Waga (Tatry)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Waga (niem. Hunfalvyjoch, słow. Váha, węg. Hunfalvy-hágó) – szeroka przełęcz w głównej grani Tatr w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się na wysokości 2336 m pomiędzy Ciężkim Szczytem (2510 m) a Kopą nad Wagą (2385 m). Południowo-zachodnie zbocza grani opadają z przełęczy do Kotlinki pod Wagą w Dolinie Żabiej Mięguszowieckiej, północno-wschodnie do Doliny Ciężkiej.

Szczyrbskie Jezioro (słow. Štrbské Pleso, niem. Tschirmer See, węg. Csorbató) – miejscowość u podnóża Tatr Wysokich na Słowacji. Położone na południowym brzegu jeziora o tej samej nazwie Szczyrbskie Jezioro (słow. Štrbské pleso – drugi człon małą literą w odróżnieniu od nazwy miejscowości) i otoczone lasem świerkowym, zniszczonym jednak bardzo przez huraganowy wiatr w 2004. Ośrodek turystyczny i sportów zimowych (duża skocznia narciarska – nieczynna K120 oraz normalna K90), na których w 1970 roku rozgrywano Mistrzostwa Świata w Skokach Narciarskich. Osada jest położona na wysokości 1315-1385 m n.p.m.Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.

Przełęcz powstała w strefie skruszałych granitoidów. Nazwa jest prawdopodobnie pochodzenia słowackiego. Walery Eljasz-Radzikowski pisał: „Właściwą jej dano nazwę, bo za pośrednictwem niej ważą się między sobą dwa szczyty, Rysy z Wysoką”. Dawniej jako Wagę określano jednak także same Rysy i Wysoką. Przejście przez Wagę znane było od dawna myśliwym. W latach 1933-38 jurgowscy pasterze z Polany pod Wysoką dwa razy na tydzień wynosili mleko w 25-litrowych bańkach przez Wagę do Schroniska pod Wagą. Turyści chodzili przez Wagę na Rysy i Wysoką od połowy XIX wieku. Na Rysy chodzono przez Wagę także od północnej strony, przez Dolinę Białej Wody. Trasą tą przestano chodzić, gdy w pierwszych latach XX wieku otwarto szlak z Morskiego Oka. Obecnie przez przełęcz prowadzi znakowany i bardzo uczęszczany szlak turystyczny z Doliny Mięguszowieckiej obok schroniska pod Rysami na Rysy.

Władysław Cywiński (ur. 12 sierpnia 1939 w Wilnie, zm. 12 października 2013 w Dolinie Złomisk) – polski taternik, przewodnik tatrzański, alpinista, inżynier elektronik.Granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.

Pierwsze odnotowane wejścia turystyczne:

  • letnie: Eduard Blásy i przewodnik Ján Ruman Driečny, 20 lipca 1840 r.,
  • zimowe: Theodor Wundt i przewodnik Jakob Horvay, 10 kwietnia 1884 r.
  • Szlaki turystyczne[ | edytuj kod]

    Szlak czerwony – czerwony szlak, odgałęziający się od niebieskiego w Dolinie Mięguszowieckiej i biegnący Doliną Żabią Mięguszowiecką przez Wagę na Rysy.
  • Czas przejścia ze Szczyrbskiego Jeziora do początku szlaku (szlakami czerwonym i niebieskim): 1:45 h, ↓ 1:35 h
  • Czas przejścia szlakiem czerwonym do schroniska: 1:45 h, ↓ 1:15 h
  • Czas przejścia ze schroniska na Rysy: 1 h, ↓ 45 min
  • Przełęcz widziana ze zboczy Rysów

