Ukiyo-e

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sharaku Tōshūsai, drzeworyt z 1794 r. przedstawiający aktora teatru kabuki, Oniji Ōtani III, w roli służącego Edobeia
Matryca do odbitek
Utamaro, Trzy piękności swoich czasów lub Trzy piękności ery Kansei (1789–1801), od lewej: Hisa Takashima (najstarsza córka właściciela przydrożnej herbaciarni w dzielnicy Edo o nazwie Ryōgoku), Toyohina Tomimoto (gejsza), Kita Naniwaya (córka właściciela herbaciarni w Asakusa), ok. 1793

Ukiyo-e (jap. 浮世絵 ukiyo-e; „obrazy przepływającego świata”, „obrazy przemijającego świata”) – rodzaj malarstwa i drzeworytu japońskiego, funkcjonujący w okresie Edo (od połowy XVII wieku do początków okresu Meiji w drugiej połowie XIX wieku).

Drzeworyt – technika graficzna należąca do druku wypukłego. Drzeworytem nazywa się również odbitkę uzyskaną tą techniką.Saikaku Ihara (jap. 井原 西鶴 Ihara Saikaku, ur. 1642, zm. 9 września 1693) – japoński pisarz i poeta.

Znaczenie słowa ukiyo[ | edytuj kod]

Słowo o tej samej wymowie, ale innej pisowni pierwotnie wyrażało buddyjską ideę przejściowej natury życia, świata smutku i zmartwień. Ten pesymistyczny pogląd został odrzucony w okresie Edo. Nowy homonim (z użyciem innego znaku kanji) wyrażał postawę radości życia. Ta hedonistyczna kultura, która uwielbiała życie w „płynącym świecie”, została szczególnie dobrze wyrażona w produkcji drzeworytów, które udostępniano każdemu, w postaci obrazów uwodzicielskich kurtyzan, ekscytujących aktorów kabuki i słynnych romantycznych widoków. Po raz pierwszy artyści zainspirowali się i odpowiedzieli na zainteresowania i preferencje ogółu społeczeństwa.

Leon Jan Wyczółkowski (ur. 11 kwietnia 1852 w Hucie Miastkowskiej, zm. 27 grudnia 1936 w Warszawie) – polski malarz, grafik i rysownik, jeden z czołowych przedstawicieli Młodej Polski w nurcie malarstwa realistycznego.Onnagata – określenie, stosowane w teatrze kabuki na rolę kobiecą oraz na aktora, grającego role kobiece. Początki onnagaty sięgają 1629 roku, gdy w Japonii został wprowadzony zakaz występowania kobiet w teatrze. Zakaz obowiązywał do 1977 roku. W tym okresie role kobiece w teatrze odgrywali męscy aktorzy.

Drzeworyty ukiyo-e stały się więc plastycznym środkiem opisu „przepływającego, ulotnego świata” (ukiyo) mieszkańców miast, zjawisk przyrody, w tym także ludzi sztuki, zwłaszcza aktorów i kurtyzan, powstającym w obrębie dzielnic rozrywki największych miast japońskich okresu Edo (1603–1867). Drzeworyt, obok popularnej literatury kibyōshi (ilustrowane książki z żółtymi okładkami) i teatru kabuki, stanowił jeden z trzech zasadniczych filarów kultury ukiyo.

Wielka fala w Kanagawie (jap. 神奈川沖浪裏, Kanagawa-oki nami-ura, dosł. Dolina fali u wybrzeża Kanagawy), również: Wielka fala lub Fala – drzeworyt autorstwa japońskiego artysty Hokusaia tworzącego w stylu ukiyo-e. Powstał ok. 1831 w okresie późnej epoki Edo jako pierwsza praca z cyklu 36 widoków na górę Fudżi (jap. 富嶽三十六景, Fugaku sanjūrokkei). Jest najbardziej znaną pracą Hokusaia oraz jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów sztuki japońskiej na świecie. Przedstawia olbrzymią falę zagrażającą trzem łodziom na morzu u wybrzeża Kanagawy.Sakoku (jap. (鎖国, sakoku, zamknięty kraj) – polityka izolacjonizmu w Japonii, prowadzona przez rządy rodu Tokugawa, w szczególności Iemitsu Tokugawa. Wjazd obcokrajowców, jak i wyjazd Japończyków, był niemożliwy pod groźbą kary śmierci. W latach 1633–1639 wprowadzono liczne akty prawne zakazujące kontaktów z Zachodem i polityka ta była utrzymywana aż do 1853, kiedy to komodor Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych Matthew Perry wymusił na Japonii nawiązanie kontaktów zagranicznych. Japończycy mogli swobodnie opuszczać kraj dopiero po restauracji Meiji w 1868.

