To jest dobry artykuł

Urzeczona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Urzeczona (tytuł oryg. Spellbound) – amerykański psychologiczny dreszczowiec noir z 1945 w reżyserii Alfreda Hitchcocka i według scenariusza Bena Hechta, będącego adaptacją powieści The House of Dr. Edwardes autorstwa Johna Palmera i Hilary’ego St. George’a Sandersa z 1927. W rolach głównych wystąpili Ingrid Bergman i Gregory Peck. Akcja filmu rozgrywa się w fikcyjnej klinice psychiatrycznej Green Manors. Po odejściu na emeryturę przez doktora Murchisona (Leo G. Carroll), nowym dyrektorem placówki zostaje uznany i szanowany w środowisku medycznym Anthony Edwardes (Peck). Jego sympatyczna natura oraz urok osobisty wzbudza zainteresowanie chłodnej doktor Constance Petersen (Bergman). Wkrótce lekarka odkrywa, że Edwardes cierpi na psychozę powiązaną z amnezją i nie pamięta, kim jest naprawdę.

Lux Radio Theatre (czasami też jako Lux Radio Theater) – amerykańska seria antologii radiowych emitowana pierwotnie w NBC Blue Network (1934–1935; własność NBC, późniejszego poprzednika ABC w latach 1943–1945), a następnie w CBS Radio (1935–1954) i NBC Radio (1954–1955). Początkowo, przez pierwsze dwa sezony, program zajmował się adaptacją sztuk wystawianych na nowojorskim Broadwayu, nim zaczął prezentować również wersje filmowe. Występy trwały godzinę i odbywały się w studiu z udziałem publiczności. Audycja Lux Radio Theatre uchodziła za najważniejszą serię antologii radiowych, nadawaną przez 20 lat i kontynuowaną w telewizji jako Lux Video Theatre (1950–1957). Głównym sponsorem programu był koncern Unilever i marka mydła Lux. Norman Lloyd (ur. 8 listopada 1914 w Jersey City w stanie New Jersey) - amerykański aktor, producent i reżyser filmowy oraz telewizyjny, który pozostaje aktywny w branży filmowej nieprzerwanie od końca lat 30.

Po premierze film uzyskał na ogół przychylne recenzje krytyków i został doceniony przez widownię. Zarobił 7 milionów dolarów, stając się najbardziej dochodową produkcją w dotychczasowej karierze Hitchcocka. Spośród sześciu nominacji do nagrody Akademii Filmowej, Urzeczona zdobyła statuetkę w kategorii za najlepszą muzykę. Film był także jednym z pierwszych w Hollywood, który otwarcie podejmował temat psychoanalizy.

Otto Preminger (ur. 5 grudnia 1906 Wiedeń Austria, zm. 23 kwietnia 1986 Nowy Jork USA) - austriacki aktor i amerykański reżyser filmowy. Z jego reżyserskiego dorobku do dziś ceniony jest przede wszystkim film Anatomia morderstwa.Michael Curtiz, także Mihály Kertész, właśc. Manó Kertész Kaminer (ur. 24 grudnia 1886 w Budapeszcie, zm. 10 kwietnia 1962 w Hollywood, Kalifornia) – reżyser amerykański pochodzenia węgierskiego.

Fabuła[ | edytuj kod]

Akcja filmu rozgrywa się w klinice psychiatrycznej Green Manors w stanie Vermont w Stanach Zjednoczonych. Do gabinetu doktor Constance Petersen (Ingrid Bergman) zostaje wezwana pacjentka Mary Carmichael (Rhonda Fleming). Leżąc na kozetce kobieta wyznaje swoją nienawiść w stosunku do mężczyzn. Uważając, że Petersen nie traktuje jej poważnie, w napadzie furii rzuca książką w stronę lekarki. Personel kliniki wyprowadza pobudzoną Carmichael z gabinetu. Rozmowę Petersen z doktorem Fleurotem (John Emery), który bezskutecznie próbuje zwrócić na siebie uwagę chłodnej psycholożki, przerywa doktor Murchison (Leo G. Carroll), chcący się pożegnać przed opuszczeniem stanowiska dyrektora placówki. Pracownik Green Manors Harry (Donald Curtis) przyprowadza pacjenta Garmesa (Norman Lloyd). Widząc jak lekarka otwiera nożem koperty z pocztą, oferuje jej swoją pomoc, lecz Petersen ją odrzuca. Psycholożka dostrzega przez okno przyjazd nowego dyrektora placówki Anthony’ego Edwardesa (Gregory Peck), który ma przejąć obowiązki po Murchisonie. Pracownicy kliniki nie kryją swojego zaskoczenia młodym wiekiem Edwardesa.

