Wojciech Smarzowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wojciech Smarzowski, Wojtek Smarzowski (ur. 18 stycznia 1963 w Korczynie) – polski reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta oraz operator filmowy, kawaler Orderu Odrodzenia Polski.

Jerzy Pilch (ur. 10 sierpnia 1952 w Wiśle) – polski pisarz, publicysta, dramaturg i scenarzysta filmowy, laureat nagrody Paszport „Polityki” (1998) za powieść Bezpowrotnie utracona leworęczność i Nagrody Literackiej „Nike” (2001) za powieść Pod Mocnym Aniołem.Wołyń – polski dramat wojenny z 2016 roku w reżyserii Wojciecha Smarzowskiego, którego scenariusz powstał na kanwie opowiadań Stanisława Srokowskiego oraz wspomnień świadków rzezi wołyńskiej w latach 1943–1944.

Popularność zdobył przede wszystkim dzięki drastycznym widowiskom filmowym takich jak Wesele, Dom zły, Róża, Wołyń, w których punktował przywary polskiej prowincji oraz relacje historyczne pomiędzy Polakami a Mazurami (Róża) oraz Ukraińcami (Wołyń). Wielokrotny laureat Orłów za najlepszą reżyserię (2005, 2010, 2012, 2017), odbiorca nagrody FIPRESCI za film Kler na Transilvania International Film Festival w Klużu-Napoce.

Bronisław Maria Komorowski (ur. 4 czerwca 1952 w Obornikach Śląskich) – polski polityk, z wykształcenia historyk. Od 6 sierpnia 2010 prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Życiorys[ | edytuj kod]

Młodość i wykształcenie[ | edytuj kod]

Jego rodzina została w 1944 przesiedlona z obszaru Kresów Wschodnich. Wychowywał się w Jedliczu, gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej i liceum. W młodości trenował piłkę nożną w klubie Nafta Jedlicze. Interesował się też fotografią.

Gdynia - Festiwal Filmowy (do 2011 Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni) – festiwal filmowy, który odbywa się co roku w Gdyni (do 1986 odbywał się w Gdańsku), podczas którego prezentowane są najlepsze polskie filmy fabularne, powstałe w ciągu roku od poprzedniego festiwalu. Główną Nagrodą tego festiwalu są Złote Lwy.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

Studiował filmoznawstwo na Uniwersytecie Jagiellońskim, a w 1986 roku rozpoczął studia na Wydziale Operatorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w Łodzi, ukończone w 1990 roku. Smarzowski jednak źle wspominał studia w łódzkiej szkole filmowej. Początkowo zajmował się filmem dokumentalnym, reklamowym i teledyskami. Zwłaszcza teledysk do singla grupy MyslovitzTo nie był film” został nagrodzony Fryderykiem za rok 1988.

Polityka” – polski liberalno-lewicowy, opiniotwórczy tygodnik społeczno-polityczny, wydawany od 1957 w Warszawie. "Polityka" utrzymuje się na czołowych miejscach pod względem wielkości sprzedaży wśród polskich tygodników opinii, w tym często na pierwszym miejscu (ogólna sprzedaż na poziomie ok. 130 tys. egzemplarzy – stan na lipiec 2012).IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.

Kariera filmowa[ | edytuj kod]

W 1998 roku Smarzowski nakręcił swój pierwszy film pełnometrażowy, Małżowinę (1998). Bohater filmu (Marcin Świetlicki) wynajmuje mieszkanie, by w spokoju napisać własną książkę, jednak jego izolacja wcale nie sprzyja wenie twórczej. Film nie miał premiery kinowej, albowiem odpowiedzialna za jego produkcję Telewizja Polska traktowała Małżowinę jako kameralny spektakl Teatru Telewizji. W 2000 roku Smarzowski napisał scenariusz do Sezonu na leszcza w reżyserii Bogusława Lindy, rok później wyreżyserował kolejny spektakl Teatru Telewizji Kuracja (2001). Obawiając się, że nie stworzy własnego debiutu za pieniądze państwowe, zdecydował się na zaplanowanie „filmu offowego”.

Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Stan wojenny w Polsce w latach 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją PRL. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania z rąk milicji oraz SB zginęło kilkadziesiąt osób.

Wesele (2004), które zaistniało w obiegu międzynarodowym za sprawą Stefana Laudyna, jest satyrą na polską prowincję, gdzie za pieniądze ogrodnika (Marian Dziędziel) nękanego przez mafię organizuje się przaśne wesele. Krytycy początkowo byli sceptyczni wobec filmu; przykładowo Katarzyna Jabłońska z „Więzi” pisała, że „obraz Polski, który w nim przedstawiono, ma rzeczywiście siłę rażenia, jest jednak nie tylko przerysowany – to zresztą świadomy zabieg twórczy – ale i nieprawdziwy”. Wesele otrzymało jednak między innymi nagrodę jury młodzieżowego na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Locarno, Wyróżnienie Specjalne Jury na MFF w Karlowych Warach oraz Nagrodę Dziennikarzy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych.

Jacek Braciak (ur. 12 maja 1968 w Drezdenku) – polski aktor teatralny, filmowy i dubbingowy, w latach 1990–2015 aktor Teatru Powszechnego w Warszawie. Kultura Liberalna – polityczno-kulturalny tygodnik internetowy o profilu liberalnym, ukazujący się w każdy wtorek od roku 2009. Redaktorem naczelnym pisma jest Jarosław Kuisz.

Kolejny film reżysera, osadzony w realiach późnej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Dom zły (2009), traktował o zootechniku i wdowcu (Arkadiusz Jakubik), który w drodze do PGR-u zatrzymuje się u bimbrownika (Dziędziel). Nad ranem dochodzi do tragedii, a zootechnik zostaje aresztowany przez Milicję Obywatelską i wplątany w ukartowane śledztwo. Tadeusz Sobolewski z „Gazety Wyborczej” pisał, iż „zaszczytne porównanie Domu złego Wojciecha Smarzowskiego do Fargo braci Coen wydaje się bardzo na miejscu […] Podobna jest estetyka zła, »luksus obrzydzenia«, na jaki pozwalają sobie autorzy”. Za Dom zły Smarzowski otrzymał nagrodę za scenariusz (wespół z Łukaszem Kośmickim) oraz reżyserię na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych.

Feminizm (łac. femina ‘kobieta’) – ideologia, kierunek polityczny i ruch społeczny związany z równouprawnieniem kobiet. Istnieje wiele nurtów feminizmu, odróżniających się stanowiskami w takich kwestiach jak np. prawa kobiet i płeć kulturowa.Londyńczycy / Londyńczycy 2 (ang. The Londoners) – polski serial obyczajowy, emitowany przez telewizję TVP1 od 23 października 2008 roku do 23 grudnia 2009 roku.

Róża (2011), której scenarzystą był Michał Szczerbic, stanowi próbę rozrachunku z okresem tuż po II wojnie światowej. Bohaterem filmu jest były powstaniec warszawski (Marcin Dorociński), który opiekuje się nękaną przez sowieckich żołnierzy, tytułową owdowiałą Mazurką (Agata Kulesza). „Tak tworzy się historia, raniąca zawsze najsłabszych, najbardziej bezbronnych. Róża pokazuje tę potworność historii, nie oszczędzając w najmniejszym stopniu widza” – pisał Zdzisław Pietrasik dla „Polityki”. Pomimo wielkiego sukcesu festiwalowego w Polsce (7 Orłów, w tym nagroda dla Smarzowskiego za reżyserię; Grand Prix Warszawskiego Festiwalu Filmowego), Róża została jednak zignorowana przez krytykę międzynarodową.

