Via Egnatia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Przebieg Via Egnatia
Fragment drogi pod Kawalą
Fragment drogi w Filippi

Via Egnatiastarożytna droga rzymska, zbudowana w latach 146-120 p.n.e. na Półwyspie Bałkańskim.

Bizancjum, obecnie Stambuł (stgr. Βυζάντιον Byzántion, łac. Bysantium) – starożytne miasto leżące nad cieśniną Bosfor, łączącą Morze Marmara z Morzem Czarnym, nad zatoką Złotego Rogu. Powstałe jako kolonia grecka w VII wieku p.n.e. W 324 roku cesarz rzymski Konstantyn I Wielki zdecydował o przemianowaniu miasta na Konstantynopol, a w 330 roku przeniósł do niego stolicę swojego państwa.Architektura starożytnego Rzymu była początkowo związana tylko z Rzymem. Później, co było efektem licznych podbojów, jej zasięg ogarnął prawie całą Europę Zachodnią, Bałkany, Grecję, Azję Mniejszą, Syrię, Palestynę i Afrykę Północną. Okres, w którym trwał stopniowy jej rozwój, rozkwit i okres schyłkowy to czas od VI w. p.n.e. do V w. Okres ten można podzielić na kilka etapów:

Przebiegała od Dyrrachium (dziś Durrës) na wybrzeżu Adriatyku przez Egnatię (dzis. Saloniki) do Bizancjum (dzis. Stambuł), stanowiąc zamorskie przedłużenie Via Appia i tym samym główny szlak komunikacyjny między Rzymem i jego posiadłościami na Wschodzie.

Jej budowę rozpoczął prokonsul Macedonii Gnejusz Egnatiusz. Początkowo przebiegała do Tesaloniki na dystansie ponad 700 km, następnie przedłużono ją do Bizancjum i całkowita długość wynosiła ok. 1100 kilometrów. Znana z opisu w Geografii Strabona (VII, 7,4), z niewielkich zachowanych fragmentów nawierzchni oraz ze znaczących jej przebieg licznych kamieni milowych. Podróżował nią m. in. apostoł Paweł (Dzieje 16-17). Dawne znaczenie odzyskała jako główny szlak wojskowy w czasach bizantyjskich; korzystali z niej później również europejscy krzyżowcy i osmańscy zdobywcy.

Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin historiograficzny używany od XIX wieku na określenie greckojęzycznego, średniowiecznego cesarstwa rzymskiego ze stolicą w Konstantynopolu. Używane zamiennie określenie Cesarstwo Wschodniorzymskie jest bardziej popularne w odniesieniu do okresu poprzedzającego upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Ze względu na dominację greckiej kultury, języka oraz ludności, Bizancjum było w wielu ówczesnych krajach Europy Zachodniej nazywane "Cesarstwem Greków", podczas gdy dla jego mieszkańców, podobnie jak dla obecnych Greków, było to Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian"). Greckie słowo ρωμιοσύνη – rzymskość, dla Greków do dziś oznacza greckość. Dlatego nazywanie mieszkańców Cesarstwa przez krzyżowców "Grekami" mogło być dla nich obraźliwe. Zaś pod koniec istnienia Bizancjum określenie "Hellen" przestało oznaczać poganina, a Bizantyńczycy używali go podkreślając dumę ze swej starożytnej greckiej przeszłości.

Do antycznej tradycji i przebiegu większej części tej trasy nawiązuje dziś grecka autostrada Egnatia Odos, łącząca przez Saloniki port Igumenitsa nad Morzem Jońskim ze wschodnią granicą państwa, a ukończona w 2009 r.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • drogi rzymskie
  • kamień milowy
  • architektura starożytnego Rzymu
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • A. Rosset: Starożytne drogi i mosty. Warszawa: Wyd. Komunikacji i Łączności, 1970, s. 109
  • Wielka Historia Świata, t. 10. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 276-277, ​ISBN 83-7425-365-7
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • strona autostrady "Egnatia Odos" (ang.)




