• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Warunkowanie instrumentalne



    Podstrony: [1] [2] 3 [4]
    Przeczytaj także...
    Edward Lee Thorndike (ur. 31 sierpnia 1874, Williamsburg Massachusetts, zm. 9 sierpnia 1949, Montrose, New York) – psycholog amerykański.Procesy życiowe – czynności wspólne dla istot żywych. Dzięki nim można ustalić, że dany organizm jest istotą żywą.
    Czynniki wpływające na efektywność warunkowania[ | edytuj kod]

    Gdy używamy konsekwencji – karania lub nagradzania – do modyfikowania reakcji podmiotu, to efektywność działania może być podwyższona lub obniżona przez wiele czynników:

    1. Deprywacja. Efektywność zachowania będzie zredukowana, jeśli „apetyt” jednostki dla danego źródła stymulacji będzie zaspokojony. Przeciwny efekty wystąpi, gdy jednostka zostanie pozbawiona danego bodźca i wtedy efektywność wzrośnie.
    2. Bezpośredniość. To jak bezpośrednio i jak szybko występuje zachowanie po działaniu bodźca determinuje jego efektywność. Gdy za przekroczenie prędkości dostanie się mandat tydzień po zdarzeniu jest to mniej efektywne jako karanie, niż gdyby dostało się ten mandat od razu po wykroczeniu.
    3. Niepewność. Gdy konsekwencja nie występuje zawsze po zachowaniu, to efektywność tego zachowania może być zredukowana i odwrotnie – gdy konsekwencja wystąpi zawsze po zachowaniu, to efektywność zachowania może wzrosnąć. Schemat wzmocnień, jeżeli jest konsekwentny, to prowadzi do szybszej nauki. Jeżeli jednak jest zmienny, to nauka jest wolniejsza.
    4. Bilans. Bilans zysków i strat wpływa na efektywność zachowania. Jeśli stosunek tego bilansu jest wystarczający duży, by zachowanie było warte wysiłku, to będzie ono bardziej efektywne.

    To jak istotne są te czynniki jest zależne od różnych biologicznych powodów. Przykładowo, celem deprywacji jest zachowanie homeostazy organizmu – gdy organizm jest pozbawiony cukru, to efektywność poszukiwania jego źródła jest większa niż gdyby organizm nie potrzebował danej substancji. Ponadto bezpośredniość i niepewność istnieją dzięki reakcjom neurochemicznym. Gdy organizm doświadcza nagradzającego bodźca, to ścieżki dopaminergiczne są aktywowane w mózgu, co pozwala niedawno pobudzonym synapsom na zwiększenie swojej wrażliwości na sygnały eferentne, a więc zwiększa też prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji organizmu. Te reakcje mogą być odpowiedzialne za sukcesywne osiąganie wzmocnień.

    Warunkowanie klasyczne lub warunkowanie pawłowowskie (odkąd J. Konorski i S. Miller odkryli warunkowanie instrumentalne, czyli II typu, stosuje się także nazwę warunkowanie I typu) – forma uczenia się. Eksperymenty nad warunkowaniem przeprowadził jako pierwszy Iwan Pawłow. Stwierdził on, że podanie psu pokarmu do pyska wywołuje u niego wydzielanie śliny. Reakcję tę Pawłow nazwał odruchem lub reakcją bezwarunkową, ponieważ występuje ona bez uczenia się, w sposób niezmienny, utrwalony dziedzicznie; pokarm zaś jest bezwarunkowym bodźcem dla tej reakcji. Dzięki warunkowaniu klasycznemu można uzyskać reakcję wydzielania śliny na dowolny sygnał obojętny, wystarczy tylko regularnie go powtarzać w towarzystwie bodźca bezwarunkowego.Klatka Skinnera (ang. Skinner box) - urządzenie w formie skrzynki czy komory, którym Burrhus Frederic Skinner badał procesy warunkowania. Istnieje praktycznie nieskończona liczba możliwych wariantów skrzynki, jednak podstawowy schemat jest bardzo prosty: manipulandum (element "obsługiwany" przez badane zwierzę: guzik, dźwignia, przycisk, itp.) oraz przyrząd dostarczający wzmocnień (np. podajnik jedzenia). Dodatkowymi elementami mogą być projektory do prezentacji bodźców wzrokowych, czy też głośniki do prezentacji bodźców słuchowych.

    Uczenie się unikania[ | edytuj kod]

    Polega na utrwalaniu się pewnego zachowania, dzięki któremu możliwe jest uniknięcie awersyjnego bodźca.

    Można wyodrębnić dwa rodzaje warunkowania unikowego:

  • czynne/aktywne – organizm uczy się jak zareagować aby uniknąć bodźca awersyjnego
  • bierne – nauka powstrzymywania się od reagowania
  • Klasyczne badania ukazujące uczenie się unikania przeprowadzano na szczurach umieszczonych w labiryncie. Zwierzęta te musiały nauczyć się sposobu reagowania, który pozwoliłby im zapobiec porażeniu prądem.

    Warunkowanie, powstawanie odruchów warunkowych - prowadzona w warunkach laboratoryjnych (zubożonych), oparta na naturalnej właściwości uczenia się eksperymentalna metoda badania ośrodkowego układu nerwowego, jego funkcjonalnych właściwości, połączeń i dróg nerwowych, mechanizmów sterowania zachowaniem i funkcjonowaniem organów wewnętrznych. Jak ważne dla przeżycia organizmu jest w naturalnym środowisku uczenie się, może uświadomić doświadczenie białych badaczy Australii, dla których często jedynym ratunkiem okazywało się spotkanie miejscowych Aborygenów, którzy chociaż nie chodzili do szkoły świetnie wiedzieli jak zdobyć żywność i wodę.Edward C. Tolman (ur. 14 kwietnia 1886, zm. 19 listopada 1959) – psycholog amerykański, twórca koncepcji behawioryzmu celowościowego (neobehawioryzm).