Kadr (lub klatka filmowa) − pojedyncza klatka błony filmowej bądź fotograficznej, objętej ramami pola naświetlanego przez aparat fotograficzny lub kamerę filmową, dzięki zwolnieniu migawki. Pojedynczy kadr jest uznawany za najmniejszą (statyczną) jednostkę budulca filmowego.Alfred Joseph Hitchcock (ur. 13 sierpnia 1899 w Londynie, zm. 29 kwietnia 1980 w Los Angeles) – brytyjski reżyser i producent filmowy odznaczony Orderem Imperium Brytyjskiego, pionier suspensu i thrillera psychologicznego. Po zrealizowaniu wielu udanych filmów w Wielkiej Brytanii przeniósł się do Hollywood. W 1956 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Często uważany jest za najlepszego brytyjskiego reżysera wszech czasów i jednego z najlepszych i najbardziej wpływowych reżyserów w historii kina. Do jego najważniejszych filmów należą: Okno na podwórze, Zawrót głowy, Psychoza, Północ, północny zachód, Ptaki, Rebeka.

Wieczorem Edwardes zjawia się na uroczystej kolacji wydanej dla personelu placówki. Jego wygląd zwraca uwagę Petersen. W trakcie rozmowy lekarka opowiada mu między innymi o pomyśle budowy drewnianego basenu, „rysując” widelcem po obrusie swoją wizję. Ślady zakrzywionych linii wywołują atak agresji u Edwardesa, czym wzbudza on zdziwienie pozostałych pracowników obecnych przy stole. Zakłopotany przeprasza za swoje niestosowne zachowanie. Nożem zaciera pozostawione ślady na obrusie.

Ujęcie − najmniejsza dynamiczna jednostka budulca filmowego zawarta między dwoma najbliższymi cięciami montażowymi; odcinek taśmy filmowej z obrazem filmowanym trwający od startu kamery do momentu jej zatrzymania.Alida Valli (właściwie Alida Maria Laura von Altenburger; ur. 31 maja 1921 w Puli, obecnie Chorwacja, zm. 22 kwietnia 2006 w Rzymie) - włoska aktorka.
Gregory Peck i Ingrid Bergman na fotosie promocyjnym z filmu

Nazajutrz, w trakcie rozmowy z Fleurotem, Harry wręcza Petersen imiennie podpisaną notatkę od Edwardesa, wzywającą ją do jego gabinetu. Na miejscu kobieta pomaga w uspokojeniu Garmesa, będącego przekonanym o zamordowaniu swojego ojca. Lekarka tłumaczy mu, że jest to wynik błędnego wyobrażenia, powstałego prawdopodobnie w dzieciństwie. W międzyczasie do gabinetu telefonuje Norma Cramer (Janet Scott), której Edwardes nie rozpoznaje. Traktując to jako żart, odkłada słuchawkę. Zaprasza Petersen na spacer, podczas którego rozmawiają między innymi o miłości, a następnie udają się na obiad. Gdy spóźniona lekarka przybywa do kliniki, wysłuchuje pod swoim adresem ironicznych uwag ze strony pozostałych pracowników, w tym od Fleurota. Wieczorem, nie mogąc zasnąć, kobieta udaje się do szpitalnej biblioteki, gdzie znajduje książkę Labirynt kompleksu winy autorstwa Edwardesa, własnoręcznie podpisaną przez doktora. Pod pretekstem porozmawiania o niej, składa mu wizytę w jego pokoju. Po wzajemnym wyznaniu uczuć, dochodzi do pierwszego pocałunku Edwardesa i Petersen. W trakcie gdy mężczyzna przytula lekarkę, zauważa na jej białym szlafroku cienkie, ciemne prążki, które wywołują w nim przestraszenie i oszołomienie. W tym czasie rozlega się telefon z wiadomością, że Garmes w stanie amoku usiłował zabić Fleurota, a następnie poderżnął sobie gardło i znajduje się w ciężkim stanie. Edwardes i Petersen udają się na salę operacyjną, gdzie lekarz traci przytomność.

