• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wilhelm I Lew



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Tomasz Becket, ang. Thomas Becket, Tomasz Kantauryjski (ur. ok. 1118 w Londynie, zm. 29 grudnia 1170 w Canterbury) – męczennik, święty Kościoła katolickiego, arcybiskup Canterbury (1162-1170) i kanclerz Anglii.Umowa międzynarodowa jest obecnie najważniejszym instrumentem regulującym stosunki międzynarodowe i jednym z dwóch niekwestionowanych źródeł prawa międzynarodowego.
    Wilhelm I (król Szkocji)

    Wilhelm I Lew (William the Lion, William Dunkeld lub William Canmore, ur. 1142 albo 1143, zm. 4 grudnia 1214) – król Szkocji w latach 1165–1214. W ciągu długiego panowania podporządkował sobie całą Szkocję.

    Biogram[ | edytuj kod]

    WilliamI.jpg
    Opactwo Arbroath
    Chorągiew królów Szkocji

    Był drugim synem Henryka Szkockiego, earla Northumberland, którego tytuł odziedziczył w 1152 r. Został królem 9 grudnia 1165 po śmierci Malcolma IV (1153–1165), który był jego starszym bratem. Koronacja odbyła się 24 grudnia 1165 r.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Auld Alliance (fr. Vieille Alliance, Stare Przymierze) – seria kolejnych traktatów, o charakterze zarówno obronnym jak i ofensywnym, zawieranych pomiędzy Szkocją i Francją, a skierowanych przeciwko Anglii. Według niektórych źródeł pierwszy sojusz tego rodzaju miał zostać zawarty w 1165 przez Wilhelma I Lwa, Ludwika VII i Magnusa V, brak jest jednak żadnych pisemnych źródeł potwierdzających taką współpracę pomiędzy królami Francji, Szkocji i Norwegii. Pierwsze udokumentowane porozumienie tego rodzaju zostało podpisane w Paryżu 23 października 1295 - jego sygnatariuszami byli John Balliol i Filip IV Piękny, przy kolejnych okazjach było ono odnawiane (w szczególności w czasie wojny stuletniej). Formalny koniec "Starego Przymierza" nastąpił wraz z podpisaniem Traktatu Edynburskiego w 1560, na mocy którego niewielkie siły francuskie opuściły Szkocję, spełniając tym samym żądania Anglii.

    Wilhelm był współtwórcą Auld Alliance, pierwszego układu obronnego pomiędzy narodami (dokument z 1295 wskazuje Wilhelma I na jego inicjatora oraz rok 1165 na datę podpisania).

    Układ ten miał być zabezpieczeniem przeciw najazdom angielskim na państwa członkowskie. Układ podpisały: Szkocja, Francja oraz Norwegia, która jednak nigdy nie powoływała się na postanowienia tego porozumienia, chociaż była zaangażowana w politykę francusko-szkocką. Układ odgrywał istotną rolę w stosunkach szkocko-francusko-angielskich aż do roku 1746.

    Chorągiew – płat materiału o określonych barwach i godłach, przytwierdzony do drzewca, będący znakiem państwa, ziemi, miasta, organizacji wojskowej, społecznej, politycznej, kościelnej, zawodowej itd.; łac. „vexillum”, fr. „drapeau” od „drap” - „materia, sukno”; nm. „die Fahne” od stgnm. „fanon” - „materia płachta”; czes. „korouhev”, ros. „chorugw”; scs. „chorągy”; ukr. "prapor, znameno": wyrazy słowiańskie pochodzą od mongolskiego „orongo”, „orunga” - znak, chorągiew.Ryszard I Lwie Serce (ang. Richard the Lionheart, fr. Cœur de Lion) (ur. 8 września 1157, zm. 6 kwietnia 1199) – król Anglii od 1189. Syn Henryka II Plantageneta i Eleonory Akwitańskiej. W latach 1190-1192 był jednym z dowódców trzeciej wyprawy krzyżowej. Uwięziony w Austrii w czasie drogi powrotnej, następnie przekazany cesarzowi Henrykowi VI. Został uwolniony w 1194 roku. Zginął, walcząc z francuskim królem Filipem II Augustem o angielskie posiadłości we Francji.

    W roku 1173 Wilhelm udzielił poparcia żonie i synom Henryka II i stał się przywódcą buntu, który przerodził się w wojnę domową w Anglii (1173–1174). W 1174 podczas najazdu wspierającego bunt Wilhelm został schwytany w pobliżu Alnwick przez oddziały Henryka w Northumberland i przewieziony do Northampton, a następnie przetransportowany do Falaise w Normandii. Po zajęciu przez wojska Henryka II całej Szkocji nastąpiła jej okupacja.

