Tuamotu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Flaga Tuamotu

Tuamotu (fr. Îles Tuamotu, oficjalnie Archipel des Tuamotu) – archipelag na Oceanie Spokojnym, w Polinezji Francuskiej. Ciągnie się na przestrzeni 1500 km między 14°S i 23°S oraz 139°W i 151°W. Tworzy go potrójny łańcuch 78 niskich atoli koralowych otoczonych płytkim morzem, pełnym mielizn. Gleba wysp jałowa, roślinność uboga, jedynie w pł.-zach. części archipelagu rosną palmy kokosowe i chlebowce. Klimat zwrotnikowy, gorący; opady od 1500 do 2500 mm rocznie. Częste huragany. Na wyspie Makatea są bogate pokłady fosforytów. Powierzchnia – 819 km², ludność – 14 876 mieszkańców (2002).

Aukena – wyspa z grupy Wysp Gambiera na Oceanie Spokojnym, w Polinezji Francuskiej. Aukena położona jest około 5 km na południowy wschód od największej wyspy archipelagu Mangarevy Tikehau – atol w Polinezji Francuskiej, w archipelagu Tuamotu. Położony ok. 300 km od Tahiti. W najbardziej oddalonych miejscach posiada przekątną 26 km. Głównym zajęciem ludności zamieszkującej wyspę jest rybołówstwo.

Główne wyspy archipelagu[ | edytuj kod]

Grupy i łańcuchy obejmują 78 atoli koralowych i wysp, włącznie z:

Mielizna – piaszczyste lub żwirowe płytkie miejsce w rzece lub obszarach szelfowych morza. Przyczyną jej powstania jest osadzanie materiału przenoszonego przez wodę przy miejscowym zmniejszeniu szybkości jej płynięcia. W morzach występuje w miejscach dochodzenia wzniesienia szelfu blisko powierzchni morza.Amanu – atol znajdujący się w centralnej części archipelagu Tuamotu, w Polinezji Francuskiej, około 20 km na północ od atolu Hao. Powierzchnia atolu wynosi 9,6 km², w jego wnętrzu znajduje się duża laguna o powierzchni 240km². Główną miejscowością atolu jest Ikitake, atol wchodzi w skład gminy Hao.
  • Rangiroa, drugi pod względem obszaru atol na świecie – po atolu Kwajalein
  • Tikehau
  • Manihi, miejsce wydobycia czarnych pereł
  • Fangataufa i Mururoa, miejsce 193 francuskich testów z bronią atomową pomiędzy 1966 i 1996 rokiem.
  • Grupy i łańcuchy wysp[ | edytuj kod]

    | edytuj kod]

  • Matureivavao
  • Tenararo
  • Tenarunga
  • Vahanga
  • | edytuj kod]

  • Tepoto Nord
  • Napuka
  • Puka Puka
  • | edytuj kod]

  • Anuanuraro
  • Anuanurunga
  • Hereheretue
  • Nukutepipi
  • | edytuj kod]

  • Ahe
  • Manihi
  • Takapoto
  • Takaroa
  • Tikei
  • | edytuj kod]

    Fakarava – laguna wewnętrzna, widok od strony wioski Rotoava
    atole obejmujące północno-zachodnią część archipelagu, włącznie z atolem Mataiva
  • Apataki
  • Aratika
  • Arutua
  • Fakarava
  • Kaukura
  • Mataiva
  • Rangiroa
  • Tikehau
  • Toau
  • | edytuj kod]

    atole centralnej części archipelagu, włącznie z Tepoto Sud
  • Anaa
  • Faaite
  • Fakarava
  • Kaitu
  • Makemo
  • Marutea Nord
  • Motutunga
  • Raraka
  • Raroia
  • Tahanea
  • Takume
  • Tepoto Sud
  • Pozostałe wyspy i atole centralnej części archipelagu[ | edytuj kod]

  • Amanu
  • Hao
  • Hikueru
  • Makatea
  • Marokau
  • Pukarua
  • Reao
  • Vahitahi
  • Pozostałe wyspy i atole północno-wschodniej części archipelagu[ | edytuj kod]

  • Fangatau
  • Fakahina
  • Tatakoto
  • Pukarua
  • Reao
  • Pozostałe wyspy i atole w południowo-wschodniej części archipelagu[ | edytuj kod]

  • Fangataufa
  • Mururoa
  • Tematangi
  • Tureia
  • Vanavana
  • Marutea Sud
  • Południowo-wschodnim przedłużeniem Archipelagu Tuamotu, są Wyspy Gambiera.