Psychoza (gr. psyche – dusza i osis – szaleństwo) – zaburzenie psychiczne definiowane w psychiatrii jako stan umysłu, w którym doznaje się silnych zakłóceń w percepcji (postrzeganiu) rzeczywistości. Osoby, które doznają stanu psychozy, doświadczają zaburzeń świadomości, spostrzegania, a ich sposób myślenia ulega zwykle całkowitej dezorganizacji. Osoba znajdująca się w stanie psychozy ma przekonanie o realności swoich przeżyć i wydaje się jej, że funkcjonuje normalnie. Istotą psychozy jest brak krytycyzmu wobec własnych, nieprawidłowych spostrzeżeń i osądów, przy czym należy tu rozróżnić psychozy z prawidłowo zachowaną świadomością, od psychoz z towarzyszącymi zaburzeniami świadomości.Melodramat (gr.) – gatunek literacki lub filmowy o sensacyjnej fabule, zwykle miłosnej, nasyconej patetyczno-sentymentalnymi efektami i kończącej się z reguły pomyślnie dla bohaterów szlachetnych, a źle dla tzw. "czarnych charakterów". Początki melodramatu sięgają XVIII wieku, kiedy był to utwór dramatyczny opatrzony muzyką. Schemat miłości w melodramacie: miłość + przeszkoda nie do pokonania = cierpienie. Melodramat zatem to film o miłości trudnej lub niemożliwej do zrealizowania.

Gdy Edwardes śpi, czuwająca przy jego łóżku Petersen porównuje podpis znajdujący się w notatce z tym, który widnieje w książce. Odkrywa, że obydwa różnią się od siebie. Po przebudzeniu Edwardes przeprasza za swoje zachowanie. Petersen pyta go o jego prawdziwą tożsamość. Mężczyzna przyznaje się do morderstwa Edwardesa, tłumacząc, że cierpi na psychozę powiązaną z amnezją i nie pamięta, kim jest naprawdę. Petersen odrzuca jego wyznanie, uważając, że wystąpił u niego kompleks winy. Przypomina sobie, że przed przyjazdem do kliniki, w trakcie pakowania znalazł w kieszeni płaszcza papierośnicę z inicjałami „J.B.” Psycholożka podejrzewa, że to inicjały mężczyzny. Informuje go, że rano zgłosi jego niemożność w pełnieniu obowiązków, spowodowaną chorobą. W nocy „J.B.” pisze list, w którym wyjaśnia, że wyjeżdża do Nowego Jorku, gdzie przez pewien czas zatrzyma się w hotelu Empire State. Wsuwa notatkę pod drzwi pokoju Petersen i opuszcza teren Green Manors. Następnego dnia w klinice zjawia się Norma Cramer, prawdziwa asystentka doktora Edwardesa. Wraz z policją i pracownikami placówki udaje się do pokoju lekarki. Dopiero wtedy Petersen zauważa leżący na podłodze list. Gdy zostaje sama, otwiera go. W obawie, że mężczyzna może usiłować popełnić samobójstwo, postanawia wymknąć się z kliniki i udać do Nowego Jorku, by odnaleźć „J.B.”, podającego się za doktora Edwardesa.