Arkadia – fikcyjna kraina, uważana przez poetów za krainę wiecznego szczęścia – ziemski raj, symbol wyidealizowanej krainy spokoju, ładu, sielankowej, wiecznej szczęśliwości i beztroski.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Następne dwa filmy Smarzowskiego toczyły się już w czasach współczesnych. Drogówka (2012) skupiała się na losach policjanta (Bartłomiej Topa), który zostaje wplątany w spisek kolegów przeciwko niemu. Film był sukcesem kasowym, jednak część krytyków odbierała go sceptycznie. Jakub Popielecki z portalu Filmweb pisał: „Nieustanne czarnowidztwo i powtarzanie, że »tutaj jest jak jest« odbiera filmowi reżysera dynamikę, element myślowej prowokacji. Mówiąc wciąż to samo, przestaje on mówić cokolwiek”. Podobnie umiarkowany był odbiór Pod Mocnym Aniołem (2013) na podstawie prozy Jerzego Pilcha, z Robertem Więckiewiczem w pierwszoplanowej roli alkoholika. Marta Michalska z „Kultury Liberalnej” twierdziła, że: „Pochwała kunsztu idzie w parze z zarzutami pustej grafomanii. A laudacja nowatorstwa i odwagi – z opiniami o sadystycznej błazenadzie”.

Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp. (nie mylić z dramaturgiem, czyli osobą piszącą sztuki teatralne).Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Do roztrząsania historii Polski reżyser wrócił w filmie Wołyń (2016), drastycznym studium przyczyn i następstw rzezi wołyńskiej, ludobójstwa Polaków dokonanego przez Ukraińców w latach 1943–1944. Nagrodzony 9 Orłami (w tym dla Smarzowskiego za reżyserię) Wołyń wzbudził spolaryzowaną reakcję. Jakkolwiek większość ocen filmu w Polsce była pozytywna (na przykład Marek Kozubal pisał dla „Rzeczpospolitej” o Wołyniu jako filmie „przełomowym i do bólu prawdziwym”), pojawiały się zarzuty, iż „fascynacja rzeziami z przeszłości, nie jako pamięć o ofiarach, ale rekonstrukcja, w 2016 roku ma w sobie coś niesmacznego” („Kultura Liberalna”).

Ateizm – odrzucenie teizmu lub pogląd bądź doktryna głosząca, że bogowie nie istnieją. W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie boga, bóstw i sił nadprzyrodzonych, jako sprzecznych z rozumem i nienaukowych, oraz negujący potrzebę religii.Czarny humor - odmiana komizmu, polegająca na wydobywaniu efektów humorystycznych z zestawienia elementów grozy i absurdu, charakterystyczna dla nurtu nadrealizmu, teatru absurdu, a także różnych odmian groteski.

Następne dwa filmy pełnometrażowe Smarzowskiego stanowiły powrót do współczesności. Kler (2018), traktujący o trzech księżach katolickich (Jakubik, Więckiewicz, Jacek Braciak) naruszających obyczajność, wpisywał się w ówczesną dyskusję dotyczącą skandali pedofilskich oraz protestów antykościelnych. Kler był krytykowany za jednostronne przedstawienie duchowieństwa, ale też przeinaczenia historyczne; zdaniem księdza Andrzeja Lutra Kler sugeruje, że sojusz Kościoła katolickiego z opozycją antykomunistyczną z czasów stanu wojennego „skutkuje dzisiejszą skorumpowaną symbiozą władzy prawicowej i Kościoła”. Wesele (2021) – drastyczniejsza wariacja na temat filmu Smarzowskiego z 2004 roku – było odbierane już negatywnie, zarówno przez lewicę („w dwie godziny ukiszono w Weselu całe kilkanaście lat publicystyki »Gazety Wyborczej«”), jak i prawicę („[reżyser] przedstawił nas wszystkich bardziej pogardliwie niż reżyserzy filmowi Josepha Goebbelsa”).

Elitaryzm - pogląd zgodnie z którym niektóre jednostki są bardziej wartościowe od innych (ze względu na swoje urodzenie, umiejętności, wiedzę, posiadanie), i z tego powodu powinny zajmować uprzywilejowaną pozycję w społeczeństwie (należeć do elit). Elitaryzm jest przeciwieństwem egalitaryzmu i stoi w opozycji do myśli demokratycznej.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

Życie prywatne[ | edytuj kod]

Ma dwóch synów. Zadeklarował się jako ateista.

