Tytus Maleszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Portret Tadeusza Żulińskiego, pastel, 1869, w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie

Tytus Maleszewski (ur. 1827 w Sieradzu, zm. 1898 w Warszawie) – polski malarz, rysownik i pastelista, twórca wielu portretów.

Marcin Zaleski (ur. 1796 w Krakowie, zm. 16 września 1877 w Warszawie) – polski malarz, przedstawiciel neoklasycyzmu, najwybitniejszy polski wedutysta XIX wieku. Malował głównie widoki Warszawy, a także Krakowa, Wilna i Kowna.Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.

Był synem pisarza sądowego Marcina Maleszewskiego i Franciszki z domu Kozarskiej. Od 1844 do 1850 roku uczył się w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, studiując pod kierunkiem Aleksandera Kokulara, Rafała Hadziewicza, Ksawerego Kaniewskiego, Jana Feliksa Piwarskiego i Marcina Zaleskiego. Następnie pracował w Kaliszu jako nauczyciel rysunku, zaś później podróżował po kraju, zarabiając portretowaniem. W czasie swoich podróży dokonywał też rysunkowej dokumentacji strojów regionalnych i typów ludzkich.

Na Sieradzkich Szlakach - kwartalnik historyczno-krajoznawczy, poświęcony popularyzacji Ziemi Sieradzkiej, ukazujący się od 1985 r. Wydawany jest przez Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Regionalną Pracownię Krajoznawczą (Sieradz).Muzeum Narodowe w Warszawie (MNW) – muzeum sztuki w Warszawie, założone w 1862 jako Muzeum Sztuk Pięknych w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jedno z największych muzeów w Polsce i największe w Warszawie.

Naukę kontynuował w latach 1856–1858 w Paryżu, w pracowni Léona Cognieta; w tym samym czasie u tego malarza studiował też Wojciech Gerson. We Francji Maleszewski zaprzyjaźnił się z Cyprianem Kamilem Norwidem; wiersz poety z 1857 roku, Do Tytusa M., jest żartobliwym usprawiedliwieniem niestawienia się na pozowanie do portretu.

Kalisz (gr. Καλισία, łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, stolica Kaliskiego, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych (TZSP) − organizacja skupiająca artystów i miłośników sztuki, założona w Warszawie w 1860 przez Aleksandra Lessera, Wojciecha Gersona, Alfreda Schouppe, Marcina Olszyńskiego. Jej głównym zadaniem była popularyzacja sztuki polskiej, niesienie pomocy młodym artystom, działalność wydawnicza, organizacja wystaw i konkursów.

W roku 1857 odwiedził kraj, był w Krakowie i w Warszawie. Poznał wówczas Władysława Syrokomlę i stworzył jego pastelowy portret, zaś poeta poświęcił mu wiersz zatytułowany W imionniku Tytusa Maleszewskiego pastelisty. W 1858 roku sportretował śpiewaczkę Paulinę Rivoli w kostiumie tytułowej bohaterki opery Halka. Pod koniec tego roku udał się do Rzymu, gdzie prawdopodobnie studiował w Akademii Świętego Łukasza u Francesca Podestiego. We Włoszech wykonał portret Teofila Lenartowicza.

Szkoła Sztuk Pięknych – uczelnia artystyczna, otwarta w Warszawie w 1844 i przyłączona do Gimnazjum Realnego. Posiadała trzy wydziały: architektury, rzeźby i malarstwa. Wcześniej w latach 1816-1831 działał na Uniwersytecie Warszawskim Oddział Sztuk Pięknych.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
Portret Henryka Struve, rysunek, 1876
Grób Tytusa Maleszewskiego na cmentarzu Powązkowskim

Do Polski wrócił w 1860 roku. Nie mieszkał stale w Warszawie, podróżował, m.in. do Kijowa, Żytomierza, Wilna. Według Andrzeja Ruszkowskiego wziął udział w powstaniu styczniowym, będąc członkiem oddziału Żuawów śmierci, zorganizowanego przez francuskiego oficera François de Rochebrune’a. W walce został ranny.

Andrzej Władysław Ruszkowski (ur. 1 lutego 1936 w Sieradzu) – polski prawnik, działacz krajoznawczy i turystyczny. W latach 1990–1991 wicewojewoda, od 1991 do 1994 wojewoda sieradzki. Wieloletni członek i działacz Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Redaktor naczelny kwartalnika „Na Sieradzkich Szlakach”. Henryk Struve, pseudonim Florian Gąsiorowski (ur. 27 czerwca 1840 w Gąsiorowie koło Kalisza, zm. 16 maja 1912 w Eltham koło Londynu) – polski filozof i estetyk. W latach (1863–1903) profesor Warszawskiej Szkoły Głównej, następnie Uniwersytetu Warszawskiego (rosyjskiego), od r. 1873 członek Akademii Umiejętności. Był też członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W 1903 przeniósł się do Anglii.