    Rangiroa (z j. tuamotu Bezkresne niebo) – atol koralowy w Polinezji Francuskiej, w archipelagu Tuamotu. Trzeci co do wielkości atol na świecie (po atolu Kiritimati w Kiribati i Aldabrze na Seszelach). Położony jest w grupie Îles Palliser. Atol składa się z około 250 wysp, wysepek i ławic piaskowych o łącznej powierzchni około 170 km². Znajduje się tu około 100 wąskich korytarzy wodnych nazywanych hoa, które umożliwiają żeglugę wewnątrz i na zewnątrz atolu. Powierzchnia laguny wynosi około 1600 km². Liczba ludności szacowana jest na 3210 mieszkańców (spis powszechny z 2007). Największym ośrodkiem jest Avatoru, położone w północno-zachodniej części atolu.Îles Raevski – grupa niewielkich wysp pochodzenia wulkanicznego położonych w centralnej części archipelagu Tuamotu w Polinezji Francuskiej. W skład grupy wchodzą trzy niezamieszkane atole: Hiti, Tepoto Sud i Tuanake. Administracyjnie wyspy należą do gminy Makemo. Zostały nazwane przez rosyjskiego badacza Fabiana Bellingshausena na cześć generała Nikołaja Rajewskiego.
  • Mangareva
  • Aukena
  • Akamaru
  • Taravai
  • Kamaka
  • Angakauitai
  • Wyspy Gambiera (fra. Archipel des Gambier) – archipelag składający się z 14 wysp na Oceanie Spokojnym, w Polinezji Francuskiej są południowo-wschodnim przedłużeniem Archipelagu Tuamotu. Tworzą go małe wysepki wulkaniczne opasane półatolem. Główna wyspa Mangareva jest skalista, ale urodzajna; laguna wokół niej obfituje w muszle perłowe. Powierzchnia 31 km², ponad 1300 mieszkańców (2007).Tenarunga (także Tenania lub Narunga) – niewielki atol należący do grupy Actéon w archipelagu Tuamotu w Polinezji Francuskiej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Fakahina - atol w archipelagu Wysp Tuamotu w Polinezji Francuskiej. Stanowi część gminy Fangatau. Powierzchnia wyspy wynosi 8 km. Fakahina liczy 131 mieszkańców.
    Îles de Désappointement – grupa wysp położonych w północno-wschodniej części archipelagu Tuamotu w Polinezji Francuskiej. Îles du Désappointement składa się z trzech niewielkich atoli: Napuka, Tepoto Nord i Puka Puka.
    Motutunga – atol w archipelagu Tuamotu, w Polinezji Francuskiej. Położony jest 17 km na południowy wschód od Tahanea i 490 km na wschód od Tahiti.
    Tikei – wyspa na Oceanie Spokojnym, w Polinezji Francuskiej wchodząca w skład grupy wysp Îles du Roi Georges położonych w północno-wschodniej części archipelagu Tuamotu.
    Huragan – zjawisko silnego wiatru, w którym średnia prędkość wynosi powyżej 33 m/s (nie mniej niż 12° w skali Beauforta). Siłę huraganów mierzy się za pomocą skali Saffira-Simpsona, gdzie 5 stanowi zjawisko o nasileniu ekstremalnym. Najczęściej mianem huraganów określa się odpowiednio silne cyklony tropikalne. Huragan jest nazwą stosowaną dla zjawisk występujących nad akwenami Oceanu Atlantyckiego, natomiast tajfun – dla sztormów nad akwenami Oceanu Indyjskiego czy Oceanu Spokojnego.
    Tepoto Nord – wyspa koralowa należąca do grupy Îles du Désappointement, znajduje się na północnym wschodzie archipelagu Tuamotu, w Polinezji Francuskiej. Powierzchnia wyspy wynosi 4 km². Główną miejscowością na wyspie jest Tehekega. Około 15 km na wschód od wyspy znajduje się atol Napuka.
    Takapoto – atol na Oceanie Spokojnym, w Polinezji Francuskiej wchodzący w skład grupy wysp Îles du Roi Georges położonych w północno-wschodniej części archipelagu Tuamotu.

    Reklama