• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Walia



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Egzonim (od gr. ἔξω, éxō, "poza" i ὄνομα, ónoma, "nazwa") – nazwa używana w określonym języku dla obiektu geograficznego znajdującego się poza obszarem, gdzie ten język ma status oficjalny, i różniąca się swoją formą od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie znajduje się dany obiekt geograficzny.Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.
    Gospodarka[ | edytuj kod]

    U progu rewolucji przemysłowej rozwój górnictwa i metalurgii przemienił rolniczą krainę w państwo przemysłowe. Eksploatacja południowowalisjkiego zagłębia węglowego spowodowała szybkie przemieszczanie się ludności walijskiej. 2/3 populacji mieszka w południowo-wschodniej Walii, na wybrzeżu Kanału Bristolskiego, w tzw. Zagłębiu Południowowalijskim, głównie w Cardiff lub jego okolicach, Swansea i Newport, oraz w pobliskich dolinach. Południowowalijskie zagłębie węglowe było w końcu XIX w. jednym z największych w świecie producentów węgla kamiennego, również do lat 70. jednym z najważniejszych w Wielkiej Brytanii.

    Swansea (wym. [ˈswɒnzi], wal. Abertawe [abɛrˈtawɛ], co znaczy „ujście Tawe”) – miasto i hrabstwo w południowej Walii. W 2011 roku hrabstwo liczyło 239 023 mieszkańców, a miasto właściwe 179 485 (drugie pod względem wielkości miasto Walii). Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.

    W tych okolicach funkcjonuje wydobycie węgla kamiennego, przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza i metali nieżelaznych, takich jak aluminium, miedź, cyna, nikiel), przemysł petrochemiczny (rafinerie w Milford Haven i Swansea), elektrotechniczny, maszynowy, metalowy, chemiczny, włókienniczy i spożywczy. Współcześnie przemysł ciężki odgrywa coraz mniejszą rolę, gospodarka walijska (jak i całej Wielkiej Brytanii) skupia się na sektorze publicznym, lekkim, sektorze usług oraz turystyce. W 2010 wartość dodana brutto Walii wynosiła 45,5 miliarda funtów.

    Szwa – w językoznawstwie, zwłaszcza w fonetyce i fonologii, określenie samogłoski średnio centralnej (zaokrąglonej lub niezaokrąglonej) znajdującej się w środku diagramu samogłoskowego, oznaczaną w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem ə lub inną samogłoską bliską tej pozycji. Dla przykładu w języku angielskim litera a w wyrazie about jest wymawiana przez szwę. W języku angielskim szwa występuje głównie w sylabach nieakcentowanych, ale w innych językach może pojawiać się częściej w sylabach akcentowanych. W polszczyźnie standardowej szwa nie występuje w ogóle. Można ją spotkać tylko w niektórych dialektach lokalnych. Partia Walii (wal. Plaid Cymru [plaɪd ˈkəmri]; ang. The Party of Wales) – centrolewicowa partia polityczna w Walii popierającą idee niepodległościowe. Należy do Wolnego Sojuszu Europejskiego.

    Mimo że większość powierzchni Walii zajmują tereny rolno-hodowlane (grunty orne zajmują ok. 20% powierzchni kraju) z dominacją hodowli bydła i owiec, to rolnictwo nie odgrywa istotnej roli.

    Demografia[ | edytuj kod]

    Gęstość zaludnienia Walii (2011 r.)

    Według spisu ludności przeprowadzonego w 2011 roku Walię zamieszkiwało ok. 3,064 mln osób. Poprzedni spis z 2001 roku wykazał, że ówczesna liczba mieszkańców wynosiła 2,910 mln osób, natomiast w 1991 roku było to ok. 2,873 mln osób.