Postprodukcja filmowa – etap po zakończeniu zdjęć i nagrań dźwiękowych trwający do momentu wykonania kopii emisyjnych filmu.Bosley Crowther (wym. [ˈbɑzli ˈkraʊðər], właśc. Francis Bosley Crowther Jr.; ur. 13 lipca 1905 w Lutherville, zm. 7 marca 1981 w Mount Kisco) – amerykański autor, dziennikarz i krytyk filmowy. Przez 40 lat pracował w redakcji „The New York Timesa”. Trzykrotnie wybierany był na funkcję prezesa Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych (NYFCC). W 1954 został laureatem nagrody w dziedzinie krytyki filmowej przyznanej przez Amerykańską Gildię Reżyserów Filmowych (DGA).
Ingrid Bergman na planie filmu Urzeczona

Dzięki pomocy detektywa hotelowego (Bill Goodwin) Petersen udaje się odnaleźć mężczyznę, zameldowanego w pokoju 3033 pod imieniem John Brown. „J.B.” nie jest zadowolony z jej wizyty, obawiając się o bezpieczeństwo lekarki. Kiedy kobiecie udaje się ustalić, że mężczyzna posiada wiedzę medyczną, dochodzi do wniosku, że jest on lekarzem. „J.B.” czyta artykuł prasowy o zaginięciu doktora Edwardesa, który sugeruje, że lekarz opuścił kurort w Cumberland Mountains w obecności swojego pacjenta, którym może być właśnie „J.B.” Petersen wciąż nie wierzy w jego winę. Uważa, że „J.B.” bezpodstawnie robi z siebie mordercę. Lekarka odkrywa na lewej ręce mężczyzny ślady po przeszczepie skóry, będącym wynikiem poparzenia trzeciego stopnia. Boy hotelowy przynosi do pokoju popołudniowe gazety zamówione przez Petersen. W jednej z nich zauważa zdjęcie lekarki zamieszczone przez policję. Orientując się w sytuacji, Petersen wraz z „J.B.” opuszczają hotel i udają się na dworzec kolejowy. Stojąc w kolejce do kasy, Petersen prosi go, by spróbował przypomnieć sobie, do jakiej miejscowości Edwardes kupował bilety. Mężczyzna przypomina sobie nazwę Rome, lecz martwi się, że jego zachowanie mogło wzbudzić podejrzenia innych osób. Lekarka kupuje dwa bilety do Rome w stanie Georgia, by nie wywoływać domysłów. Decyduje, że pojadą do Rochester w stanie Nowy Jork, gdzie mieszka jej mentor, doktor Alexander Brulov (Michaił Czechow). W trakcie podróży pociągiem „J.B.” przypomina sobie, że jego poparzenie lewej dłoni jest wynikiem zestrzelenia nad Rzymem przez niemieckie myśliwce podczas transportu służby medycznej.

Płyta gramofonowa – zwykle okrągła płyta o średnicy do 30 cm z zapisanym spiralnie w postaci rowka analogowym nagraniem dźwiękowym.Złoty Lew (wł. Il Leone d’Oro) – główna nagroda filmowa na europejskim festiwalu filmowym odbywającym się corocznie w Wenecji. Nagroda jest przyznawana przez komitet organizacyjny od 1949 roku. W 1970 roku wprowadzono drugiego Złotego Lwa - nagrodę honorową dla wybitnych twórców kina światowego. Od 1974 Złote Lwy przyznaje się na Międzynarodowym Biennale Sztuki, a od 1978 także na Międzynarodowym Biennale Architektury.