Styl filmowy[ | edytuj kod]

Rafał Christ z portalu Spider’s Web następująco podsumowywał twórczość reżysera:

Wojciech Smarzowski to twórca niepokorny, który od początku swojej kariery nie ma litości dla Polski i Polaków. Bezpardonowo punktuje nasze narodowe przywary i nie boi się podejmować kontrowersyjnych tematów, przez co jego filmy często stają się obiektem burzliwych dyskusji tak społecznych, jak i politycznych.

Michał Piepiórka pisał, że „Smarzowski ukazuje ludzi w skrajnych sytuacjach, zamyka ich w matni, z której nie ma wyjścia. Zagęszcza na ekranie rzeczywistość, w której jest i absurd, i czarny humor”. Zdaniem Piepiórki reżyser operuje groteską i hiperbolą przy portretowaniu swych bohaterów. W konsekwencji kino Smarzowskiego „jest ekstremalne – mocne jak alkohol, który piją jego bohaterowie”.

Polska Nagroda Filmowa, znana także jako „Orzeł” – doroczna nagroda filmowa przyznawana przez Polską Akademię Filmową w wielu kategoriach; pierwsze rozdanie odbyło się 21 czerwca 1999. Międzynarodowa Federacja Krytyków Filmowych (nazwa w jęz. francuskim: Fédération Internationale de la Presse Cinématographique, w skrócie: FIPRESCI) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca krytyków filmowych z całego świata.

Twórczość Smarzowskiego była interpretowana w kategoriach postpamięci i kondycji postkolonialnej. Interpretacje takie pojawiały się często w artykułach o odchyleniu konserwatywnym; przykładowo, Dariusz Skórczewski stawiał dzieła Smarzowskiego w opozycji do hollywoodzkich antyutopii przesyconych „marksistowską ideologią”, a Łukasz Jasina na łamach „Rzeczpospolitej” przekonywał, że Wołyń reżysera nawiązuje do tradycji brytyjskiego kina postkolonialnego. Postkolonialne odczytania twórczości Smarzowskiego zdarzały się jednak także w artykułach o orientacji feministycznej, gdzie były nawet rozstrzygane na niekorzyść reżysera. Magdalena Podsiadło zwracała uwagę, że choć Smarzowski kwestionował w Wołyniu „fantazmat o multikulturowej arkadii” z literatury kresowej, reżyser wciąż odwoływał się do motywów „tradycyjnego ładu i katastrofy oraz przewagi cywilizacyjnej Polaków nad Ukraińcami”, typowych dla tożsamości kresowej Polski.

Łukasz Jasina ur. 24 lutego 1980 w Hrubieszowie – polski historyk, publicysta, komentator. Absolwent prawa i historii na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Doktorat - Instytut Sztuki PAN (2011). Członek Zarządu Collegium Invisibile (2004-2006). Pracownik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie (2005-2009). Członek Zespołu Kultury Liberalnej Współpracownik Harvard Ukrainian Research Institute. Specjalizuje się w historii filmu brytyjskiego i radzieckiego oraz analizie współczesnych procesów kulturowych na obszarze postradzieckim. Publikuje m.in. w: Midraszu, Więzi, Nowej Europie Wschodniej i Ethosie.Stefan Laudyn (ur. 21 lutego 1959 w Warszawie) - działacz kulturalny, współorganizator i dyrektor Warszawskiego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego.