    Głównym skupiskiem ludności jest obszar południowej Walii, z największymi miastami takimi jak Cardiff, Swansea i Newport. Jest to również największy rejon przemysłowy kraju. Drugie duże skupisko ludności znajduje się w północno-wschodniej Walii w okolicach miasta Wrexham. Według spisu z 2001 roku, 96,0% walijskiej populacji to biali Brytyjczycy, 1,9% inni biali, a 2,1% pozostali (głównie azjatyckiego pochodzenia, 0,9%). Większość ludności niebiałej skoncentrowana jest w portowych miastach jak Cardiff, Newport i Swansea, na południu Walii.

    Królestwo Gwynedd – jedno ze średniowiecznych królestw walijskich, założone ok. 450 roku. Od IX wieku najsilniejsze z walijskich księstw, na początku XI wieku opanowało prawie całą Walię. Po 1063 toczyło przez prawie 50 lat wojnę z Anglią, zakończoną ostatecznie wygraną Walijczyków, co wzmocniło pozycję króla Gwynedd. W XII wieku królestwo Gwynedd podbiło pozostałe walijskie państwa, zaś książę Llywelyn ap Iorwerth przyjął w 1218 roku tytuł księcia Walii.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Kultura[ | edytuj kod]

    Znajomość języka walijskiego (2011 r.)
     Zobacz też kategorię: Kultura Walii.
     Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Park Narodowy Pembrokeshire Coast (ang. Pembrokeshire Coast National Park, wal. Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro) – park narodowy w Wielkiej Brytanii, położony w południowo-zachodniej części Walii. Został utworzony w 1952 w celu ochrony zróżnicowanego wybrzeża morskiego ze skalistymi klifami, piaszczystymi plażami oraz estuariami. Park rozciąga się od Cardigan na północy do zatoki Carmarthen na południowym wschodzie i obejmuje głównie tereny położone w niewielkiej odległości od morza oraz Wzgórza Preseli i estuarium Daugleddau. Do parku włączono także wyspy Ramsey, Skomer, Skokholm, Grassholm i Caldey. Chronione jest także dziedzictwo kulturowe, obejmujące ślady osadnictwa z V wieku p.n.e. oraz jedyny zachowany w Walii młyn pływowy.
    Usk (wal. Afon Wysg) – rzeka w południowej Walii (Wielka Brytania) o długości ok. 100 km, mająca źródła w Górach Kambryjskich. Przepływa przez miejscowość Usk. Uchodzi do Morza Celtyckiego poprzez Kanał Bristolski przy mieście Newport.
    Tywi (wal. Afon Tywi, ang. River Towy) – najdłuższa rzeka położona w całości w Walii. Jej długość wynosi 108 km.
    Snowdon (wal. Yr Wyddfa, wym. [əɾ ˈwɪðva]) – najwyższy szczyt Gór Kambryjskich i jednocześnie najwyższy szczyt Walii, położony w Gwynedd. Wznosi się na wysokość 1085 m n.p.m. Od 1951 góra objęta jest parkiem narodowym. Na szczycie znajduje się schronisko (tylko bufet).
    Kanał Bristolski (ang. Bristol Channel, wal. Môr Hafren) – zatoka Oceanu Atlantyckiego u południowo-zachodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii.
    Wolkowie – celtyckie plemię zasiedlające w okresie lateńskim tereny Moraw. Od ich łacińskiej nazwy Volcae, bezpośrednio z germańskiego Walh pochodzi słowiańskie określenie ludów romańskich (Włosi i Wołosi/Rumuni) żyjące na południe od Słowian – Wołch, Wlach, Valach, a następnie Włoch, Włochy, a także Wołoszczyzna.
    Cardiff (wym. [ˈkɑrdɪf]; wal. Caerdydd, wym. [kɑːɨrˈdɨð]) – stolica i największe miasto Walii (region Wielkiej Brytanii), w hrabstwie Cardiff. Jest położone nad rzeką Taff, u jej ujścia do Kanału Bristolskiego. W 2011 roku miasto liczyło 335 145 mieszkańców.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.058 sek.