Vindex

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Vindex (łac. obrońca, mściciel) – w prawie rzymskim swoisty rodzaj poręczyciela. Osoba interweniująca w interesie dłużnika.

Prawo rzymskie – termin oznaczający najczęściej prawo starożytnego Rzymu, które rozwijało się od czasów prawa zwyczajowego, aż do kodyfikacji Justyniana I Wielkiego (VI wiek n.e.). Prawo rzymskie miało istotny wpływ na rozwój prawodawstwa europejskiego (tzw. recepcja prawa rzymskiego) w postaci prawa powszechnego (ius commune) w średniowieczu, pandektystykę która osiągnęła swoje apogeum w XIX wieku, a także na współczesną naukę, rozwijaną jako przedmiot uniwersytecki.Windykacja (łac. vindicatio) dosłownie oznacza dochodzenie roszczeń, obronę konieczną, a nawet zemstę. Od czasów Cesarstwa Rzymskiego funkcjonowała instytucja prawna rei vindicatio, której zadaniem było dążenie do odzyskania rzeczy znajdującej się w posiadaniu osoby nieuprawnionej.

W procesie legisakcyjnym typu legis actio per manus iniectionem vindex był osobą interweniującą w interesie egzekwowanego dłużnika. W postępowaniu tym wierzyciel dokonywał aktu "położenia ręki" na dłużniku (manus iniectio), mający symbolizować objęcie go we władzę. Aktu "odtrącenia ręki" mógł dokonać jedynie vindex, który kwestionował zasadność egzekucji i uwalniał dłużnika od odpowiedzialności. Jednocześnie sam brał na siebie odpowiedzialność w podwójnej wysokości jeżeli interwencja okazała się bezpodstawna. Z tego powodu, w postępowaniu legisakcyjnym funkcję vindexa mogła spełniać tylko osoba nie gorzej sytuowana od dłużnika.

Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

Pojawienie się vindexa było również przewidziane w pierwszej fazie procesu formułkowego in iure. W postępowaniu tym powód miał prawo doprowadzić opierającego się pozwanego przed sąd siłą. Uchronić go przed tym mogła jedynie osoba vindexa, który gwarantował stawienie się przed sądem w terminie późniejszym. Vindex w procesie formułkowym ponosił analogiczne konsekwencje bezmyślnej interwencji jak w przypadku postępowania legisakcyjnego.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Władysław Kopaliński: windykacja. W: Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych [on-line]. slownik-online.pl. [dostęp 2017-12-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-10)]. por. windykacja




Reklama