Uwodornianie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Uwodornianie, uwodornienie, hydrogenizacja, hydrogenacja, wodorowanie, hydrogenolizareakcja redukcji polegająca na przyłączaniu wodoru do danego związku chemicznego.

Heteroatom (z greki heteros - różny, + atomos) - to w nomenklaturze chemii organicznej określenie dowolnego atomu, znajdującego się w cząsteczce związku organicznego, którym nie jest węgiel lub wodór. Zwykle określenie to odnosi się do azotu, tlenu, siarki lub fosforu.Kwas stearynowy (gr. stear – łój, tłuszcz) – organiczny związek chemiczny, jeden z nasyconych kwasów tłuszczowych, składnik tłuszczów (np. łój wołowy składa się w 24% z kwasu stearynowego).

W chemii organicznej uwodornienie zachodzi zazwyczaj z częściowym rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Reakcja uwodarniania wymaga często stosowania wysokich ciśnień i stosowania katalizatorów, takich nikiel Raneya, żelazo, pallad, chrom, miedź oraz ich mieszane tlenki.

Kwas maleinowy (kwas cis-butenodiowy, HOOC-CH=CH-COOH) – organiczny związek chemiczny, nienasycony alifatyczny kwas dikarboksylowy.Tetrahydrofuran (THF) (nazwa systematyczna – oksolan) to organiczny związek chemiczny z grupy eterów cyklicznych, będący pochodną furanu, stosowany głównie jako uniwersalny rozpuszczalnik organiczny. Jego dawna nazwa to czterowodorofuran.

Uwodornienie wykorzystuje się na masową skalę do produkcji margaryny, gdzie nienasycone tłuszcze roślinne będące cieczami w temperaturze pokojowej przeprowadza się w tłuszcze nasycone nie posiadające podwójnych wiązań C-C w swoich łańcuchach węglowodorowych; powstają przy tym znacznie większe (powyżej 5%), niż w tłuszczach zwierzęcych, m.in. w maśle, (w których stanowią 3-5%) ilości tłuszczów trans.

Żelazo (Fe, łac. ferrum) – metal z VIII grupy pobocznej o dużym znaczeniu gospodarczym, znane od czasów starożytnych.Węglowodory – organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze wyłącznie atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.
 Osobny artykuł: Tłuszcze jadalne.

Przykładowe reakcje uwodornienia[ | edytuj kod]

  • kwas oleinowy + wodórkwas stearynowy:
  • C17H33COOH + H2 → C17H35COOH
  • furan + wodórtetrahydrofuran
  • C4H4O + 2H2 → C4H8O
  • kwas maleinowy + wodórkwas bursztynowy, np. z użyciem palladu jako katalizatora:
  • Uwodorninie kwasu maleinowego do kawsu bursztynowego z użyciem palladu jako katalizatora
  • pirydyna + wodórpiperydyna, np. na niklu Raneya:
  • Uwodorninie pirydyny do piperydyny z użyciem niklu Raneya jako katalizatora
  • fenyloacetylen + wodórstyren, np wobec katalizatora Lindlara:
  • Uwodornienie fenyloacetylenu do styrenu za pomocą katalizatora Lindlara
  • naftalen + wodórtetralina:
  • Katalityczna redukcja naftalenu

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • odwodornienie
  • reakcja redoks
  • Wiązanie wielokrotne – wiązanie chemiczne między dwoma atomami, w którym bierze udział więcej niż jedna para elektronowa.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.




    Warto wiedzieć że... beta

    Styren (etenylobenzen, fenyloeten, winylobenzen), C6H5–CH=CH2 – organiczny związek chemiczny, węglowodór aromatyczny z alkenowym łańcuchem bocznym. Jest związkiem wyjściowym do produkcji polistyrenu.
    Piperydyna – organiczny związek chemiczny z grupy związków heterocyklicznych, cykliczna amina drugorzędowa. Zawiera nasycony pierścień sześcioczłonowy z jednym heteroatomem – azotem.
    Kwas bursztynowy (według obecnej nomenklatury IUPAC kwas 1,4-butanodiowy, dawniej kwas 1,2-etanodikarboksylowy) – związek organiczny, kwas dikarboksylowy o wzorze (CH2COOH)2.
    Nikiel Raneya – drobno sproszkowany nikiel, należy do grupy katalizatorów szkieletowych umożliwiających zajście reakcji hydrogenacji (uwodornienia). Powstaje ze stopów niklu z innymi pierwiastkami (np. miedzią, kobaltem, żelazem, glinem lub krzemem), gdzie ten drugi pierwiastek wymywa się kwasem lub ługiem. Zastosowanie wymaga użycia wyższych temperatur (powyżej 100 °C) i ciśnienia (50-200 atm).
    Tetralina (1,2,3,4-tetrahydronaftalen, C10H12) – węglowodór aromatyczny powstały w wyniku katalitycznej redukcji naftalenu.
    Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są dwa: 63 i 65.
    Tlenki – nieorganiczne związki chemiczne, zbudowane z tlenu i innego pierwiastka chemicznego. Powstają w wyniku reakcji pierwiastków z tlenem (utlenianie, spalanie) oraz rozkładu związków zawierających tlen. Najbardziej rozpowszechnionymi tlenkami są: woda (H2O), krzemionka, czyli główny składnik piasku kwarcowego (SiO2), dwutlenek węgla (CO2).

    Reklama