Wody szczelinowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pośrednie zasilanie wód szczelinowych


Wody szczelinowe występują w spękanych skałach osadowych, magmowych lub metamorficznych. Szczeliny mogą mieć różną genezę, różny kształt, wielkość i układ. Ilość wód szczelinowych jest uzależniona od gęstości szczelin. Gęsta i wzajemnie przecinającą się sieć szczelin sprzyja połączeniu wód w jeden system, chociaż zwierciadło wód szczelinowych nie ma ciągłego charakteru. Ruch wody w szczelinach odbywa się w zmiennym kierunku i z różną prędkością, zarówno pionowo, jaki i poziomo. Jest on przyporządkowany tektonice i ciśnieniu hydrostatycznemu.

Duszniki-Zdrój (niem. Bad Reinerz, czes. Dušníky) – miasto i gmina uzdrowiskowa w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim. Historycznie miejscowość znajdowała się w hrabstwie kłodzkim. Położone w dolinie rzeki Bystrzycy Dusznickiej, oddzielającej Góry Orlickie od Gór Bystrzyckich.Źródło – naturalny, skoncentrowany, samoczynny wypływ wody podziemnej na powierzchnię Ziemi. W hydrobiologii strefa źródliskowa określana jest nazwą krenal, dzielący się na eukrenal (źródło właściwe) i hypokrenal (strefę odpływu źródła), natomiast organizmy je zamieszkujące to krenon.

Zasilanie wód szczelinowych może być bezpośrednie, gdy szczeliny dochodzą do powierzchni i woda opadowa może bezpośrednio spływać w ich głąb. Może to być zasilanie pośrednie, gdy szczeliny są przykryte utworami przepuszczalnymi, np. zwietrzeliną lub osadami piaszczystymi. Zwierciadło wód szczelinowych jest na ogół swobodne i nie wykazuje związku z ukształtowaniem powierzchni terenu.

Gmina Kozienice – gmina miejsko-wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie radomskim, zaś przed 1975 r. należała do województwa kieleckiego.Osady – ogólne określenie utworów luźnych zgromadzonych na powierzchni Ziemi, powstałych wskutek gromadzenia się materiału w procesie sedymentacji. Geneza osadów jest zróżnicowana, może je tworzyć materiał, będący efektem:
Wody szczelinowe; a)-zależność stanu zwierciadła wód szczelinowych od podstawy drenażu, b)-kierunek ruchu wody szczelinowej dążącej do wypływu na powierzchnię

Wody szczelinowe występują na różnych głębokościach:

  • przypowierzchniowe
  • gruntowe
  • głównie w szczelinach wietrzeniowych, szczelinowe wody wgłębne na ogół w szczelinach tektonicznych.

    W wielu regionach w Polsce występują wody szczelinowe. Do najbardziej znanych regionów należą:

    Skały osadowe (sedymentacyjne) – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał magmowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstają przez nagromadzenie się materiału przynoszonego przez czynniki zewnętrzne (np. wodę, lodowiec, wiatr), na skutek jego osadzania się lub wytrącania z roztworu wodnego. Nauka zajmująca się powstawaniem skał osadowych to sedymentologia.Wody gruntowe – wody podziemne, zalegające na większych głębokościach niż wody zaskórne. Nie podlegają bezpośrednim wpływom czynników atmosferycznych, są przefiltrowane i z tego względu nadają się do użytkowania dla celów spożywczych. Wody te nie podlegają zmianom temperatury w ciągu doby, cechuje je równowaga termiczna. Temperatura ich zmienia się w zależności od pór roku. Występują poniżej wyraźnej i trwale utrzymującej się strefy napowietrzenia.
  • Gmina Kozienice - należy do podregionu środkowomazowieckiego - występują tu wody w trzech poziomach wodonośnych. Oprócz trzeciorzędowego i czwartorzędowego występuje kredowy poziom wodonośny. W utworach kredowych występują wody podziemne, szczelinowe i szczelinowo-warstwowe o zwierciadle napiętym, nawiercanym na głębokości od 69, 4 m do 132 m pod powierzchnią terenu. Zwierciadło ich stabilizuje się na głębokości od 0, 0 m do 18,0 m.
  • Duszniki-Zdrój – występują tu lecznicze źródła mineralne należące do typu źródeł szczelinowych. Wody wypływają ze skał metamorficznych (łupków łyszczykowych), zaś powulkaniczny dwutlenek węgla, który powstał w głębi ziemi nasyca wody podziemne pochodzenia opadowego, dzięki czemu mają one lepsze zdolności rozpuszczania skał. Stopień mineralizacji wynosi 1, 3 - 2, 5 g/dm³.
  • Obszar Jeleniej Góry - należy do sudeckiego regionu hydrogeologicznego. Występują tu wody podziemne, szczelinowe w utworach krystalicznych (na głębokości od kilkunastu do kilkudziesięciu metrów). Płytsze stanowią zazwyczaj zwierciadło typu swobodnego, głębsze natomiast – zwierciadło typu naporowego. Wydajności ujęć czerpiących wody szczelinowe nie przekraczają zwykle kilku m³/h.
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • E. Bajkiewicz-Grabowska, Z. Mikulski, Hydrologia ogólna
  • Źródło – naturalny, skoncentrowany, samoczynny wypływ wody podziemnej na powierzchnię Ziemi. W hydrobiologii strefa źródliskowa określana jest nazwą krenal, dzielący się na eukrenal (źródło właściwe) i hypokrenal (strefę odpływu źródła), natomiast organizmy je zamieszkujące to krenon.Ciśnienie hydrostatyczne – ciśnienie wynikające z ciężaru cieczy znajdującej się w polu grawitacyjnym. Analogiczne ciśnienie w gazie określane jest mianem ciśnienia aerostatycznego. Ciśnienie hydrostatyczne nie zależy od wielkości i kształtu zbiornika, a zależy wyłącznie od głębokości. Ciśnienie to określa wzór:




    Warto wiedzieć że... beta

    Skały metamorficzne (skały przeobrażone) – jeden z trzech głównych typów skał budujących skorupę ziemską, powstałe ze skał magmowych bądź osadowych (jak również niekiedy innych metamorficznych) na skutek przeobrażenia (metamorfizmu) pod wpływem wysokich temperatur (np. w pobliżu ognisk magmy) lub wysokiego ciśnienia (np. w wyniku pogrążania skał), oraz związanych z nimi procesów chemicznych. Metamorfizm powoduje zmiany składu mineralnego, czasami też chemicznego skał oraz ich struktury i tekstury.
    Skały magmowe – jeden z trzech głównych typów skał (obok skał osadowych i metamorficznych) budujących skorupę ziemską, powstałych wskutek krystalizacji lub zakrzepnięcia magmy w głębi skorupy ziemskiej lub lawy na powierzchni Ziemi. Geolodzy opisali ponad 700 odmian skał magmowych.

    Reklama