążył stolicę zmuszając Decebela do ostatecznej kapitulacji, ten jednak wraz z częścią oddziałów zdołał uciec z okrążonego miasta, by stoczyć ostatnią bitwę. Po jej klęsce popełnił samobójstwo. Trajan upamiętnił swoje zwycięstwo wznosząc Kolumnę Trajana w Rzymie.

    Reklama