Wojna Gempei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Scena z wojny Gempei (XII w.)
Bitwa morska w zatoce Dan-no-Ura (1185 r.)
Bitwy wojny Gempei

Wojna Gempei (jap. 源平合戦 Genpei-kassen; wym. Gempei-kassen, Gempei-gassen) – rozgrywający się w latach 1180–1185 konflikt militarny pomiędzy dwoma japońskimi rodami walczącymi o panowanie nad krajem: będącym u władzy klanem Taira oraz walczącym z nim klanem Minamoto. Konflikt nosi również nazwę wojny er Jishō-Juei (jap. 治承・寿永の乱 Jishō-Juei no ran). Ery te dotyczą okresu początkowego i końcowego wojny: Jishō (1177–1181), Juei (1182–1184). Nazwa Gempei pochodzi od sino-japońskiego czytania nazwisk rodowych: Minamoto i Taira.

Cesarz Go-Shirakawa (jap. 後白河天皇, Go-Shirakawa tennō, ur. 18 października 1127, zm. 26 kwietnia 1192) — 77. cesarz Japonii, według tradycyjnego porządku dziedziczenia.Cesarz Antoku (jap. 安徳天皇, Antoku tennō, ur. 22 grudnia 1178, zm. 25 kwietnia 1185) — 81. cesarz Japonii, według tradycyjnego porządku dziedziczenia.

Konflikt zakończył się wraz z porażką klanu Taira podczas bitwy morskiej w zatoce Dan-no-ura (1185), w czasie której zginął sześcioletni cesarz Antoku. Wojna wyznacza koniec rządów cesarskich ery Heian oraz związanej z nimi kultury dworskiej i początek władzy klasy wojowników (samurajów) w postaci rządów siogunów z Kamakury.

Heike monogatari (jap. 平家物語) – anonimowy japoński epos rycerski z gatunku gunki-monogatari, opowiadający o rywalizacji rodów Taira (Heike) i Minamoto (Genji) w XII-wiecznej Japonii. Kamakura (jap. 鎌倉時代 Kamakura-jidai) – okres w historii Japonii, trwający od 1185 (lub 1192) do 1333 roku.

Geneza[ | edytuj kod]

Słabnąca w XI i XII w. władza cesarska powodowała wzrost znaczenia prowincjonalnej arystokracji podzielonej na dwie główne siły: wschodnią z Kantō, gdzie panował ród Minamoto i zachodnią, znad Morza Wewnętrznego, pod przywództwem klanu Tairów. Sprawujący realną władzę i dysponujący siłą wojskową „prowincjusze” zaczęli się domagać wpływów na dworze cesarskim, zdominowanym przez stołeczną arystokrację kuge. Władzę centralną w Heian-kyō paraliżowały konflikty między urzędem cesarzy w stanie spoczynku, rodem Fujiwara i świątyniami Enryaku-ji i Kōfuku-ji. Te ostatnie nie wahały się wysyłać najemników, aby wymuszać spełnianie swoich żądań.

Ery japońskie (jap. 年号, nengō, chin.pinyin niánhào) – zapożyczony z Chin, powszechny system służący w Japonii do rachuby lat. Przykładowo, rok 2006 to Heisei 18, a 2007 jest rokiem Heisei 19.Insei (jap. 院政, Insei) – system rządów cesarzy japońskich, którzy mimo abdykacji dalej sprawowali władzę w państwie lub mieli decydujący wpływ na politykę urzędujących cesarzy. Po abdykacji władcy w stanie spoczynku przeważnie zostawali mnichami buddyjskimi i przejmowali tytuł najwyższego kapłana. Rządy ex-cesarzy trwały od ósmej dekady XI wieku do początku lat dziewięćdziesiątych XII wieku. System insei charakteryzował się wzrostem potęgi rodów arystokratycznych Taira i Minamoto, które przez ponad stulecie toczyły walki o wzmocnienie swojej pozycji politycznej w kraju.

W 1156 roku doszło do tzw. zamieszek ery Hōgen, otwartej walki pomiędzy konkurującymi gałęziami cesarskiego rodu i sprzymierzonymi z nimi feudałami. Wygrało je stronnictwo cesarza Go-Shirakawy, a w szczególności osiągający coraz wyższe stanowiska Kiyomori Taira. Jego rosnąca potęga wywołała sprzeciw, który osiągnął kulminację w 1159 roku, gdy Yoshitomo Minamoto próbował uprowadzić cesarza i przejąć władzę. Po przegranej walce ród Minamoto został niemal doszczętnie wygubiony (na rozkaz Kiyomoriego oszczędzono trzech synów Yoshitomo, w tym dwunastoletniego Yoritomo Minamoto).

Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Bitwa pod Ichi-no-Tani (jap. 一ノ谷の戦い, Ichi-no-tani no tatakai) miała miejsce dnia 18 marca 1184 r. w trakcie wojny Genpei 1180-1185, pomiędzy rodami Taira i Minamoto.

Po 1160 roku Kiyomori Taira osiągnął niebywałą potęgę, efektywnie kontrolując rząd cesarski i obsadzając wiele stołecznych i prowincjonalnych urzędów swoimi krewnymi. Wydał za cesarza swoją córkę, a jego władza i świetność pałacu były tak wielkie, że czasem określa się lata 1160–1185 okresem Rokuhara, od nazwy siedziby Kiyomoriego. Jako wojskowy, Kiyomori rządził ciężką ręką, stosując postrach i siłę militarną – w 1179 roku osadził w areszcie domowym cesarza Go-Shirakawę. Spowodowało to wzrost opozycji, która zawiązała spisek i po mianowaniu nowym cesarzem wnuka Kiyomoriego, dwuletniego podówczas Antoku, wypowiedziała wojnę.

Wewnętrzne Morze Japońskie (jap. 瀬戸内海, Setonai-kai) – morze pomiędzy japońskimi wyspami Honsiu, Kiusiu i Sikoku. Od wschodu jest połączone z zatoką Osaka przez cieśniny Akashi i Kitan, a przez cieśninę Naruto i Cieśnina Kii z Oceanem Spokojnym. Od południa połączone także z Oceanem Spokojnym przez cieśninę Hōyo i cieśnina Bungo. Od zachodu łączy się poprzez cieśninę Kammon (cieśninę Shimonoseki) z Morzem Japońskim.Bitwa nad Uji (1184) (jap. 宇治川の戦い Uji-gawa no tatakai) – bitwa wojny Gempei stoczona w 1184 roku, między konkurującymi odnogami rodu Minamoto. W bitwie tej zwyciężyła armia Yoshitsune Minamoto nad wojskami jego kuzyna Yoshinaki.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Heian (jap. 平安時代, Heian jidai) – okres w historii Japonii trwający od 794 do 1185 roku. Jego początek wyznacza przeniesienie dworu cesarskiego z Nary do oddalonej o kilkadziesiąt kilometrów, specjalnie w tym celu wybudowanej, nowej stolicy o nazwie Heian-kyō (jap. 平安京, Heian-kyō) (obecnie Kioto), zbudowanej na wzór chińskiego miasta Chang’an (chiń. upr.: 長安; chiń. trad.: 长安; pinyin: Cháng’ān). W przeszłości było ono końcowym etapem Szlaku Jedwabnego, dziś nazywa się Xi’an (chiń.: 西安; pinyin: Xī’ān) i jest znane z "terakotowej armii".
Siogunat, szogunat (jap. 幕府, bakufu, dosł.: „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii.
Fujiwara (jap. 藤原氏, Fujiwara-uji, Fujiwara-shi) – jeden z wielkich rodów arystokratycznych Japonii. Wywodzi się z rodu sprzed 646 r. zwanego Nakatomi.
Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.
Samuraj (jap. 侍, samurai, wojownik; rzeczownik pochodzący od archaicznego czasownika saburau, który z czasem przeszedł zmianę fonetyczną w samurau, znaczącego służyć panu) – pierwotnie świta służąca najwyższym dostojnikom japońskim, także gwardia cesarska (gosho-zamurai).
Bitwa pod Mizushimą – morsko-lądowa bitwa wojny Genpei stoczona 17 listopada 1183r. Zwycięzcami tej bitwy był ród Taira dowodzony przez Tomomori Taira i Noritsune Taira.
Yodo (jap. 淀川, Yodo-gawa), występuje także pod nazwami Seta (jap. 瀬田川, Seta-gawa) i Uji (jap. 宇治川, Uji-gawa) – rzeka w Japonii, na wyspie Honsiu. Jej długość wynosi 75,1 km, a powierzchnia dorzecza to 8240 km². Jedyna rzeka wypływająca z jeziora Biwa, największego słodkowodnego jeziora w Japonii. Płynie w kierunku południowo-zachodnim, przepływa przez Osakę i uchodzi do zatoki Osaka. Jest wykorzystywana do nawadniania i produkcji energii elektrycznej.

Reklama