Sebastian Smoliński klasyfikował Smarzowskiego – obok Władysława Pasikowskiego – do reżyserów czyniących swym znakiem rozpoznawczym „fabrykowanie okrucieństwa”. Zdaniem Smolińskiego Smarzowski był współodpowiedzialny za wprowadzenie do polskiej kinematografii „nieznanego wcześniej poziomu brutalności, odpowiadając […] na rzekome zapotrzebowanie na przemoc ze strony widowni”. Paulina Gorlewska diagnozowała kino Smarzowskiego jako przepełnione elitaryzmem, albowiem „reżyser pozycjonuje siebie gdzieś ponad tą brudną, brzydką i niemoralną wspólnotą (czy stąd to tradycyjne zakończenie każdego filmu: odjazd kamery i spojrzenie z dystansu?)” Gorlewska stwierdzała, że Smarzowski nie potrafi „zaproponować żadnego pozytywnego projektu; czegoś, co byłoby wartościową alternatywą wobec odsądzanej od czci i wiary rzeczywistości”. Marcin Stachowicz twierdził, że „polskość Smarzowskiego praktycznie nigdy nie przekracza granic prowincjonalności […] rozumianej w kategoriach lokalnej geografii”, a filmy reżysera epatują podskórną „pogardą klasową” wobec polskiej prowincji.

Arkadiusz Benedykt Jakubik (ur. 14 stycznia 1969 w Strzelcach Opolskich) – polski aktor, reżyser i scenarzysta teatralny, a także piosenkarz oraz wokalista.Mazurzy (właśc. Mazurzy pruscy, w odróżnieniu od Mazurów właściwych zamieszkujących Mazowsze) – mieszkańcy południowych Prus Wschodnich, potomkowie polskich osadników z Mazowsza (przeważnie chłopów, ale także szlachty), którzy w kilku falach osadnictwa zasiedlili południową i częściowo wschodnią część Prus Książęcych od XIV w.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
Hiperbola (gr. hyperbola, łac. superlatio, pol. wyolbrzymienie), przesadnia – środek stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk. Może dotyczyć ilości, rozmiaru, stosunku emocjonalnego, przyczyny, znaczenia lub skutku. Stosowany dla wywarcia mocnego wrażenia, spotęgowania ekspresji.
Marcin Świetlicki (ur. 24 grudnia 1961 w Lublinie) – polski poeta, powieściopisarz, dziennikarz, wokalista zespołu Świetliki oraz Czarne Ciasteczka. Współpracował także z wieloma innymi artystami, między innymi z Bogusławem Lindą i Cezarym Ostrowskim.
Filmweb (filmweb.pl) – największy polski serwis internetowy poświęcony filmom i ludziom kina. Druga co do wielkości baza filmowa na świecie po IMDb.com (na dzień 18 października 2012 roku) zawiera informacje o 517 560 filmach, 38 727 serialach, 10 491 grach i 1 636 554 ludziach filmu). Zawiera filmy ze 187 krajów, 9 byłych, 2 kraje, które zmieniły swoją nazwę na inną i 14 części należących do innych krajów (4 nieuznawane państwa, 5 autonomii, 1 byłą autonomię i 4 terytoria zależne).
29. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych odbył się w Gdyni w dniach 13-18 września 2004. W konkursie głównym znalazło się 20 filmów. Jury, któremu przewodniczył Jerzy Stuhr (pozostali członkowie: Sławomira Łozińska, Agnieszka Różycka, Dariusz Gajewski, Sławomir Idziak, Andrzej Korzyński, Andrzej Płocki) za najlepszy film festiwalu uznało Pręgi debiutantki Magdaleny Piekorz. Uznanie wśród jurorów znalazły także filmy: Wesele Smarzowskiego, Mój Nikifor Krauzego oraz Długi weekend Glińskiego.
14. ceremonia wręczenia Orłów za rok 2011, miała miejsce 19 marca 2012 roku, w Teatrze Narodowym w Warszawie. Ceremonię wręczenia nagród prowadził Maciej Stuhr.
Reżyser – artysta odpowiedzialny za całokształt dzieła scenicznego lub filmowego, autor spektaklu, filmu, widowiska muzycznego bądź estradowego. Tworzy koncepcję artystyczną sztuki, inspiruje współpracowników i kieruje nimi, a celem lepszego zademonstrowania swojej niepowtarzalnej indywidualności - adaptuje, przerabia tekst oryginalny. Funkcje reżysera określa rodzaj sztuki.

Reklama