Historia gatunku[ | edytuj kod]

Kuniyoshi Utagawa, Shigenaga Honjō osłania się przed eksplodującym pociskiem
Harunobu Suzuki, Piękność odwiedzająca chram w deszczowy wieczór
Dohan Kaigetsudō, Bijin (Piękna kobieta)
Hiroshige, Asukayama w wieczornym śniegu, z serii Słynne sceny z przedmieść Edo
Kiyomasu Torii (przełom XVII/XVIII w.), Danjūrō Ichikawa II w sztuce pt. "Shibaraku"

Technika wykonywania drzeworytu monochromatycznego pojawiła się w Japonii przypuszczalnie w VIII wieku za pośrednictwem warsztatów koreańskich i stosowana była przede wszystkim do druku tekstów i wizerunków buddyjskich. Z czasem zaczęto ją stosować także do druku literatury edukacyjnej, popularnej i erotycznej. Od początku rozwoju ukiyo-e szczególną popularnością cieszyły się shunga (dosł. 'obrazy wiosenne') czyli drzeworyty i grafiki pornograficzne.

Japonizm w sztuce Zachodu lub w skrócie japonizm (fr. japonisme; ang. japonism; ja. ジャポニスム japonisumu) – termin oznaczający wpływ sztuki i kultury japońskiej na sztukę Zachodu w drugiej połowie XIX wieku.Gustav Klimt (ur. 14 lipca 1862 roku w Baumgarten, dziś w Penzing, 14 dzielnicy Wiednia, zm. 6 lutego 1918 w Wiedniu) – austriacki malarz i grafik, symbolista. Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli secesji, przywódca wiedeńskiego modernizmu.

I okres (od | edytuj kod]

Ukiyo-e były wówczas głównie oryginalnymi rysunkami i jednobarwnymi drzeworytami (sumizuri-e). Artysta, który wykonywał rysunki do drzeworytów, nazywał się hanshita-eshi. Jednym ze słynnych był Moronobu Hishikawa, który tworzył ilustracje do książek i popularnych historii z życia codziennego (ukiyo-zoshi). Jego znanym dziełem, oryginalnym rysunkiem, jest "Piękność spoglądająca za siebie" (Mikaeri bijin-zu).

Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Tōshūsai Sharaku (jap. 東洲斎写楽, Tōshūsai Sharaku, dawna pisownia 東洲齋寫樂; daty urodzin i śmierci nie są znane) - uważany za jednego z wielkich mistrzów japońskiego stylu o nazwie ukiyo-e.

Początek gatunku wiąże się z działalnością anonimowego artysty, określanego w późniejszej literaturze przedmiotu jako mistrz Kambun, tworzącego około 1660 roku. Termin ukiyo-e po raz pierwszy pojawił się dopiero w roku 1682 w powieści Kōshoku ichidai otoko (Życie miłosne pewnego mężczyzny), której autorem był popularny podówczas pisarz i poeta Saikaku Ihara.

Shunga (jap. 春画, dosłownie "wiosenne obrazy"; wiosna jest japońskim eufemizmem na seks) - dawne japońskie ilustracje erotyczne, popularne zwłaszcza w okresie Edo (1600-1868). Stanowią ważną kategorię w ramach ukiyo-e. Najczęściej tworzone w formie drzeworytów, z których robiono tanie odbitki i rozprowadzano po całej Japonii, istnieją również kakemono o tej tematyce, malowane na jedwabiu. Niektóre z tego typu ilustracji posiadają wysoką wartość artystyczną, przeznaczone były dla bogatych kupców i samurajów, inne można zakwalifikować jako pospolitą pornografię.Kuniyoshi Utagawa (jap. 歌川国芳, Utagawa Kuniyoshi, ur. 1 stycznia 1798 w Edo, zm. 14 kwietnia 1861 tamże) – japoński malarz, uważany za ostatniego wielkiego twórcę ukiyo-e.