    Kanonizacja – (łac. canonizatio ogłoszenie świętym) to oficjalne uznanie przez Stolicę Apostolską świętości lub przez zatwierdzenie przez Święty Synod w Kościele prawosławnym danej zmarłej osoby z racji osiągnięcia przez nią doskonałości moralnej w stopniu heroicznym lub uznanie jej za męczennika. Poprzez akt kanonizacji, papież uznaje ją za osobę godną kultu publicznego w Kościele powszechnym i wpisania jej do katalogu świętych. Akt ten poprzedzony jest procesem kanonizacyjnym.Salomonowy wyrok – fraza języka potocznego oznaczająca mądre i sprawiedliwe rozwiązanie, wypływające z głębokiej mądrości.

    Aby odzyskać swoje królestwo, Wilhelm był zmuszony podpisać w grudniu 1174 r. w Falaise upokarzający traktat. Zobowiązał się w nim do uznania angielskiego zwierzchnictwa (uznał Henryka II za swojego seniora), pokrycia kosztów okupacji Szkocji poprzez nałożenie podatku na Szkotów, rezygnacji z hrabstwa Huntingdon i czasowego przekazania kilku ważnych zamków (Berwick, Edynburg). Uznał także zwierzchnictwo Kościoła angielskiego nad szkockim. Wtedy dopiero mógł powrócić do Szkocji. Traktat z Falaise pozostał w mocy przez następne 15 lat.

    Zamek w Edynburgu (ang. Edinburgh Castle) jest jedną z najpotężniejszych i najstarszych fortec w Wielkiej Brytanii. Jest to symbol nie tylko samego Edynburga ale i całej Szkocji. Forteca znajduje się na szczycie monumentalnego skalistego wzniesienia (120 metrów n.p.m.) w samym centrum miasta.Arcybiskup Canterbury – honorowy zwierzchnik Kościoła Anglii. Biskupstwo powstało w 597 roku, jako biskupstwo katolickie. Po schizmie Henryka VIII arcybiskupi Canterbury sprawują rolę ekumenicznych przywódców Kościoła anglikańskiego, wraz z arcybiskupem Yorku. Metropolita Canterbury nosi tytuł prymasa całej Anglii.

    Dla wzmocnienia swojego autorytetu w Szkocji Wilhelm, wzorując się w znacznym stopniu na reformach Henryka II w Anglii, kontynuował feudalizację Szkocji; usprawnił administrację; dbał o umocnienie związków pomiędzy feudałami a koroną, m.in. poprzez wykorzystanie rad królewskich; nadał liczne przywileje miastom królewskim; utworzył nowe hrabstwa (Caithness, Lennox, Carrick i Garioch).

    Hubert de Burgh (ur. ok. 1165, zm. 12 maja 1243 w Banstead w hrabstwie Surrey) – angielski możnowładca, jeden z najbardziej wpływowych ludzi w Anglii za ponowania królów Jana bez Ziemi i Henryka III.Caithness (gael. Gallaibh) – hrabstwo historyczne na północno-wschodnim skraju Szkocji, w granicach współczesnego hrabstwa Highland. Na północy opływa je Ocean Atlantycki, na wschodzie i południu – Morze Północne, na zachodzie znajduje się hrabstwo Sutherland. Cieśnina Pentland Firth odgradza je od Orkadów. Znajduje się tu najbardziej na północ wysunięty punkt wyspy Wielka Brytania – przylądek Dunnet Head.

    Stłumił rebelie pretendenta do szkockiego tronu Donalda Macwilliama w latach 1179 i 1187 oraz powstanie w Galloway w r. 1185.

    Po śmierci Henryka II w 1189, nowy król Anglii, Ryszard I Lwie Serce, potrzebując pieniędzy na wzięcie udziału w III krucjacie, zgodził się anulować układ z Falaise w zamian za 10 000 srebrnych marek.

    W traktacie z Falaise nie rozstrzygnięto, któremu arcybiskupowi miał podlegać Kościół szkocki; temu z Yorku czy temu z Canterbury. Zwrócono się więc do Rzymu. W 1188 r. papież Klemens III wydał salomonowy wyrok, oświadczając, że Kościół szkocki podlega bezpośrednio Stolicy Apostolskiej. Decyzję tę potwierdził papież Celestyn III w bulli Super anxientatibus (1192) erygującej również 9 nowych biskupstw w Szkocji, a następnie papież Honoriusz III w bulli Filia specialis (1218). W ten sposób Szkocja została „szczególną córą Kościoła”

    Stolica Apostolska, Stolica Święta (łac. Sancta Sedes, wł. Santa Sede) – siedziba papieży (także papiestwo, władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca suwerenny podmiot prawa międzynarodowego) mieszcząca się w państwie Watykan, który jest z nią połączony unią personalną i funkcjonalną i nad którym sprawuje ona wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję.Godło – symbol wyróżniający, znak rozpoznawczy przynależności osoby bądź przedmiotu do szerszej grupy rodowej, prawnej lub społecznej, np. herb, gmerk, logo.

