Wielki Gatsby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wielki Gatsby (ang. The Great Gatsby) – powieść amerykańskiego pisarza Francisa Scotta Fitzgeralda z 1925 roku.

Uniwersytet Yale (Yale University) – prywatny uniwersytet w Stanach Zjednoczonych, w mieście New Haven, w stanie Connecticut. Jeden z najbardziej prestiżowych uniwersytetów amerykańskich, należący do tzw. Ligi Bluszczowej (Ivy League). Yale University przoduje m.in. w rankingach kierunków prawniczych.Samobójstwo (łac. suicidium, od sui caedere, „zabić się”) – celowe działanie mające na celu odebranie sobie życia. Samobójstwo wynika często z uczucia smutku, które w wielu przypadkach jest rezultatem zaburzeń psychicznych takich jak depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, schizofrenia, alkoholizm lub uzależnienie od środków odurzających. Stresory takie jak problemy finansowe lub problemy w zakresie relacji międzyludzkich również odgrywają istotną rolę. Próby zapobiegnięcia samobójstwu obejmują ograniczenie dostępu do broni palnej, leczenie zaburzeń psychicznych, w tym uzależnienia od środków odurzających, a także poprawę sytuacji ekonomicznej.

Historia toczy się na początku lat 20. XX wieku w Nowym Jorku i jego okolicach. Był to okres prosperity gospodarczej, prohibicji, rozwoju zorganizowanej przestępczości i upadku moralności.

Książka początkowo nie zyskała popularności. Za życia Fitzgeralda sprzedano nie więcej niż 25 tysięcy egzemplarzy. Zainteresowaniem zaczęła się cieszyć dopiero po ponownym wydaniu w 1953. Obecnie często omawiana jest w amerykańskich liceach.

Wielki Gatsby był ekranizowany pięć razy: w 1926, 1949, 1974, 2000 (film telewizyjny) i 2013.

Wielki Gatsby (ang. The Great Gatsby) – australijsko-amerykański melodramat z 2013 roku w reżyserii Baza Luhrmanna. Wyprodukowany przez Warner Bros. Film powstał na podstawie powieści Francisa Scotta Fitzgeralda pod tym samym tytułem.Leonardo Wilhelm DiCaprio (ur. 11 listopada 1974 w Los Angeles) – amerykański aktor, producent filmowy, scenarzysta i działacz ekologiczny.

Fabuła[ | edytuj kod]

Nick Carraway, absolwent Uniwersytetu Yale’a, który walczył w I wojnie światowej, wraca do domu z zamiarem rozpoczęcia kariery. Zniecierpliwiony przenosi się do Nowego Jorku. Powieść zaczyna się wczesnym latem 1922 w fikcyjnym miasteczku West Egg na Long Island, gdzie Nick wynajmuje mieszkanie. W posiadłości obok mieszka Gatsby. Tom i Daisy Buchananowie mieszkają nad zatoką w bardziej prestiżowej miejscowości, East Egg. Daisy jest kuzynką Nicka, a Tom był w tej samej społeczności na Uniwersytecie Yale’a. Zapraszają Nicka na obiad do swojej rezydencji, gdzie poznaje on młodą kobietę, Jordan Baker, z którą Daisy chce go umówić na randkę. Podczas obiadu dzwoni telefon i kiedy Tom i Daisy opuszczają pokój, Jordan informuje Nicka, że dzwoniła kochanka Toma z Nowego Jorku.

Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Nowy Jork (ang. City of New York, również New York, New York City) – najludniejsze miasto w Stanach Zjednoczonych, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i jest powszechnie uważany za kulturalną stolicę świata.

Myrtle Wilson, kochanka Toma, żyje w części Long Island znanej jako Valley of Ashes, gdzie jej mąż, George Wilson, ma warsztat samochodowy. Na dużym bilbordzie obok widnieje reklama okulisty – duże oczy patrzące przez okulary. Pewnego dnia Tom zabiera Nicka na spotkanie z państwem Wilson. Potem bierze Nicka i Myrtle do Nowego Jorku na przyjęcie w mieszkaniu, które wynajmuje dla niej. Impreza kończy się nieoczekiwanie, gdy Myrtle bezczelnie wykrzykuje imię Daisy, a Tom łamie jej nos, uderzając ją w twarz.

Francis Scott Fitzgerald (ur. 24 września 1896 w St. Paul, Minnesota, zm. 21 grudnia 1940 w Hollywood) – amerykański pisarz, nowelista, scenarzysta filmowy.Wielki Gatsby (The Great Gatsby) – amerykański melodramat z 1974 roku. Jest to trzecia adaptacja powieści pod tym samym tytułem amerykańskiego pisarza F. Scotta Fitzgeralda.

Kilka tygodni później Nick jest zaproszony na jedno z wyszukanych przyjęć Gatsby'ego. Przychodzi z Jordan i zauważa, że wielu gości nie było zaproszonych i, nie znając gospodarza przyjęcia, tworzy plotki o przeszłości Gatsby'ego. Nick spotyka Gatsby'ego, który nie pije alkoholu i nie uczestniczy w przyjęciu. W drodze do Nowego Jorku na lunch z Nickiem, Gatsby mówi mu, że pochodzi z bogatej rodziny z San Francisco i jest absolwentem Uniwersytetu Oksfordzkiego. Podczas lunchu Gatsby zapoznaje Nicka ze swoim współpracownikiem, Meyerem Wolfsheim. Nick jest zdumiony i lekko zaniepokojony. Tego samego popołudnia dowiaduje się, że Gatsby chce, aby Nick zaaranżował spotkanie między nim a Daisy. Gatsby i Daisy byli parą pięć lat wcześniej, ale Gatsby nie miał wtedy pieniędzy. Potem został wysłany przez armię za granicę. Daisy, nie chcąc dłużej czekać na niego, wyszła za Toma. Po wojnie Gatsby starał się odzyskać Daisy: kupił dom w West Egg i urządzał wystawne przyjęcia, mając nadzieję, że pojawi się ona na jednym z nich. Jego dom leży dokładnie naprzeciwko jej domu – po drugiej stronie zatoki, przy której mieszkają.