Technika drzeworytu rozwinęła się jako sztuka powielania, stając się tym samym dostępną szerokim rzeszom mieszczan. Kiyonobu Torii, który tworzył sumizuri-e kolorowane ręcznie pędzlem. Były one barwione głównie czerwonymi pigmentami, o różnych odcieniach. Nosiły one nazwy tan-e (pomarańczowo-czerwony) i beni-e (różu). Po dodaniu do beni-e kilku kolorów nazywano je benizuri-e. Nazwa pochodzi od rośliny farbierskiej i oleistej o nazwie benibana (pol. Krokosz barwierski, łac. Carthamus tinctorius). Prace szkoły Torii były wykorzystywane m.in. do reklamowania przedstawień teatru kabuki. Technika ta została bowiem zaadaptowana do druku pamfletów, reklam teatralnych oraz ilustrowania popularnych książek, ukazujących dzielnice rozrywki (yūkaku) skupiające restauracje, teatry, łaźnie i domy publiczne. W Edo (ob. Tokio) była to Yoshiwara, w Kioto – Shimabara i Gion (Gion Higashi, Gion Kōbu), w Osace – Shinmachi. Te trzy miasta, o największej liczbie ludności w ówczesnej Japonii, były nazywane "wielką trójką" i były pod bezpośrednim nadzorem władz kraju, a Edo z milionową populacją stało się do XVIII wieku największym miastem na świecie.

Feliks Jasieński herbu Dołęga, pseud. Manggha, Felix, Globtrotter, Szczęsny Dołęga (ur. 8 lipca 1861 w Grzegórzewicach, zm. 6 kwietnia 1929 w Krakowie) – polski krytyk i kolekcjoner sztuki. Potomek rodziny Jasieńskich - uczestników Sejmu Czteroletniego, jednej z najbardziej zamożnych i wpływowych rodzin ziemiańskich w sandomierskiem w XIX wieku.Siogunat, szogunat (jap. 幕府, bakufu, dosł.: „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii.

Właśnie w Edo sztuka ta rozwinęła się najpierw i najszybciej. W poszukiwaniu pracy przybywali bowiem do tego miasta rzemieślnicy, kupcy, budowniczy, wędrowni artyści. Szybko rosła liczba samurajów ze wszystkich prowincji, co było wynikiem m.in. specjalnego zarządzenia władz (siogunatu), polegającego na obowiązkowym stawiennictwie i naprzemiennym, rocznym pobycie w stolicy feudalnych panów (daimyō) wraz z liczną służbą. Był to system kontroli o nazwie sankin-kōtai, polegający na tymczasowej obecności feudałów (w charakterze "zakładników") na dworze siogunów. W podróżach z i do swoich hanów orszaki musiały poruszać się wyznaczonymi trasami tak, aby nie dochodziło do spotkań i ewentualnych spisków przeciwko władzy. Musieli oni także budować własne rezydencje w Edo. To dla tej, napływającej szybko nowej społeczności stolicy obrazki ukiyo-e stały się źródłem informacji i formą rozrywki.

Eishi (jap. 栄之), właśc. Tokitomi Hosoda (jap. 細田 時富 Hosoda Tokitomi) znany też jako Eishi Hosoda (jap. 細田 栄之 Hosoda Eishi) i Eishi Chōbunsai (jap. 鳥文斎 栄之 Chōbunsai Eishi); ur. 1756, zm. 1829 – japoński malarz i drzeworytnik Gion Higashi (jap. 祇園東, Gion Higashi) - najmniejsza z pięciu dzielnic gejsz w Kioto. Panującym stylem tańca jest tam Fujima.

II okres (od 1765 do ok. 1806 roku)[ | edytuj kod]

W 1765 roku stały się modne – zwłaszcza wśród poetów haiku – kalendarze z ilustracjami (e-goyomi). To doprowadziło do spotkań towarzyskich, polegających na wymianie tych kalendarzy.

W odpowiedzi na tak duże zapotrzebowanie m.in. Harunobu Suzuki opracował sposób wielobarwnego drukowania o nazwie "brokatowe obrazy Wschodu" (azuma-nishiki-e), co doprowadziło do rozkwitu „kultury” ukiyo-e. Wprowadzono także specjalne znaczniki (kentō) do zaznaczania punktów precyzyjnego nadruku oraz pojawił się mocny, wysokiej jakości, biały papier, który wytrzymywał druk wielokolorowy. Był on produkowany w prowincji Echizen z drewna morwowego (jap. kōzo, łac. Broussonetia kazinoki x B. papyrifera, papierowa morwa) i nazywał się echizen-hōsho-gami. Istotną rolę odegrał także podział pracy zorganizowany dla kolejnych, skomplikowanych procesów wytwarzania drzeworytów. Rysownik (shitae-shi), autor oryginalnego projektu (hanshita-e) namalowanego czarnym tuszem na papierze, po cenzurze wydawcy, przekazywał dzieło rytownikowi (hori-shi), który naklejał je na blok drewna i rzeźbił, a następnie przekazywał drukarzowi (suri-shi), który wykonywał odbitki.