    Relacje pomiędzy Anglią i Szkocją, za sprawą Northumberlandu, pogorszyły się podczas panowania w Anglii króla Jana bez Ziemi (1199–1216). W roku 1209 zmusił on ostatecznie Wilhelma do zrzeczenia się wszelkich roszczeń do Northumberlandu.

    Wilhelm pozostawał lojalny wobec Ryszarda Lwie Serce, występował przeciwko próbom zagarnięcia tronu przez Jana bez Ziemi, zapłacił część okupu za uwięzionego w Niemczech Ryszarda. Stłumił rebelię, earla Orkadów Haralda (1196–1202) i późniejsze powstania na północy kraju; mimo dwukrotnych najazdów Jana bez Ziemi (1209, 1212) utrzymał niezależność Szkocji.

    Aleksander II (ur. 24 sierpnia 1198, zm. 6 lipca 1249) – król Szkocji, syn Wilhema I Lwa i Ermengardy z Beaumont. 4 grudnia 1214 w wieku 16 lat, po śmierci swego ojca, został wybrany na króla Szkocji.Arbroath (sc. Obair Bhrothaig) – miasto w środkowej Szkocji, największe w rejonie Angus, na drodze z Dundee do Aberdeen, znane również jako Aberbrathock. W mieście znajdują się ruiny średniowiecznego opactwa Arbroath Abbey.

    W roku 1178 Wilhelm ufundował dla grupy benedyktynów z Elso opactwo Arbroath, miejsce późniejszej „Deklaracji z Arbroath”. Opactwo konsekrowane było w roku 1197 i poświęcone zamordowanemu w 1170, a kanonizowanemu w 1173 Tomaszowi Becketowi arcybiskupowi Canterbury, którego król znał z wcześniejszych spotkań na dworze angielskim.

    Pałac Woodstock – rezydencja królów Anglii istniejąca w Woodstock w hrabstwie Oxfordshire od czasów średniowiecznych do XVII wieku.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    Wilhelm nie był znany jako Lew podczas życia, przydomek ten nie miał związku z jego nieustępliwym charakterem czy też siłą osobistą. Przydomek ten nadano mu ze względu na jego dążenie do doskonalenia systemu prawnego. Był on więc „lwem prawa” (Leo justiciae). Jego godłem (chorągiew) był czerwony lew prezentujący się na żółtym tle. Chorągiew ta stała się królewskim sztandarem Szkocji. Brytyjski monarcha nadal go używa, kiedy jest w Szkocji. Lew jest również częścią godła Zjednoczonego Królestwa.

    Stefan Zabieglik (ur. 20 lipca 1945 w Radzicach Dużych, zm. 4 maja 2010 w Gdańsku) – filozof polski, autor szeregu publikacji na temat historii i kultury Szkocji.Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.

    Wilhelm I Lew zmarł 4 grudnia 1214 r. w Stirling, a leży pochowany w ufundowanym przez siebie opactwie Arbroath. Jego panowanie było najdłuższe w historii Szkocji. Następcą Wilhelma został jego syn Aleksander, jako Aleksander II 1214–1249.

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Canterbury – miasto o statusie city w Anglii, w hrabstwie Kent, będące siedzibą arcybiskupstwa. Arcybiskupstwo w tym mieście jest centralnym dla anglikańskiego Kościoła Anglii. Liczba mieszkańców wynosi 42 258 (2001), a powierzchnia 23,54 km².
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Galloway (gael. Gall-Ghaidhealaibh) – region w południowo-zachodniej Szkocji, między zatoką Solway Firth na południu i zatoką Firth of Clyde na północy. Obejmuje obszary dawnych hrabstw Kirkcudbrightshire i Wigtownshire, stanowiących część jednostki administracyjnej Dumfries and Galloway. Zajmuje powierzchnię ok. 5 tys. km². Najwyżej położonym szczytem regionu jest Merrick, wznoszący się na 843 m n.p.m. W zachodniej części Galloway znajduje się półwysep The Rhins of Galloway, którego południowy kraniec, przylądek Mull of Galloway, stanowi najdalej wysunięty na południe punkt Szkocji. Gospodarka regionu oparta jest przede wszystkim na hodowli bydła (bezrogie bydło rasy Galloway).
    Orkady (ang. Orkney Islands, wym. [ˌɔːknɪˈaɪləndz]; gael. Àrcaibh) – archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego. W jego skład wchodzi 67 wysp o łącznej powierzchni 990 km². Ok. 20 z nich jest zamieszkanych.
    Klemens III (łac. Clemens III, właśc. Paolo Scolari; ur. w Rzymie, zm. ok. 20 marca 1191 tamże) – papież w okresie od 19 grudnia 1187 do 20 marca 1191.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.26 sek.