Od 1864 do 1865 roku znowu przebywał w Paryżu, gdzie wystawiał swoje pastelowe prace w Salonach. Tam też opatentował metodę zastosowania pastelu w fotografii (1864). W roku 1866 zamieszkał w Poznaniu. Prócz twórczości artystycznej zajmował się tam popularyzowaniem sztuki (odczyty oraz wystawa w Pałacu Działyńskich). W 1866 roku ożenił się z Helviną Eysmont, córką emigranta, ślub miał miejsce w Miłosławiu. Następny pobyt w Paryżu, w latach 1868–1872, był dla kariery artystycznej Maleszewskiego najbardziej znaczącym okresem – dwa powstałe wówczas pastele jego autorstwa: portrety cesarzowej Eugenii i śpiewaczki Adeliny Patti, wystawione w roku 1870, przyniosły mu uznanie i wiele zamówień od paryskiego towarzystwa.

Aleksander Kokular (ur. 9 sierpnia 1793 w Warszawie, zm. 6 kwietnia 1846 tamże) – polski malarz, kolekcjoner i pedagog, przedstawiciel późnego klasycyzmu, współzałożyciel Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie, wolnomularz.WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

W 1872 roku wrócił do Poznania, gdzie zorganizował wystawę ok. 60 swoich prac; zysk przekazał na cele dobroczynne. Przez kilka miesięcy przebywał w Monachium, by w roku 1873 osiąść na stałe w Warszawie. Zamieszkał przy ulicy Wareckiej 3. Prowadził kursy rysunku, malarstwa i restaurowania obrazów. Nadal malował portrety oraz kompozycje inspirowane literaturą: dziełami Mickiewicza, Kraszewskiego. Był aktywny społecznie, działał w komitecie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, w którym wystawiał swe obrazy od 1860 do 1894 roku, pod koniec życia angażując się w zbiórkę pieniędzy na budowę jego siedziby. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 175-6-5).

Paulina Rivoli (również Rywoli) wł. Paulina Rywacka (ur. 22 lipca 1823 (lub 1817) w Wilnie, zm. 12 października 1881 w Warszawie) – polska śpiewaczka operowa, sopran.Władysław Syrokomla, właśc. Ludwik Władysław Franciszek Kondratowicz herbu Syrokomla (ur. 29 września 1823 w Smolhowie, zm. 15 września 1862 w Wilnie) – polski poeta i tłumacz epoki romantyzmu. Nazywany często lirnikiem wioskowym, autor ironicznych wierszy stylizowanych na XVIII-wieczną sielankę oraz przyśpiewek ludowych.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Marcin Romeyko-Hurko: Tytus Maleszewski. W: Anna Grochala, Joanna Sikorska: Mistrzowie pastelu. Warszawa: Muzeum Narodowe w Warszawie, 2015, s. 242–244. ISBN 978-83-7100-917-4.
  2. Kamila Pijanowska, Joanna Sikorska: Pastelowe mity, pisarze, krytycy sztuki i artyści o pastelu. W: Anna Grochala, Joanna Sikorska: Mistrzowie pastelu. Warszawa: Muzeum Narodowe w Warszawie, 2015, s. 64. ISBN 978-83-7100-917-4.
  3. Elżbieta Orman: Paulina Rivoli. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXXI.
  4. Andrzej Ruszkowski. Tytus Maleszewski. Zapomniany malarz z Sieradza. „Na Sieradzkich Szlakach”. 2/62, s. 22–23, 2001. Sieradz. 
  5. Cmentarz Stare Powązki: TYTUS JAKSA-GRYFF MALESZEWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2020-01-04].
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Teofil Aleksander Lenartowicz (ur. 27 lutego 1822 w Warszawie, zm. 3 lutego 1893 we Florencji) – polski etnograf, rzeźbiarz, konspirator i poeta romantyczny.




Warto wiedzieć że... beta

Akademia Świętego Łukasza (wł. Accademia Nazionale di San Luca) – włoska akademia nauk w Rzymie, założona w 1577 przez Federico Zuccaroego jako akademia sztuk pięknych. Powstała z inicjatywy papieża Grzegorza XIII.
François Rochebrune, Franciszek de Rochebrune (ur. 1 stycznia 1830, Vienne, Francja zm. 19 listopada 1870) – francuski wojskowy, polski generał, organizator oddziału żuawów śmierci w powstaniu styczniowym, wolnomularz.
Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy, spowodowane narastającym rosyjskim terrorem wobec polskiego biernego oporu. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.
Salon – czasowa wystawa, prezentowana publicznie, przedstawiająca dorobek współczesnych artystów. Salony organizowane są cyklicznie, przeważnie przez instytucje.
Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.
Wojciech Gerson (ur. 1 lipca 1831 w Warszawie, zm. 25 lutego 1901 tamże) – polski malarz, pejzażysta, przedstawiciel realizmu, historyk sztuki, pedagog.
Jan Feliks Piwarski – (ur. przed 20 listopada 1794 w Puławach, zm. 17 grudnia 1859 w Warszawie) – polski malarz i grafik, kustosz Gabinetu Rycin przy Uniwersytecie Warszawskim (1818-1832), profesor Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie (1844-1848). Jeden z pierwszych polskich litografów. Ojciec Adolfa Piwarskiego, miniaturzysty i rysownika, prapradziadek Andrzeja Jana Piwarskiego, malarza i grafika (ur. 1938).

Reklama