Meiji (jap. 明治時代, Meiji-jidai, „Epoka Światłych Rządów”) – okres w historii Japonii przypadający na lata panowania cesarza Mutsuhito, trwający od 8 września 1868 do 30 lipca 1912. Zapoczątkowane przez szereg wydarzeń określanych mianem restauracji Meiji (jap. 明治維新, Meiji Ishin). Były to czasy głębokich przemian społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych, jak również gruntownej modernizacji kraju na wzór zachodni.Hiroshige Andō (jap. 安藤広重, Andō Hiroshige, ur. 1797 w Edo, zm. 12 października 1858), zwany także Hiroshige Utagawa (jap. 歌川広重, Utagawa Hiroshige) – jeden z najbardziej znanych japońskich malarzy, grafików i twórców ukiyo-e.

W okresie tym tworzyli także Shunshō Katsukawa, czy Shigemasa Kitao, który dodał realistyczne kontury do portretów aktorów (yakusha-e). Pojawił się także Utamaro Kitagawa, tworząc portrety samych głów (ōkubi-e). Dzięki jego twórczości portrety kobiet w stylu ukiyo-e osiągnęły wysoki poziom. Dla tworzącego się mieszczaństwa tworzyły nowe kanony estetyczne. Utamaro znał świat dzielnic "bez nocy" i dlatego potrafił przekazać nie tylko wdzięk kurtyzan, ale i ich indywidualny charakter. Dzięki temu jego dzieła odniosły sukces.

Kanji (jap. 漢字, kanji, ; dosł. „znaki Hanów”) – znaki logograficzne pochodzenia chińskiego, które wraz z sylabariuszami hiragana (ひらがな, 平仮名), katakana (カタカナ, 片仮名), cyframi arabskimi oraz alfabetem łacińskim stanowią element pisma japońskiego.Daimyō (jap. 大名, daimyō) – panowie feudalni w średniowiecznej Japonii, po rozpoczęciu tzw. ery feudalnej (784 r.) potężni i wpływowi władcy ziemscy. Daimyō zarządzali całymi wioskami i miastami, a do dyspozycji mieli własne oddziały samurajów. Za rządów siogunów z rodu Tokugawów nastąpił podział daimyō na fudai-daimyō – bezpośrednich wasali sioguna, którzy byli spokrewnieni i związani z rodem Tokugawa jeszcze przed objęciem przez nich władzy – oraz tozama-daimyō, nie spokrewnionych z Tokugawami, ale uważających się za co najmniej im równych.

W 1790 roku w ramach "reform ery Kansei" (1789–1801) władze ustanowiły m.in. system pieczęci zatwierdzających (aratame-in) i wprowadziły różne ograniczenia dotyczące publikacji. W 1795 roku wydawca Jūzaburō Tsutaya (1750–1797) został zmuszony do zapłacenia dużej kary pieniężnej za publikowanie swoich nieprawomyślnych politycznie dzieł. Ratując swoją sytuację drukował wysoko cenione prace Sharaku Tōshūsaia. Jego drzeworyty przedstawiające popularnych aktorów były wysoko cenione, zarówno ze względu na technikę, jak i jakość zastosowanych, kosztownych materiałów. Tsutaya odniósł sukces finansowy, ale portrety aktorów zyskały jedynie krótkotrwałą popularność z powodu nadmiernie przesadzonych rysów. Ze względu na to, że tożsamość Sharaku pozostaje do dziś przedmiotem dyskusji, niektórzy uczeni twierdzą, że on i Jūzaburō mogą być tą samą osobą, chociaż jest to mało prawdopodobne. Wiadomo jedynie, że w ciągu jednego sezonu teatralnego (1794/1795) Sharaku wykonał blisko sto pięćdziesiąt drzeworytów o tematyce teatralnej, po czym zniknął równie szybko jak się pojawił. Jego prace wywarły głęboki wpływa na późniejsze malarstwo portretowe. Twarze stały się niepowtarzalne, charakterystyczne. Zaprzestano np. ukrywania męskich rysów aktorów grających role kobiece (onnagata).