Po przybyciu na miejsce okazuje się, że Brulov chwilowo wyszedł. W jego domu czeka dwóch detektywów policyjnych – porucznik Cooley (Art Baker) i sierżant Gillespie (Regis Toomey) – nie mających świadomości prawdziwej tożsamości „J.B.” i Petersen. Gdy Brulov wraca do domu, lekarka przedstawia mu „J.B.” jako swojego męża Johna Browna. Obydwoje udają się do pokoju gościnnego na piętrze, gdzie cienkie linie odbijające się na narzucie łóżka powodują kolejny moment zdenerwowania mężczyzny. Gdy w środku nocy „J.B.” chce się ogolić, biały kolor pianki, umywalki, krzesła i wanny powoduje w nim atak paniki. Chwyta za brzytwę i oszołomiony schodzi po schodach. Spotyka Brulova, który oferuje mu szklankę mleka i herbatniki. Nad ranem, gdy „J.B.” śpi, Brulov przyznaje Petersen, że od samego początku wiedział o niebezpiecznej naturze mężczyzny. Dlatego podając mu szklankę mleka, dosypał dawkę bromku. Profesor podejrzewa, że „J.B.” jest groźnym schizofrenikiem, jednak lekarka prosi go, by ten dał jej szansę udowodnienia niewinności mężczyzny. Po przebudzeniu „J.B.” opowiada o swoim śnie, jaki miał poprzedniej nocy. Widząc jego reakcję zaskoczenia na padający za oknem śnieg, Brulov przypuszcza, że może on cierpieć na światłowstręt, lecz Petersen domyśla się, że mężczyzna pojechał na narty z Edwardesem. Pomaga mu w przypomnieniu sobie nazwy ośrodka – Gabriel Valley. Udają się tam najbliższym pociągiem. Zjeżdżając na nartach po długim zboczu, „J.B.” przypomina sobie traumatyczny moment z dzieciństwa, kiedy w wyniku wypadku zginął jego brat (Teddy Infuhr). Mężczyzna w ostatniej chwili ratuje lekarkę przed zbliżającym się końcem krawędzi stromego zbocza. W tym właśnie miejscu zginął doktor Edwardes.

Samuel "Sam" Wood (ur. 10 lipca 1883 w Filadelfii, zm. 22 września 1949 w Los Angeles) – amerykański reżyser i producent filmowy. W swej karierze był 3 razy nominowany do Oscara w kategorii Najlepszy reżyser; nagrody jednak nigdy nie otrzymał. Nominacje zdobył za filmy: Żegnaj Chips (1939), Kitty Foyle (1940) oraz Kings Row (1942).Zwiastun – zapowiedź wydarzenia, oznaka, prognostyk, omen. Także osoba przynosząca nowiny, wieści o czymś, co ma nastąpić.

Konfrontacja „J.B.” z poczuciem winy, spowodowanym bolesnym epizodem z okresu dzieciństwa, sprawia, że mężczyzna stopniowo odzyskuje pamięć. Przypomina sobie także swoje prawdziwe imię i nazwisko – John Ballantyne – oraz kilka innych szczegółów dotyczących jego spotkania z doktorem Edwardesem, który pomagał mu uporać się z doświadczeniami wojennymi. Policja pod dowództwem porucznika Cooleya aresztuje mężczyznę, ponieważ w ciele doktora Edwardesa znaleziono pocisk, co wskazuje na morderstwo. Petersen powraca do pracy w klinice Green Manors. Podczas rozmowy z lekarką doktor Murchison, pełniący obowiązki dyrektora, omyłkowo wspomina, że słabo znał Edwardesa (chociaż wcześniej temu zaprzeczał). Petersen, zdając sobie sprawę z oszustwa, jakiego dopuścił się lekarz, ponownie przegląda notatki będące zapisem snu Ballantyne’a. Udaje się do gabinetu Murchisona, gdzie po krótkiej rozmowie lekarz przyznaje się do morderstwa Edwardesa. Motywem zbrodni było przejęcie posady dyrektora kliniki. W pewnej chwili Murchison wyciąga z biurka pistolet i mierzy w Petersen, lecz gdy lekarka z dużym spokojem opuszcza gabinet, zamykając za sobą drzwi, sprawca popełnia samobójstwo. W ostatniej scenie Brulov życzy nowożeńcom (Petersen i Ballantyne’owi) udanego miesiąca miodowego.

Amok – określenie amok pochodzi od malajskiego/indonezyjskiego/filipińskiego słowa amuk, oznaczającego „oszalały z gniewu” (niekontrolowanego gniewu).Crescendo (z wł.: narastając, coraz głośniej; wym. kreszendo) - stopniowe wzmocnienie natężenia dynamiki w utworze muzycznym. W notacji muzycznej crescendo przedstawiane jest jako symbol graficzny (podobny do odpowiednio "wydłużonego" znaku mniejszości używanego w matematyce - <) lub w postaci skrótu (cresc.). Przeciwieństwem crescenda jest diminuendo.

