Wojna aleksandryjska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nazwą wojna aleksandryjska określa się kampanię Juliusza Cezara w Egipcie w latach 48-47 p.n.e.

Mitrydates z Pergamonu lub Mitrydates Pergameński (gr.: Μιθριδάτης, Mithridátēs) (zm. 46 p.n.e. pod Pantikapajonem) – wódz rzymski, pretendent do królestwa bosporańskiego jako Mitrydates II od 47 p.n.e. do swej śmierci. Syn Menodota, obywatela miasta Pergamonu i Adobogiony, siostry Brogitarusa, tetrarchy Trokmów, plemienia na terenie Galacji.Ptolemeusz XV Cezarion, gr. basileus Ptolemaios XV Kaisarios Theos Philopator IV Theos Philometor V – król Ptolemeusz XV Cezar Bóg Miłujący Ojca Bóg Miłujący Matkę, egip. Ptulmis Dżedtunef Kiseres, Jua-en-pa-neczer-neti-nechem Setepenptah Iri Maatre Sechemanchenamon (ur. 47 p.n.e., zm. w sierpniu 30 p.n.e.) – syn Juliusza Cezara i Kleopatry, ostatni faraon Egiptu.

Po bitwie pod Farsalos (9 sierpnia 48 p.n.e.) Marek Antoniusz wraz z częścią legionów udał się do Italii, gdzie w kwietniu następnego roku uzyskał roczną dyktaturę dla Cezara, który 2 października 48 p.n.e. przybył z dwoma legionami do Aleksandrii, gdzie dowiedział się o śmierci Pompejusza. Nawiązał tam romans z Kleopatrą VII. Zauroczony kochanką zapewnił jej sprawowanie władzy w Egipcie na równi z jej bratem Ptolemeuszem XIII. Potejnos (doradca Ptolemeusza) nie chciał się z tym pogodzić i nakazał dowódcy egipskiej armii, Achillasowi, usunąć Cezara z Aleksandrii. Był to początek wojny aleksandryjskiej.

Judea (hebr. יהודה, Yāhūdhā, arab. Jahuza, gr. Ιουδαία, łac. Iudaea) – górzysta kraina geograficzna położona w historycznej środkowej części Izraela. Obecnie terytorium to jest podzielone pomiędzy Izraelem a Autonomią Palestyńską. Judea to nazwa Judy używana od IV w. p.n.e. po przejęciu władzy nad Judą przez Greków.Kleopatra VII Filopator, Kleopatra Wielka, gr. Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ, egip. Qlwpdrt – Kliupadrat (ur. 69 rok p.n.e., zm. 12 sierpnia 30 roku p.n.e. w Aleksandrii) – ostatnia królowa hellenistycznego Egiptu, panująca w latach 51–30 p.n.e. Nosiła tytuły Królowa, Nowa Bogini, Bogini Miłująca Ojca, Bogini Miłująca Ojczyznę. Była córką Ptolemeusza XII Auletesa. Po wstąpieniu na tron poślubiła swego brata Ptolemeusza XIII. Na skutek intryg dworskich opuściła Egipt i udała się do Palestyny, gdzie zdobyła poparcie Cezara, z którym miała syna, Ptolemeusza XV Cezariona. Dzięki interwencji wojskowej Cezara powróciła na tron egipski. Po śmierci Ptolemeusza XIII, który zginął na skutek zamieszek antyrzymskich w Aleksandrii, Kleopatra poślubiła drugiego brata, Ptolemeusza XIV. Z nim odbyła podróż do Rzymu w celu wzmocnienia więzi politycznych pomiędzy obydwoma państwami. Po śmierci Cezara powróciła do Egiptu i rozkazała zamordować małżonka, po czym w imieniu małoletniego Cezariona objęła rządy.

Cezara okrążono w jednej z dzielnic miasta wraz z rodziną królewską. W dzielnicy znajdował się port, który Achillas chciał wziąć szturmem. Cezar w porę zauważył niebezpieczeństwo i nakazał spalić całą flotę (pożar ogarnął również Bibliotekę Aleksandryjską). Mając przeciw sobie całe miasto Gajusz Juliusz wysłał rozkaz do Domicjusza o przysłanie mu odsieczy. O pomoc poprosił również Mitrydatesa z Pergamonu i prawą rękę władcy JudeiAntypatra.

Nil (łac. Nilus, gr. Νεῖλος, arab. النيل) – najdłuższa rzeka na Ziemi (według niektórych źródeł, najdłuższa jest Amazonka i ta wersja pojawia się coraz częściej w nowych opracowaniach) w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.Pothejnos (I wiek p.n.e.) królewski eunuch, koregent Egiptu (wraz z Achillasem i Theodetesem z Chios) w latach 51-48 p.n.e.