Epoka Edo (jap. 江戸時代, Edo-jidai, 1603-1868) – okres w historii Japonii, w którym rzeczywistą władzę sprawowali sioguni z rodu Tokugawa.Utamaro Kitagawa (jap. 喜多川歌麿, Kitagawa Utamaro, ur. 1753, zm. 31 października 1806 w Edo) – japoński drzeworytnik oraz malarz. Uważany za jednego z najlepszych twórców gatunku ukiyo-e. Dokładne miejsce jego urodzin nie jest znane.

Wkrótce został pokonany przy pomocy "podobizn aktorów na scenie" (butai no sugata-e) wykonywanych przez Toyokuniego Utagawę. Tym samym powstała największa szkoła malarzy ukiyo-e eshi, szkoła Utagawa, składająca się z uczniów Toyokuniego.

Lata 1781–1804 uważa się za złoty wiek ukiyo-e. Tworzyli wówczas m.in.: Kiyonaga Torii, Utamaro Kitagawa, Eishi Chōbunsai i Sharaku Tōshūsai.

III okres (od 1807 do ok. 1858)[ | edytuj kod]

Po śmierci Utamaro Kitagawy w 1806 roku główny nurt portretów pięknych kobiet (bijin-ga) zmienił się w zmysłową, seksowną urodę, na przykład w dziełach Eisena Keisai. Hokusai Katsushika odpowiadając na boom podróżniczy, stworzył "Trzydzieści sześć widoków góry Fuji" (Fugaku sanjū-rokkei), a Hiroshige Andō (Hiroshige Utagawa) "Pięćdziesiąt trzy stacje na gościńcu Tokaidō" (Tōkaidō gojūsan-tsugi) w latach 1832–1834. Tak powstał dzięki nim gatunek "rysunków słynnych krajobrazów" (meisho-e) w kategorii ukiyo-e.

Język japoński (jap. 日本語 nihongo lub nippongo) – język używany przez ok. 130 mln mieszkańców Japonii oraz japońskich emigrantów na wszystkich kontynentach.Hokusai Katsushika (jap. 葛飾北斎, Katsushika Hokusai, znany głównie pod imieniem Hokusai, ur. 23 września 1760 w Edo (obecnie Tokio), zm. 10 maja 1849) – jeden z najwybitniejszych i najpłodniejszych japońskich malarzy i twórców barwnych drzeworytów w stylu ukiyo-e.

Andō przyjął przydomek Hiroshige w 1811 roku, kiedy wstąpił do pracowni Toyohiro Utagawy, co pozwoliło mu na używanie nazwy szkoły Utagawa zamiast swojego rodowego nazwiska. Sukces przyniosły mu kompozycje ukazujące naturę i pejzaże. Wykonał tysiące prac przedstawiających kwiaty i ptaki, ale także Edo, miasta i drogi Japonii. Został uznany za "mistrza deszczu" w związku ze znakomitym oddawaniem krajobrazów w strugach deszczu.

Julian Fałat (ur. 30 lipca 1853 w Tuligłowach, zm. 9 lipca 1929 w Bystrej) – polski malarz, jeden z najwybitniejszych polskich akwarelistów, przedstawiciel realizmu i impresjonistycznego pejzażu.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

W kategorii portretów aktorów (yakusha-e), zasłynął mocną kreską Kunisada Utagawa jako następca swojego nauczyciela Toyokuni Utagawy, a w książkach z ilustracjami (kusa-zōshi), obrazy wojowników i bitew (musha-e) tworzył Kuniyoshi Utagawa.

IV okres (od 1859 do ok. 1912)[ | edytuj kod]

Okres schyłkowy zaznaczają dokonania szkoły Utagawa oraz działalność takich twórców, jak Hokusai Katsushika i Hiroshige Andō. W związku z przybyciem do Japonii floty komodora Matthew Perry'ego, otwarcia kraju i rosnącego zainteresowania kulturą Zachodu modne stały się yokohama-ukiyo-e, a po restauracji Meiji "obrazy oświecenia, odnowy" (kaika-e), które przedstawiały zachodnią architekturę i koleje.

Kunisada Utagawa (jap. 歌川国貞 Utagawa Kunisada, ur. 1786 w Edo, zm. 13 stycznia 1865 tamże) – japoński malarz tworzący w stylu ukiyo-e. Portret „Ojca” Tanguy – tytuł 3 obrazów namalowanych przez Vincenta van Gogha w latach 1886–1888, mających za temat wizerunek handlarza akcesoriami malarskimi i marszanda Juliena Tanguy. Wszystkie te dzieła powstały podczas pobytu artysty w Paryżu.