Baz Luhrmann (właśc. Mark Anthony Luhrmann, ur. 17 września 1962) – australijski reżyser filmowy, scenarzysta i producent filmowy. Filmy Luhrmanna wyróżnia teatralność oraz krzykliwa kolorystyka.Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.

Gatsby i Daisy spotykają się pierwszy raz od 5 lat; Gatsby próbuje zaimponować jej swoją posiadłością i bogactwem. Daisy jest przepełniona emocjami i ich znajomość zaczyna się na nowo. Razem z Tomem idą na jedno z przyjęć Gatsby'ego, które jej się nie podoba. Gatsby spostrzega, że ich związek nie jest taki, jak pięć lat temu. Tom, Daisy, Gatsby, Nick i Jordan zbierają się razem w domu Daisy. Postanawiają pojechać do miasta, żeby uciec od gorąca. Tom, Jordan i Nick biorą samochód Gatsby'ego. Daisy i Gatsby idą do samochodu Toma, niebieskiego coupé. W drodze do miasta Tom zatrzymuje się przy garażu Wilsona, żeby zatankować. Wilson jest zrozpaczony i chory, mówi, że jego żona ma romans, chociaż on nie wie z kim. Tom czuje, że Myrtle podpatruje ich z okna.

Charles Robert Redford Jr., lepiej znany jako Robert Redford (ur. 18 sierpnia 1936 w Santa Monica) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

Bohaterowie zmierzają do hotelu, gdzie Tom wypytuje Gatsby'ego o jego związek z Daisy. Gatsby domaga się, żeby Daisy opuściła Toma i powiedziała, że nigdy go nie kochała. Daisy nie chce tego zrobić, mówiąc, że kiedyś kochała Toma, co szokuje Gatsby'ego. Tom oskarża Gatsby'ego o przemyt alkoholu i inne nielegalne działania i Daisy błaga, aby wrócili do domu. Gatsby i Daisy wracają razem jego samochodem, a za nimi jedzie reszta osób w samochodzie Toma. Gdy mijają garaż Wilsona, Myrtle wybiega na ulicę, sądząc, że to Tom jedzie w swoim samochodzie. Zostaje potrącona i umiera na miejscu. Gatsby potem mówi Nickowi, że prowadziła Daisy, ale on weźmie winę na siebie. Kiedy Tom dociera do garażu Wilsona, jest przerażony śmiercią Myrtle. Uważa, że Gatsby zabił ją w drodze do domu w rozpaczy. Będąc w domu, Tom i Daisy starają się pogodzić z sytuacją. Po bezsennej nocy Nick idzie do domu Gatsby'ego, gdzie Gatsby zastanawia się nad swoją niepewną przyszłością z Daisy.

Uniwersytet Oksfordzki (ang. University of Oxford, łac. Universitas Oxoniensis) – uniwersytet w Oksfordzie założony przed 1167, najstarszy uniwersytet w Wielkiej Brytanii i krajach anglosaskich.Prohibicja w Stanach Zjednoczonych, znana także jako The Noble Experiment ("Szlachetny Eksperyment") trwała od 1919 do 1933 roku. W okresie tym sprzedaż, produkcja oraz transport alkoholu była zakazana na terenie całego kraju. Prohibicję wprowadzała 18. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych

Wilson nie może zaznać spokoju, przekonany, że śmierć Myrtle nie była przypadkowa. Wypytuje na mieście o właściciela samochodu. Następnie przedostaje się do rezydencji Gatsby'ego i zabija go. Potem popełnia samobójstwo. Nick ma problemy z organizacją pogrzebu Gatsby'ego, widząc, że mimo wystawnego życia, jakie wiódł, mało osób jest zainteresowanych pożegnaniem go. Daisy nie może przyjechać, będąc na wakacjach z Tomem. W końcu tylko Nick, kilku służących i pan Gatz – ojciec Gatsby'ego – są obecni na pogrzebie. Pan Gatz dumnie opowiada Nickowi o swoim synu, który urodził się w ubogiej rodzinie w Dakocie Północnej jako James Gatz i pracował niestrudzenie nad sobą. Nick postanawia wrócić na zachód i zerwać znajomość z Jordan Baker. Po tym, jak Tom ujawnia, że powiedział Wilsonowi, że żółty samochód był Gatsby'ego, Nick traci szacunek do Buchananów. Podaje Tomowi dłoń ostatni raz i udaje się w swoją stronę.

Long Island - wyspa u wschodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych, częściowo położona w obrębie miasta Nowy Jork (dzielnice Brooklyn i Queens).Utwór literacki, dzieło literackie – tekst słowny, pisany (najczęściej) lub ustny (np. eposy Homera, utwory z kręgu folkloru), ukształtowany za pomocą środków, jakimi dysponuje język, na sposób artystyczny. Jego szczególny charakter polega na tym, że odpowiada on na estetyczne oczekiwania odbiorców.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Wielki Gatsby − film Jacka Claytona z 1974 (w roli głównej Robert Redford)
  • Wielki Gatsby − film Baza Luhrmanna z 2013 (w roli głównej Leonardo DiCaprio)
  • 100 książek XX wieku według „Le Monde”
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Zobacz tekst powieści The Great Gatsby w Wikilivres (dawniej Bibliowiki) (ang.)
  • Okładka książki




  • Reklama