Obsada[ | edytuj kod]

Odtwórcy głównych ról: Gregory Peck i Ingrid Bergman

Opracowano na podstawie materiału źródłowego:

  • Ingrid Bergman – doktor Constance Petersen
  • Gregory Peck – doktor Anthony Edwardes / John Ballantyne
  • Michaił Czechow – doktor Alexander „Alex” Brulov
  • Leo G. Carroll – doktor Murchison
  • John Emery – doktor Fleurot
  • Steven Geray – doktor Graff
  • Paul Harvey – doktor Hanish
  • Donald Curtis – Harry, pracownik Green Manors
  • Art Baker – porucznik Cooley
  • Regis Toomey – sierżant Gillespie
  • Bill Goodwin – detektyw hotelowy
  • Wallace Ford – nieznajomy w hotelowym lobby
  • Rhonda Fleming – Mary Carmichael, pacjentka Green Manors
  • Norman Lloyd – pacjent Garmes
  • Janet Scott – Norma Cramer, asystentka Edwardesa
  • Jean Acker – Matron (niewym. w czołówce)
  • Irving Bacon – kontroler biletów w pociągu (niewym. w czołówce)
  • Alfred Hitchcock – mężczyzna ze skrzypcami i cygarem, wychodzący z windy hotelowej (cameo)
  • Luis Buñuel Portolés (ur. 22 lutego 1900 w Calandzie w Hiszpanii, zm. 29 lipca 1983 w Meksyku) – hiszpański reżyser filmowy i scenarzysta.DVD (Digital Video Disc lub Digital Versatile Disc) – rozpowszechniony w roku 1995 standard zapisu danych na optycznym nośniku danych, podobnym do CD-ROM (te same wymiary: 12 lub 8 cm) lecz o większej pojemności uzyskanej dzięki zwiększeniu gęstości zapisu.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Hollywood – dzielnica miasta Los Angeles w Stanach Zjednoczonych i najważniejszy ośrodek amerykańskiej kinematografii. Słowo Hollywood jest używane jako skrótowa, popularna nazwa dla amerykańskiego przemysłu filmowo-telewizyjnego.
    Zbliżenie lub wielki plan (ang. close up) – jeden z bliskich planów filmowych. Twarz człowieka lub inny obiekt zajmuje większą część kadru. Ukazuje stan psychiki i emocje postaci.
    Ingrid Bergman (ur. 29 sierpnia 1915 w Sztokholmie, zm. 29 sierpnia 1982 w Londynie) – aktorka szwedzka, zarówno filmowa jak i teatralna.
    William Cameron Menzies (ur. 29 lipca 1896 w New Heaven, Connecticut, zm. 5 marca 1957 w Hollywood) – amerykański scenarzysta, kierownik artystyczny i reżyser filmowy. Trzykrotny laureat Oscara za scenografię. Pomysłodawca stylu barokowego w scenografii holywoodzkiej.
    Światłowstręt, fotofobia – nadwrażliwość oka na światło, objawia się najczęściej odruchowym mrużeniem powiek. Może być objawem schorzeń tęczówki, zapalenia spojówek, zranień rogówki, niektórych chorób zakaźnych jak na przykład odry, wścieklizny, zaniku czopków (achromatopsja). Może też występować jako jeden z objawów przy silnych osłabieniach organizmu spowodowanych dowolnymi przyczynami (np. zatrucie alkoholowe), a także w migrenie. Jest także skutkiem ubocznym diagnostycznego lub leczniczego zastosowania atropiny.
    Rochester – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, nad jeziorem Ontario i rzeką Genesee pomiędzy Buffalo i Syracuse. Miasto ma 219 773 mieszkańców, obszar metropolitalny 1,04 mln mieszkańców (dane z 2000 roku).
    Joseph Cheshire Cotten Jr. (ur. 15 maja 1905 w Petersburgu, w stanie Wirginia, zm. 6 lutego 1994 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy, radiowy, teatralny i telewizyjny. Za rolę Ebena Adamsa w filmie Portret Jennie (1949) został uhonorowany Pucharem Volpiego dla najlepszego aktora na 10. MFF w Wenecji.

    Reklama