Ustawa o Kansas i Nebrasce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa z roku 1856 przedstawia stany niewolnicze (kolor szary), wolne (czerwony) i terytoria zorganizowane (zielony) z Kansas pośrodku (biały)

Ustawa o Kansas i Nebrasce (Ustawa Nebraska-Kansas, ang. Kansas-Nebraska Act) z roku 1854 – ustawa założycielska dla terytoriów zorganizowanych Kansas i Nebraski, zastępująca kompromis Missouri z roku 1820 i pozwalająca osadnikom tych stanów na podjęcie decyzji, czy chcą, by w ich granicach wprowadzone zostało niewolnictwo. Autorem ustawy był demokratyczny senator Stephen A. Douglas z Illinois.

Memphis – miasto w środkowej części Stanów Zjednoczonych, w południowo-zachodniej części hrabstwa Shelby, w stanie Tennessee, nad rzeką Missisipi. Nazwa pochodzi od miasta Memfis w starożytnym Egipcie. Obszar metropolitalny Memphis obejmuje 1,35 mln mieszkańców (2018). Lobby (ang. przedsionek, kuluary) - pozaparlamentarna grupa, wywierająca polityczne naciski na przedstawicieli partii lub ugrupowań w parlamencie, celem uzyskania określonych korzyści - np. decyzji, uregulowań itp.

Projekt ustawy zakładał, że osadnicy działają w imieniu własnym, czyli są wykonawcami zgodnej z Konstytucją zasady o „władzy ludu”. Douglas miał nadzieję, że wyciszy w ten sposób napięte stosunki między Południem a Północą, Południe bowiem mogłoby rozszerzać niewolnictwo na nowych terytoriach, natomiast Północ miałaby prawo zakazywać go w swoich stanach. Był w błędzie. Nowo powstała Partia Republikańska zamierzała powstrzymać rozszerzanie się niewolnictwa i wkrótce stała się najbardziej liczącą się siłą Północy. Konsekwencją działalności Douglasa był ciąg wydarzeń znanych jako „Bleeding Kansas”, co przyspieszyło wybuch wojny secesyjnej.

Abraham Lincoln (ur. 12 lutego 1809 w hrabstwie Hardin, Kentucky, zm. 15 kwietnia 1865 w Waszyngtonie) – szesnasty prezydent Stanów Zjednoczonych.Horace Greeley (ur. 3 lutego 1811 w Amherst, zm. 29 listopada 1872 w Pleasantville) – amerykański polityk, kongresmen, zecer, dziennikarz, wydawca prasowy, abolicjonista.

Podłoże[ | edytuj kod]

Od początków lat 40. XIX wieku dyskutowano na temat budowy kolei transkontynentalnej. W czasie gdy debatowano o szczegółach, głównie o trasach, jakimi ta kolej miałaby być prowadzona, istniało powszechne przekonanie, że taka linia kolejowa winna być wybudowana przez firmy prywatne, zaś ziemię pod jej budowę winien zapewnić rząd. W roku 1845 Stephen Douglas, od niedawna w Izbie Reprezentantów, wystąpił z planem utworzenia Terytorium Nebraski, przez które mogłaby być pociągnięta linia kolejowa zaczynająca się w Chicago. Propozycja została odrzucona bowiem przebieg trasy winien być dyskutowany w Kongresie z udziałem wszystkich miast ubiegających się o to, by być punktem wyjściowym nowej linii, a więc (obok Chicago) także z St. Louis, Quincy, Memphis i Nowym Orleanem.

Partia Republikańska (ang. Republican Party) – amerykańska konserwatywna partia polityczna założona w 1854. Jedna z dwóch głównych sił politycznych w USA, obok Partii Demokratycznej. Potocznie nazywana „Grand Old Party” (GOP).Terytorium Utah - terytorium zorganizowane USA istniejące w latach 1850-1896. Było zalążkiem stanów Utah i Nevada oraz częściowo Kolorado i Wyoming.
Thomas Hart Benton

Kilka kolejnych propozycji z końca roku 1852 i początku 1853 zdobyło mocne poparcie, ale ostatecznie wszystkie upadły, bowiem ustawodawcy nie mogli dojść do porozumienia, czy powinna zostać wybrana droga północna czy południowa. Wreszcie w 1853 roku Izba przegłosowała (stosunkiem głosów 107:49) utworzenie Terytorium Nebraski na ziemiach położonych na zachód od stanów Iowa i Missouri. W marcu ustawa trafiła do Senackiej Komisji ds. Terytoriów, której przewodniczącym był Douglas. Senator z Missouri David Atchison zapowiedział, że poprze ustawę jedynie wówczas, gdy w Nebrasce nie zostanie zakazane niewolnictwo. Tymczasem, zgodnie z postanowieniami kompromisu Missouri, skoro tekst ustawy nie precyzował tej kwestii, niewolnictwo mogło zostać zakazane. Inni senatorzy z południa nie byli tak stanowczy jak Atchison. Stosunkiem głosów 23:17 komisja zdecydowała o skierowaniu ustawy pod głosowanie Senatu. Wypowiedzieli się tak wszyscy senatorzy ze stanów położonych na południe od Missouri.

Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 1860 roku – dziewiętnaste wybory prezydenckie w historii Stanów Zjednoczonych. Na urząd prezydenta wybrano Abrahama Lincolna, a wiceprezydentem został Hannibal Hamlin. Alexander Hamilton Stephens (ur. 11 lutego 1812 w Crawfordville, Georgia, zm. 4 marca 1883 w Atlancie) – polityk amerykański, który pełnił wiele funkcji. Chronologicznie:

Chociaż Senat odłożył sprawy budowy kolei i odwołania kompromisu Missouri na później, oba wątki zostały ponownie podjęte w Missouri, gdzie Atchison ubiegał się o reelekcję przeciwko następcom Thomasa Bentona. Atchison musiał wybrać co ważniejsze dla stanu – linia kolejowa zaczynająca się w St. Louis czy niewolnictwo. Ostatecznie stanął na stanowisku, że wolałby widzieć raczej jak Nebraska „pogrąża się w piekle”, niż dopuścić, by rządzili nią freesoilerzy.

William Henry Seward (ur. 16 maja 1801, zm. 10 października 1872 w Auburn, Nowy Jork) – prawnik i polityk amerykański.Terytorium Nebraski, terytorium zorganizowane USA istniejące od 30 maja 1854 r. do 1 marca 1867 r. Powołane do życia w drodze ustawy Kansas-Nebraska. Stolicą było Omaha. Większość tego obszaru należała do kolonii Luizjany zakupionej od Francji w 1803 roku.

W tamtych czasach kongresmeni, przebywający w związku z wypełnianiem swych obowiązków w Waszyngtonie, zamieszkiwali w licznych w stolicy pensjonatach. Atchison zamieszkał w budynku przy F Street, gdzie zatrzymywali się najważniejsi południowcy w Kongresie. Z Atchisonem, który przez jeden dzień był nawet prezydentem pro tempore, zamieszkiwali Robert T. Hunter (przewodniczący Komisji Finansów z Wirginii), James Mason (przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych, również z Wirginii) i Andrew P. Butler (przewodniczący Komisji Sprawiedliwości z Karoliny Południowej). W grudniu 1853 grupa ta, określana jako „Kasyno z F Street”, wraz z Wirgińczykiem Williamem O. Goodem, stworzyła lobby walczące o uznanie w Nebrasce prawa do niewolnictwa. Douglas wiedział, że musi liczyć się z ich zdaniem. Teraz ogłosił oficjalnie, że w przypadku Nebraski winny obowiązywać zasady tzw. kompromisu 1850, na podstawie którego terytoria Utah i Nowego Meksyku zostały zorganizowane bez jakichkolwiek restrykcji odnośnie do wprowadzenia niewolnictwa; wielu popierających Douglasa twierdziło, że ten ostatni kompromis unieważnił kompromis Missouri. Terytoria te jednakże, inaczej niż Nebraska, nie były objęte transakcją Louisiana Purchase i w związku z tym nie podlegały pod postanowienia kompromisu Missouri.

Stephen Arnold Douglas (ur. 23 kwietnia 1813, zm. 3 czerwca 1861 w Chicago) – amerykański polityk, od 1833 adwokat w Illinois, w latach 1843–1847 członek Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych, w latach 1847–1861 senator Stanów Zjednoczonych, kandydat demokratów na prezydenta w 1860 roku. W 1854 roku wystąpił z kontrowersyjnym projektem Ustawy o Kansas i Nebrasce.William Learned Marcy (ur. 12 grudnia 1786 w Southbridge, zm. 4 lipca 1857 w hrabstwie Saratoga) – amerykański polityk.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Kompromis Missouri, wypracowany w 1820 roku układ pomiędzy stanami północnymi a południowymi. Polegał on na przyznaniu stanowi Missouri statusu niewolniczego w zamian za zgodę stanów południowych na to, by na terytoriach zachodnich granica niewolnictwa przebiegała wzdłuż równoleżnika 36°30’. Natomiast granica między stanami wolnymi a niewolniczymi została poprowadzona wzdłuż Linii Masona-Dixona oraz rzeki Ohio. Dodatkowo z terenu Massachusetts wyodrębniono nowy stan – Maine – w celu zachowania równowagi sił w Senacie pomiędzy stanami niewolniczymi i stanami niedopuszczającymi niewolnictwa.
Free Soil Party (Freesoilerzy, Partia Wolnej Ziemi) – amerykańska partia polityczna założona przez abolicjonistów w sierpniu 1848 roku na konwencji w Buffalo.
Caleb Cushing (ur. 17 stycznia 1800 w Salisbury, zm. 2 stycznia 1889 w Newburyporcie) – amerykański polityk i dyplomata.
Klauzula Wilmota (ang. Wilmot Proviso) – propozycja ustawy w prawie amerykańskim, zakazująca niewolnictwa w terenach dołączonych do Unii w wyniku wojny z Meksykiem.
Stany niewolnicze – stany w USA, w których legalne było wykorzystywanie niewolniczej siły roboczej. Niewolnikami w tych stanach byli przede wszystkim czarnoskórzy Afrykanie uprowadzeni z rodzimego kontynentu lub ich potomkowie urodzeni w Ameryce. Niewolnictwo było jedną z przyczyn wybuchu wojny secesyjnej i zostało zdelegalizowane na mocy 13. poprawki do Konstytucji w roku 1865.
Krwawiący Kansas (ang. Bleeding Kansas) – seria gwałtownych starć pomiędzy przeciwnikami niewolnictwa, zwanymi freesoilerami i jego zwolennikami, znanymi jako „łotry pogranicza” do jakich dochodziło na Terytorium Kansas i zachodnich obrzeżach stanu Missouri w latach 1854–1858. Do tych incydentów zaczęło dochodzić, gdy ważyły się losy Kansas, czy wstępując do Unii stanie się stanem wolnym, czy też niewolniczym. Termin „Bleeding Kansas” pochodzi z artykułu współczesnego wydarzeniom dziennikarza Horace’a Greeleya z gazety New York Tribune.
Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Reklama