Victoria deorum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Victoria deorum, in qua continetur veri herois educatio (z łac. Zwycięstwo bogów, w którym zawiera się wychowanie prawdziwego bohatera) – traktat moralno-filozoficzny Sebastiana Fabiana Klonowica, opublikowany prawdopodobnie po roku 1595. Utwór składa się z 20 tys. wierszy pisanych heksametrem i zawartych w 44 rozdziałach. Należy do gatunku speculum i prezentuje wzór osobowy doskonałego szlachcica.

Mikołaj Firlej z Dąbrowicy (ok. 1531 – 5 września 1588) – polski szlachcic herbu Lewart, kasztelan wiślicki w 1569 r., kasztelan rawski w 1577, wojewoda lubelski w 1588, starosta kamieniecki.Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.

Okoliczności powstania i publikacji utworu[ | edytuj kod]

Według zamysłu autora, utwór miał być dedykowany królowi Stefanowi Batoremu, jednak plany te przerwała jego nagła śmierć w 1586 roku. Klonowic zdecydował się wtedy na zmianę patrona utworu – w dedykacji datowanej na 24 kwietnia 1587 roku, poświęcił traktat wojewodzie lubelskiemu Mikołajowi Firlejowi. Klonowic oddał utwór do druku w oficynie Aleksego Rodeckiego, jednak w 1587 roku odbito tylko strony 1–96, stanowiące jedynie jedną piątą utworu. Na przerwanie druku wpływ miała panująca ówcześnie w Krakowie zaraza, rozruchy na tle religijnym oraz problemy prawne Rodeckiego, który wielokrotnie zmuszony był odpowiadać przed sądem za druk publikacji braci polskich. Ponadto w 1588 roku śmierć Mikołaja Firleja zmusiła Klonowica do kolejnej zmiany patrona. Ostatecznie utwór został zadedykowany Adamowi Gorajskiemu.

Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Heksametr daktyliczny (łac. versus hexameter dactylicus) – najstarsze znane metrum europejskiej poezji epickiej. Heksametrem napisane są dwie najstarsze greckie epopeje Iliada i Odyseja Homera. Stał się kanonicznym wierszem starożytnej epiki greckiej oraz - po zarzuceniu wiersza saturnijskiego, także łacińskiej.

Nie wiadomo dokładnie kiedy utwór został ostatecznie opublikowany. Wiadomo na pewno, że druk nastąpił po 9 czerwca 1595 roku, ponieważ na stronie 676 Victoria deorum znajdują się urywki poematu, który Klonowic napisał wtedy na cześć narodzin królewicza Władysława. Z kolei w dedykacji dla Gorajskiego Klonowic podpisał się jako consul Lublinenis. Funkcję tę poeta sprawował w roku 1595.

Pytanie retoryczne - figura stylistyczna i retoryczna; pytanie zadane nie dla uzyskania odpowiedzi, lecz w celu skłonienia odbiorcy do przemyśleń na określony temat, podkreślenia wagi problemu; ewentualnie pytanie, na które odpowiedź jest oczywista.Wykrzyknienie (inaczej eksklamacja, z łac. exclamatio) – figura retoryczna, wyraz, grupa wyrazów lub zdanie wykrzyknikowe, eliptyczne, często urwane (aposiopesis – niedomówienie), wtrącone w tok wypowiedzi, często w formie apostrofy. Adresat takiego wykrzyknienia może być mniej lub bardziej określony.

Warianty tekstu[ | edytuj kod]

Zachowany fragment rękopisu znacząco różni się od wydrukowanej wersji utworu. Wynika to prawdopodobnie z wymuszonej przerwy w druku od roku 1587 do okresu po 1595 roku, w czasie której Klonowic wprowadzał liczne poprawki do tekstu Victoria deum. Tekst drukowany jest więc poprawniejszy stylistycznie, zawiera bardziej wyszukany dobór słownictwa, poszerzoną gamę porównań, metafor i nawiązań do kultury antycznej, a zawarte w nim poglądy wyrażone są znacznie dobitniej.

Apostrofa – (gr. apostrophé – zwrot) – składniowa figura retoryczna, charakteryzująca się bezpośrednim zwrotem do osoby, bóstwa, idei, wydarzenia, pojęcia lub przedmiotu (dochodzi wówczas do personifikacji adresata wypowiedzi). Dominuje styl podniosły, czasami patetyczny. Apostrofa zazwyczaj jest skierowana do osób, przedmiotów, zjawisk itd. które nie pełnią roli tematu utworu. Dzięki temu można ją wyraźnie wyodrębnić z tekstu.Polona – polska biblioteka cyfrowa, w której udostępniane są zdigitalizowane książki, czasopisma, grafiki, mapy, muzykalia, druki ulotne oraz rękopisy pochodzące ze zbiorów Biblioteki Narodowej oraz instytucji współpracujących.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Bracia polscy (zwani również arianami, socynianami, antytrynitarzami) – wspólnota religijna, która wyodrębniła się w latach 1562–1565 z polskiego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, stanowiąca najbardziej radykalny odłam reformacji w Polsce powstały dzięki uchodźcom z południowej i zachodniej Europy (głównie włoscy antytrynitarze), prześladowanych przez katolicką inkwizycję oraz teologów ewangelickich. W 1658 uchwałą sejmu polskiego zostali oskarżeni o popieranie Szwedów podczas Potopu, a następnie zobligowani do przejścia na katolicyzm lub do opuszczenia Polski. Po wygnaniu z Polski kontynuowali działalność przede wszystkim w Siedmiogrodzie i Niderlandach. Ich ostatnie wspólnoty za granicą zanikły w 1803.
Zwierciadło (także źwierciadło lub speculum) – gatunek literacki, prozatorski lub wierszowany, sytuujący się w obrębie literatury parenetycznej, którego zadaniem była prezentacja obranego wzoru osobowego.
Władysław IV Waza (ur. 9 czerwca 1595 w Łobzowie, zm. 20 maja 1648 w Mereczu) – syn Zygmunta III Wazy i Anny Habsburżanki, król Polski w latach 1632–1648, tytularny król Szwecji 1632–1648, tytularny car Rosji do 1634.
Muzy (lm gr. Μοῦσαι Moûsai, łac. Musae, lp. gr. Μούσα Moúsa, łac. Musa) – w mitologii greckiej boginie sztuki i nauki. Ośrodkami kultu muz były Delfy, Parnas i Helikon w Beocji.
Sebastian Fabian Klonowic (niekiedy Klonowicz), łac. Acernus (ur. ok. 1545 w Sulmierzycach w Wielkopolsce, zm. 29 sierpnia 1602 w Lublinie) – polski poeta, kompozytor, wykładowca w Akademii Zamojskiej, sympatyk ruchu reformacyjnego.
Metafora (gr. μεταφορά), inaczej przenośnia – językowy środek stylistyczny, w którym obce znaczeniowo wyrazy są ze sobą składniowo zestawione, tworząc związek frazeologiczny o innym znaczeniu niż dosłowny sens wyrazów, np. "od ust sobie odejmę", "podzielę się z wami wiadomością" lub "złote serce".
Inwokacja (łac. invocatio - wezwanie) – rozbudowana apostrofa, otwierająca utwór literacki, zazwyczaj poemat epicki, w której zwykle autor zwraca się do muzy, bóstwa lub duchowego patrona z prośbą o natchnienie, pomoc w tworzeniu dzieła.

Reklama