Za podsycanie Aleksandryjczyków do walki Cezar nakazał zabić przebywającego w pałacu Potejnosa. Następnego dnia z pałacu zbiegła księżniczka Arsinoe i jej doradca Ganimedes. Wywołało to wielką radość mieszkańców miasta. Arsinoe została obwołana królową, a Ganimedes, który skazał na śmierć Achillasa, nowym dowódcą armii. Natychmiast po przejęciu wojska Ganimedes popisał się trafną decyzją i nakazał odciąć Cezarowi wodę. Jednak do portu przybył legion wysłany przez Domicjusza. Zaczęto prowadzić walki na morzu. Poważnym problemem dla rzymskiej floty była jednak kontrolowana przez Egipcjan wyspa Faros. Cezar postanowił ją zdobyć. Nieudany szturm, w czasie którego zginęło wielu Rzymian, postawił wojska Cezara przed widmem klęski.

Marek Antoniusz, Marcus Antonius (ur. 14 stycznia 83 p.n.e. w Rzymie, zm. 1 sierpnia 30 p.n.e.) – wódz i polityk rzymski w latach 61–30 p.n.e.Italia – kraina historyczna i geograficzna położona na Półwyspie Apenińskim, której obszar zmieniał się na przestrzeni dziejów.

Jednak rzymskiemu wodzowi sprzyjało szczęście, gdyż w obozie Ganimedesa zaczęły się konflikty o władzę nad armią. Cezar wypuścił na wolność Ptolemeusza XIII, co zakończyło rządy Ganimedesa. Po paru miesiącach od wezwania, do Egiptu przybyli wreszcie Mitrydates i Antypater. Połączone wojska z Pergamonu i Judei pokonały Egipcjan w bitwie pod Castra Iudaeorum. Cezar dowiedziawszy się o tym zwycięstwie opuścił pałac wraz z wojskiem i połączył się nad Nilem ze swoimi sojusznikami. Wkrótce potem armia egipska poniosła kolejną klęskę. Król Ptolemeusz XIII utonął podczas ucieczki. Nową królową została Kleopatra, która po wyjeździe Cezara urodziła mu syna. Nazwała go Cezarionem („Cezarkiem”).

Gaius Iulius Caesar, Gajusz Juliusz Cezar, ur. 12 lipca 100 p.n.e. (13 lipca 102 r. p.n.e. – koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca 44 p.n.e. w Rzymie – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula i dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii i dzięki pomocy swych żołnierzy udało się mu pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Marka Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. W testamencie adoptował syna swojej siostrzenicy Gajusza Oktawiusza, późniejszego Oktawiana Augusta, wyznaczając go na swego spadkobiercę.Latarnia morska na Faros – starożytna latarnia, która została zbudowana ok. 280-279 p.n.e. na podstawie planów architekta Sostratosa i na polecenie Ptolemeusza I, ukończona podczas rządów jego syna Ptolemeusza II. Możliwe, że pomysłodawcą budowy latarni był sam Aleksander Macedoński. Ze względu na wielkość i wspaniałość architektonicznego ukształtowania uważano ją za jeden ze starożytnych cudów świata.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wojna aleksandryjska. W: Gajusz Juliusz Cezar: Corpus Caesarianum. Przekł. i oprac. Eugeniusz Konik i Wanda Nowosielska. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2006. ISBN 83-229-2762-2.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Bitwa pod Castra Iudaeorum – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 47 p.n.e. w czasie kampanii Cezara w Egipcie.
    Gnaeus Pompeius Magnus, Gnejusz Pompejusz Wielki (ur. 29 września 106 p.n.e., zm. 28 września 48 p.n.e.) – rzymski polityk i dowódca wojskowy, jeden z twórców I triumwiratu, zwany przez współczesnych Pompejuszem Wielkim ze względu na wielkie sukcesy polityczne i militarne oraz zasługi dla Rzymu.
    Achillas, gr. Αχιλλας (zm. 47 p.n.e.) – koregent Egiptu (wraz z Pothejnosem i Theodetesem z Chios) w latach 51-48 p.n.e., naczelny dowódca armii królewskiej.
    Arsinoe IV (ur. po roku 69 p.n.e., prawdopodobnie ok. 68 p.n.e./ 67 p.n.e. lub 63 p.n.e., zm. ok. 41 p.n.e.) – królowa Egiptu z woli wojska i ludu Aleksandrii w 48 p.n.e., córka Ptolemeusza XII, matki nie znamy (choć niektórzy podają tu Kleopatrę V Tryfajny). Była siostrą Kleopatry VII, Ptolemeusza XIII, Ptolemeusza XIV, Bereniki IV i Kleopatry VI Tryfajny.
    Biblioteka Aleksandryjska – największa biblioteka świata starożytnego założona w Aleksandrii przez Ptolemeusza I Sotera za radą Demetriusza z Faleronu.
    Antypater (ur. ok. 113 p.n.e., zm. 43 p.n.e.) - prokurator Judei od 47 p.n.e., doradca arcykapłana i króla z dynastii Hasmoneuszy Hirkana II - faktyczny zarządca państwa.
    Eugeniusz Konik (ur. 11 listopada 1914 we Lwowie, zm. 29 kwietnia 2002 we Wrocławiu) – polski historyk, specjalizujący się w historii starożytnej; nauczyciel akademicki związany z uczelniami we Wrocławiu i Opolu.

    Reklama