Waneta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Waneta (właściwie: Wahnaataa, Wanotan, Wawnahton, ang. The Charger, pol. Pierwszy w Walce, ok. 1795 - 1848) - wódz Indian Yanktonai Dakotów, grupy Pabaksa, syn Czerwonego Grzmotu (Red Thunder).

Dakotowie, Dakoci, Siuksowie, Sjuksowie, Lakoci – Indianie Ameryki Północnej z obszaru Wielkich Równin. Dzielą się na trzy grupy: wschodnią Santee, środkową Yankton i zachodnią Teton.Indianie Ameryki Północnej – Indianami nazywa się niemal całą (z wyłączeniem Aleutów i Inuitów) autochtoniczną (tubylczą, rdzenną) ludność obu Ameryk o złożonej etnogenezie. Znaleziska archeologiczne i antropologiczne sugerują, że Ameryka Północna została zaludniona przez przybyszy z Azji co najmniej 12 tysięcy lat temu. Podczas ostatniej epoki lodowcowej ludzie przedostali się do niej przez Cieśninę Beringa. Późniejsze zróżnicowanie antropologiczne Indian jest wynikiem działania takich czynników jak dryf genetyczny i dobór naturalny, a także możliwego asymilowania jednostek czy małych grup z Oceanii i Australii (być może nawet z Europy).

Urodził się nad rzeką Elm w obecnej Południowej Dakocie. Walczył wraz z ojcem w wojnie amerykańsko-brytyjskiej 1812 po stronie Brytyjczyków, odznaczając się i będąc raniony w bitwie pod Sandusky. Za zasługi otrzymał stopień kapitana armii brytyjskiej i został zabrany na wizytę do Anglii. Potem sympatyzował z Anglikami, aż do 1820, kiedy usiłował zniszczyć podstępnie amerykański Fort Snelling. Po tym zdarzeniu, nawiązał przyjazne stosunki z rządem USA. 5 lipca 1825 podpisał traktat handlowy w Forcie Pierre. 17 sierpnia 1825, jako pierwszy wódz Dakotów, podpisał Traktat Prairie du Chen, ustalający granicę Dakotów i innych plemion oraz USA. Zmarł w 1848 w Północnej Dakocie.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Krystyna Szklarska, Alfred Szklarski: "Ostatnia walka Dakotów", Katowice, 1979, ​ISBN 83-216-0053-0




  • Reklama