    Uczenie się awersji do smaku[ | edytuj kod]

    Przykładem silnie ewolucyjnego mechanizmu opartego na warunkowaniu unikania jest uczenie się awersji do smaku. W przypadku wystąpienia objawów zatrucia po spożyciu danego pokarmu, zwierzęta uczą się unikać tego konkretnego pożywienia. Awersja do smaku, w porównaniu do innych mechanizmów uczenia się, jest zjawiskiem szczególnym. Zostaje wyuczona w konsekwencji tylko jednorazowego kontaktu z bodźcem awersyjnym i wystąpienie jej możliwe jest nawet w przypadku długiej przerwy między spożyciem pokarmu a wystąpieniem objawów. Co więcej, jest oporna na wygaszanie.

    Wygaszanie lub wygasanie potocznie rozumiane jako proces odwrotny do warunkowania jest w rzeczywistości procesem zastąpienia jednego odruchu warunkowego drugim, o tym samym charakterze. Proces wygaszania nie przebiega identycznie jak pierwotne warunkowanie i zależy od dotychczasowego doświadczenia zwierzęcia (przeprowadzanych wcześniej eksperymentów). Załóżmy że psa nauczono na dźwięk dzwonka podnosić przednią łapę po czym podawano porcję jedzenia. Wystarczy zaprzestać podawania pokarmu a zwierzę po początkowo licznych podnoszeniach łapy (tak jakby się upewniało czy dobrze reakcję wykonało) zobojętnieje i na sygnał łapy już nie podniesie. Jest to wynik warunkowania negatywnego z zastosowaniem wygaszania ostrego. W kolejnych sesjach, zwłaszcza na ich początku, pies 1-2 razy podnosi łapę sprawdzając czy nie dostanie pokarmu, następnie (zależnie od możliwości) odwraca się i stara się zasnąć. W tym eksperymencie sygnał dzwonka staje się wtórnym (bo pierwotnie miał inne znaczenie) bodźcem negatywnym (hamulcowym) sygnalizującym brak jedzenia czego wynikiem jest zobojętnienie psa (hamulcowa reakcja warunkowa). W powyższej sytuacji nawet dobrze wygaszony odruch po podaniu wzmocnienia wraca do pierwotnej postaci, bez konieczności ponownego stosowania długiego warunkowania. Wygaszanie chroniczne, w którym bodźce negatywne nie są stosowane jako jedyne, daje o wiele ciekawsze wyniki głównie przez możliwość porównywania właściwości procesów warunkowania i wygaszania. Najpierw przeprowadza się warunkowanie (np.) pokarmowe na dwa różne bodźce np. dzwonek i bulgotanie (oba zawsze wzmacniane) oraz wprowadza jako nigdy niewzmacniane dwa kolejne sygnały np. dźwięk metronomu oraz gwizdek. Są to pierwotne pokarmowe bodźce hamulcowe bowiem wcześniej ich nie stosowano a eksperyment odbywa się w stanie napędu głodowego zwierzęcia. Po skończonym warunkowaniu badano ilość wydzielanej śliny w odpowiedzi na poszczególne bodźce występujące osobno oraz razem w różnych kombinacjach. Okazało się że dzwonek, bulgotanie oraz dzwonek + bulgotanie powodują jednakowe i znaczne wydzielanie śliny. Metronom, gwizdek oraz metronom + gwizdek nie stymulowały wydzielania śliny natomiast kombinacja bodźca wzmacnianego oraz niewzmacnianego wywoływały mniejsze wydzielanie śliny niż sam bodziec dodatni. Przy kombinacji bodziec negatywny + bodziec pozytywny psy często odmawiały przyjmowania pokarmu lub jadły go z mniejszą ochotą. Tak więc bodziec sygnalizujący „nic” ma w układzie nerwowym całkiem wymierne przełożenie na odruchy i zachowanie. Pierwotne znaczenie bodźca ma charakter dominujący, łatwo można je przywrócić a przy przewarunkowaniu ma wpływ na uzyskane w eksperymencie wyniki.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wzmocnienie, wzmocnienie pozytywne, wzmocnienie dodatnie to sytuacja (np. wyjście z klatki) lub bodziec pojawiający się w odruchu warunkowym klasycznym po bodźcu warunkowym, a w odruchu instrumentalnym po wymaganej w eksperymencie reakcji organizmu. Efektem wzmocnienia pozytywnego jest powstanie i podtrzymanie wyuczonej reakcji w odpowiedzi na bodźce warunkowe, rzadziej jej intensyfikacja (w fizjologicznym zakresie).
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Warunkowanie wyższego rzędu zwane także warunkowaniem wyższego poziomu, warunkowaniem łańcuchowym lub sekwencyjnym - termin odnoszący się głównie do warunkowanie instrumentalnego w mniejszym stopniu warunkowania klasycznego.
    Burrhus Frederic Skinner (ur. 20 marca 1904 w Susquehanna w stanie Pensylwania, zm. 18 sierpnia 1990) – amerykański psycholog, jeden z twórców i najważniejszych przedstawicieli behawioryzmu, rozwijał teorię warunkowania instrumentalnego.
    Uczenie się – proces poznawczy prowadzący do modyfikacji zachowania osobnika pod wpływem doświadczeń co zwykle zwiększa przystosowanie osobnika do otoczenia.
    Jerzy Konorski (ur. 1 grudnia 1903 w Łodzi, zm. 14 listopada 1973 w Warszawie) – polski neurofizjolog, współodkrywca i badacz odruchów warunkowych II typu zwanych także instrumentalnymi.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.