  • Warto wiedzieć że... beta

    Via Appia (właśc. Via Appia Antica), Droga Appijska – najstarsza droga rzymska, przebiegająca przez Italię w południowej części Półwyspu Apenińskiego.
    Kawala (gr. Καβάλα) – miasto w północnej Grecji, główny port morski wschodniej części regionu Macedonia i stolica prefektury Kawali, międzynarodowy port lotniczy "Aleksander Wielki", przemysł przetwórczy, chemiczny, rafineria, ważny punkt dystrybucyjny międzynarodowego gazociągu. Położone w Zatoce Kawala, naprzeciwko wyspy Thasos. W 2001 r. w mieście żyło ponad 63000 mieszkańców.
    Strabon (gr. Στράβων, ur. ok. 63 p.n.e. w Amasei w Poncie, dziś Turcja, zm. ok. 24 n.e.) – grecki geograf, historyk i podróżnik.
    Prokonsul (łac. proconsul) – był to tytuł nadawany od I w. p.n.e. konsulom po zakończeniu kadencji, związany z równoczesnym powierzeniem funkcji zarządu senackich prowincji konsularnych, co łączyło się z szerokimi uprawnieniami administracyjnymi, wojskowymi i jurysdykcyjnymi. Namiestnictwo prowincji wiązało się również z dużymi dochodami dla prokonsula, co pozwalało na zwrot z nawiązką wydatków związanych z wyborem i pełnieniem obowiązków konsula, który to urząd sprawowano w ramach służby publicznej (tzn. konsul nie pobierał wynagrodzenia). Zasadniczo prokonsulat trwał rok, jednak były przypadki jego przedłużenia. Na przykład Pompejuszowi w celu zwalczania korsarzy przedłużono ten urząd bezterminowo, zaś Juliuszowi Cezarowi powierzono na 4,5 roku. Atrybutami prokonsula było dwunastu liktorów, toga z szerokim purpurowym szlakiem, krzesło kurulne, poza obrębem Rzymu w rózgi (fasces) wtykano topory (secures).
    Wyprawy krzyżowe – łączna nazwa wszystkich krucjat prowadzonych od XI do XIII w. w celu odbicia, a następnie obrony miejsc związanych z religią chrześcijańską w Palestynie. Uczestnika wypraw krzyżowych określa się mianem krzyżowcy.
    Dzieje Apostolskie – księga historyczna Nowego Testamentu, zajmująca w kanonie miejsce piąte. Oryginalny tytuł grecki, Πραξεις(Prakseis) (dosł. czyny), znajdujemy już w Kodeksie Synaickim z IV stulecia, później będzie on rozszerzony do formy dziś używanej, Πραξεις <των> Αποστολων (Prakseis <ton> Apostolon) - Czyny Apostołów. Księga opisuje dzieje uczniów Chrystusa, formowanie się pierwszych wspólnot i rozprzestrzenianie chrześcijaństwa aż do panowania cesarza Nerona. Bohaterem (zbiorowym) pierwszych dwunastu rozdziałów jest wspólnota uczniów Chrystusa w Jerozolimie, kierowana przez Dwunastu Apostołów, wśród których wyróżnia się aktywnością i znaczeniem Szymon Piotr. Począwszy od r. 8 nowa nauka przekracza granice Jeruzalemu i Judei, docierając min. do Samarii i Antiochii Syryjskiej; od r. 13 głównym bohaterem Dziejów staje się Szaweł z Tarsu, dotąd prześladowca, a teraz świeżo pozyskany żarliwy wyznawca, który pod rzymskim imieniem Paweł (łac. Paulus) będzie przodującym apostołem chrystianizmu. Rozdziały 13 - 28 opisują kolejno trzy podróże misyjne Pawła z towarzyszami oraz czwartą podróż - przymusową, jako więźnia przed sąd cesarski w Rzymie. Księga kończy się opisem pobytu Pawła Apostoła w areszcie domowym w Rzymie w oczekiwaniu na proces sądowy przed cesarzem.
    Starożytna Macedonia – antyczne królestwo na Półwyspie Bałkańskim, zamieszkałe przez lud grecki z plemienia Dorów, którego historyczne centrum znajdowało się na terytorium obecnej północno-środkowej Grecji.

    Reklama