Za ostatniego mistrza ukiyo-e uważany jest Yoshitoshi Tsukioka, który tworzył "krwawe drzeworyty" (muzan-e) pełne okrucieństwa i przemocy, malowidła historyczne (rekishi-ga) i obrazy rodzajowe (fūzoku-ga). Zachęcał on swoich uczniów do poznawania także innych kategorii sztuki malarskiej. Wielu jego uczniów zostało znanymi ilustratorami i malarzami, jak Kiyokata Kaburaki. W ten sposób zanikającą tradycję ukiyo-e próbowano przenosić do innych, nowych gatunków. Pojawiły się bowiem gazety, zdjęcia, nowe technologie, jak litografia. Jednakże nie przyniosło to pozytywnych rezultatów.

Vincent Willem van Gogh (wym. [ˈvɪnsɛnt vaŋˈɣɔx]; ur. 30 marca 1853, zm. 29 lipca 1890) – holenderski malarz postimpresjonistyczny, którego twórczość dzięki żywej kolorystyce i emocjonalnemu oddziaływaniu wywarła dalekosiężny wpływ na sztukę XX w. Artysta w ciągu swego życia cierpiał na napady lękowe i narastające ataki spowodowane zaburzeniami psychicznymi. Zmarł w wieku 37 lat jako twórca nieznany szerszemu ogółowi, w wyniku postrzału z broni palnej – prawdopodobnie samobójczego. Restauracja Meiji (jap. 明治維新, Meiji Ishin) – przełom w ustroju władzy, jaki się dokonał w Cesarstwie Japońskim w 1868 r. Cesarz Mutsuhito uzyskał pełnię władzy w państwie, po tym jak siły sprzeciwiające się rządom siogunów rodu Tokugawa obaliły ostatniego sioguna Yoshinobu Tokugawę, co zakończyło epokę Edo i było początkiem epoki Meiji. W następstwie tego przewrotu Japonia rozpoczęła proces szybkiej modernizacji i otwarcia na wpływy Zachodu.

Choć drzeworyty w tej samej technice wykonywane są do dziś, rozwój gatunku zamyka się wraz ze schyłkiem okresu Edo. Drzeworyty wykonywane w czasach Meiji (1868–1912) i późniejsze określane są już nazwą hanga lub mokuhan-ga.

Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Krokosz barwierski (Carthamus tinctorius L.) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych. Pochodzi z Bliskiego Wschodu i Indii.
Malarstwo – obok rzeźby i grafiki jedna z gałęzi sztuk plastycznych. Posługuje się środkami plastycznego wyrazu, np. barwną plamą i linią, umieszczonymi na płótnie lub innym podłożu (papier, deska, mur), a dzieła zwykle są dwuwymiarowe lub dwuwymiarowe z elementami przestrzennymi. Twórczość malarska podlega zasadom właściwym dla danego okresu. Poszukiwanie odmiennych form wyrazu przyczynia się jednak do kształtowania nowych oryginalnych kierunków i niezwykłej różnorodności dzieł malarskich.
James Abbott McNeill Whistler (ur. 10 lipca 1834 w Lowell, Massachusetts, Stany Zjednoczone, zm. 17 lipca 1903 w Londynie, Wielka Brytania) – amerykański malarz i grafik, aktywny głównie w Anglii.
Kiyonobu Torii (jap. 鳥居 清信 Torii Kiyonobu, ur. 1664 w Osace, zm. 1729 w Edo) – japoński malarz i drzeworytnik, twórca ukiyo-e. Założyciel szkoły Torii.
Achille-Claude Debussy (ur. 22 sierpnia 1862 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 25 marca 1918 w Paryżu) pochowany na Cmentarzu Passy – francuski kompozytor, przedstawiciel impresjonizmu muzycznego.
Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha” (w latach 1994–2007 Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha”) – muzeum w Krakowie założone w 1994, narodowa instytucja kultury, wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów (nr 118) w 2013.
Frank Lloyd Wright (właśc. Frank Lincoln Wright, FLW, ur. 8 czerwca 1867 w Richland Center w stanie Wisconsin, zm. 9 kwietnia 1959 w Phoenix, stan Arizona, USA) – amerykański architekt modernistyczny, jeden z najważniejszych projektantów XX wieku.

Reklama