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych [dostęp 2020-02-21] [zarchiwizowane z adresu 2006-09-24].
    2. Úrad geodézie, kartografie a katastra Slovenskej republiky, Produkty leteckého laserového skenovania.
    3. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Dane pomiarowe z lotniczego skaningu laserowego.
    4. Władysław Cywiński, Rysy. Przewodnik szczegółowy, tom 9, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2001, ​ISBN 83-7104-027-X
    5. Józef Nyka, Tatry Słowackie. Przewodnik, wyd. 2, Latchorzew: Wydawnictwo Trawers, 1998, ​ISBN 83-901580-8-6
    6. Witold Henryk Paryski, Zofia Radwańska-Paryska, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ​ISBN 83-7104-009-1
    7. Tomasz Nodzyński, Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie, Marta Cobel-Tokarska, Warszawa: ExpressMap, 2007, ISBN 978-83-60120-88-0, OCLC 749200886.
    Kopa nad Wagą (słow. Kopa nad Váhou, niem. Meeraugkoppe, węg. Hunfalvy-púp) – mało wybitne wzniesienie o wysokości ok. 2390 m n.p.m. wznoszące się w głównej grani Tatr w słowackiej części Tatr Wysokich. Kopa nad Wagą znajduje się pomiędzy Rysami (na północy) a przełęczą Waga (na południu). Od tych pierwszych (dokładnie od najniższego, południowo-wschodniego wierzchołka) Kopę nad Wagą oddziela Przednia Przełączka w Rysach (Predná priehyba v Rysoch). Nieco poniżej wierzchołka Kopy nad Wagą przebiega słowacki czerwono znakowany szlak turystyczny prowadzący na wierzchołek Rysów.Dolina Żabia Mięguszowiecka, Dolina Żabia (słow. dolina Žabích plies, kotlina Žabích plies, niem. Froschseetal, Kessel der Froschseen, węg. Békás-tavak-katlan) – tatrzańska dolina położona na terenie Słowacji, w Tatrach Wysokich, górne piętro Doliny Mięguszowieckiej (Mengusovská dolina).




    Warto wiedzieć że... beta

    Dolina Białej Wody (słow. Bielovodská dolina, Podúplazská dolina, niem. Poduplaskital, Alpengrund, węg. Poduplaszki-völgy) – prawe odgałęzienie Doliny Białki. Położona jest na terytorium Słowacji, po północnej stronie Tatr Wysokich.
    Rysy (słow. Rysy, niem. Meeraugspitze, węg. Tengerszem-csúcs, 2503 m n.p.m.) – góra położona na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich – jednej z części Tatr. Ma trzy wierzchołki, z których najwyższy jest środkowy (2503 m n.p.m.), znajdujący się w całości na terytorium Słowacji. Wierzchołek północny, przez który biegnie granica, stanowi najwyżej położony punkt Polski (2499 m n.p.m.).
    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.
    Wielka encyklopedia tatrzańska – encyklopedia wiedzy o Tatrach (tatrologii). Jest to fundamentalne dzieło znawców Tatr – Zofii Radwańskiej-Paryskiej i Witolda Henryka Paryskiego, którzy przez 60 lat chodzili po Tatrach i zajmowali się ich badaniem. Encyklopedia obejmuje całość problematyki tatrzańskiej. Zawiera wiadomości z topografii Tatr, historii, geografii, przyrody, turystyki, etnografii, geologii, taternictwa, a także zdjęcia, rysunki i mapy. Pierwsze książkowe wydanie pojawiło się w 1995, potem było jeszcze wznawiane w 2004. Obydwa wydania pojawiły się z 3 wersjami okładki: płótno, skóra i półskórek. Wydanie z 2004 ma 1553 strony. Encyklopedia wydana została w Poroninie przez Wydawnictwo Górskie. Ponadto wyszła wersja multimedialna na płycie CD-ROM. Zawierała ona łącznie ok. 6000 haseł, 1200 grafik (w tym panoramy), a także nagrania gwary i muzyki górali polskich i słowackich oraz 60 interaktywnych map graniowych.
    Ciężki Szczyt, dawniej też błędnie Czeski Szczyt (słow. Ťažký štít, Český štít, niem. Martin-Róth-Spitze, węg. Róth Márton-csúcs, 2520 m n.p.m.) – jeden z wierzchołków w masywie Wysokiej (Vysoká, 2547 m). Znajduje się w głównej grani Tatr pomiędzy przełęczą Waga (sedlo Váha, 2337 m) a Przełęczą pod Wysoką (Štrbina pod Ťažkým štítom, 2485 m).
    Tatry Słowackie. Przewodnik – przewodnik turystyczny po Tatrach Słowackich. Jego autorem jest Józef Nyka – polski alpinista, taternik, popularyzator alpinizmu i turystyki górskiej, autor przewodników turystycznych. Tatry Słowackie to w Polsce najbardziej znany przewodnik po słowackiej części Tatr. O jego popularności świadczy fakt, że w 2018 roku pojawiło się już 11 jego wydanie.
    Theodor Wundt (ur. w 1858 r., zm. 15 sierpnia 1929 r. w Monachium) – zawodowy żołnierz, oficer armii pruskiej, następnie niemieckiej (doszedł do rangi generała). Jednocześnie znakomity alpinista niemiecki, który odegrał dużą rolę w dziejach taternictwa zimowego.

    Reklama