Trzonkooczne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Trzonkooczne (Stylommatophora) – klad ślimaków płucodysznych (Pulmonata), w randze rzędu, obejmujący około 30 tys. gatunków grupowanych w kilkudziesięciu rodzinach, o kosmopolitycznym rozmieszczeniu. Oczy trzonkoocznych osadzone są na szczycie drugiej pary czułków. Czułki pierwszej pary są zredukowane, trudne do zaobserwowania. Ślimaki lądowe, nieliczne ziemnowodne, o muszlach różnych kształtów, czasem o muszli małej i przykrytej płaszczem (ślinikowate i pomrowcowate), zredukowanej do małej tarczki (Testacellidae) bądź wykształconej normalnie (np. ślimakowate).

Błyszczotkowate (Cochlicopidae) – rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora). Występują w leśnych i otwartych siedliskach w Ameryce Północnej i zachodniej Palearktyce. W Polsce występują 3 gatunki. Czwarty gatunek podawany z terenu Polski (Cochlicopa repentina) nie jest obecnie uznawany za odrębny takson.Stożeczkowate (Euconulidae) – szeroko rozprzestrzeniona po świecie rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora), obejmująca ponad 300 gatunków żyjących w wilgotnych siedliskach. Ich muszla jest mała, kulisto-stożkowata, z licznymi skrętami. Ślady kopalne stożeczkowatych pochodzą co najmniej z paleocenu.

Do rzędu zaliczane są m.in. rodziny:

  • Achatinidae
  • Amastridae
  • beczułkowate (Orculidae)
  • bezoczkowate (Ferussaciidae)
  • boettgerillowate (Boettgerillidae)
  • błyszczotkowate (Cochlicopidae)
  • brzuchozębne (Gastrodontidae)
  • bursztynkowate (Succineidae)
  • poczwarkowate (Pupillidae)
  • poczwarówkowate (Vertiginidae)
  • pomrowcowate (Milacidae)
  • pomrowikowate (Agriolimacidae)
  • pomrowiowate (Limacidae)
  • stożeczkowate (Euconulidae)
  • ślimaczkowate (Valloniidae)
  • ślimakowate (Helicidae)
  • ślinikowate (Arionidae)
  • świdrzykowate (Clausiliidae)
  • Testacellidae
  • wałkówkowate (Enidae)
  • zaroślarkowate (Bradybaenidae)
  • ziarnkowate (Chondrinidae)
  • W Polsce występuje ok. 170 gatunków ślimaków trzonkoocznych. Niektóre są uważane za groźne szkodniki roślin uprawnych (agrofagi). Często spotykane są w ogrodach przydomowych.

    Ślimakowate (Helicidae) – rodzina lądowych ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych (Stylommatophora), obejmująca największe oskorupione ślimaki Europy. Zaliczono do niej ponad 30 rodzajów ślimaków o dużym zróżnicowaniu kształtu i ubarwienia muszli. Układ rozrodczy charakteryzuje się obecnością 2 gruczołów palczastych i woreczek strzałki miłosnej. Ślimakowate żyją kilka do kilkunastu lat. Niektóre gatunki są pozyskiwane lub hodowane w celach konsumpcyjnych. Na terenie Polski 5 gatunków podlega ochronie prawnej.Zaroślarkowate (Bradybaenidae) – rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora) obejmująca około 800 gatunków występujących w Eurazji i wschodniej oraz środkowej Afryce. Jedynym jej przedstawicielem występującym w Europie jest zaroślarka pospolita (Fruticicola fruticum). W zapisie kopalnym znane są z paleocenu.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • mięczaki Polski
  • szklarkowate
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Philippe Bouchet, Jean-Pierre Rocroi. Classification and nomenclator of gastropod families. „Malacologia: International Journal of Malacology”. 47 (1-2), s. 85-397, 2005. ISSN 0076-2997 (ang.). 
    2. Beata Pokryszko: Podgromada: płucodyszne – Pulmonata. W: Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 501. ISBN 978-83-01-16108-8.
    Ślinikowate, śliniki (Arionidae) – rodzina nagich ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora), podobnych do pomrowiowatych, od których zewnętrznie różnią się położeniem otworu oddechowego oraz obecnością, położonej nad tylną krawędzią stopy, trójkątnej jamki gromadzącej śluz. Ślinikowate mają wydłużone ciało o długości do 250 mm, bez kila. Muszla jest zredukowana do kilku wapiennych płytek lub kryształków całkowicie ukrytych pod płaszczem, lub jej brak. Otwór oddechowy leży w przedniej połowie krawędzi płaszcza. Występują w krainie palearktycznej, przy czym większość gatunków na Półwyspie Iberyjskim. W zapisie kopalnym znane są z miocenu. Są wszystkożerne, często spotykane na grzybach kapeluszowych.Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).




    Warto wiedzieć że... beta

    Świdrzykowate, świdrzyki (Clausiliidae) – rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora), obejmująca ponad 1000 gatunków, ciepłolubnych i wilgociolubnych, szeroko rozmieszczonych na świecie. Są to ślimaki o różnorodnych preferencjach pokarmowych. Nie mają znaczenia gospodarczego.
    Ziarnkowate (Chondrinidae) – rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora), obejmująca około 100 gatunków występujących w strefach ciepłych Afryki Północnej i zachodniej Eurazji. Spotykane są na otwartych przestrzeniach, na ziemi lub na pionowych ścianach skalnych. W Polsce odnotowano występowanie 2 z nich (poczwarówka zaostrzona i – objęta ścisłą ochroną – poczwarówka pagórkowa). W zapisie kopalnym Chondrinidae znane są z eocenu.
    Ziarnkowate (Chondrinidae) – rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora), obejmująca około 100 gatunków występujących w strefach ciepłych Afryki Północnej i zachodniej Eurazji. Spotykane są na otwartych przestrzeniach, na ziemi lub na pionowych ścianach skalnych. W Polsce odnotowano występowanie 2 z nich (poczwarówka zaostrzona i – objęta ścisłą ochroną – poczwarówka pagórkowa). W zapisie kopalnym Chondrinidae znane są z eocenu.
    Rząd (łac. ordo) – jedna z podstawowych kategorii systematycznych stosowanych w systematyce organizmów, niższa od gromady (classis w zoologii) lub klasy (classis w botanice), a wyższa od rodziny (familia). Termin ordo został wprowadzony przez Karola Linneusza jako jedna z pięciu podstawowych kategorii w hierarchicznym systemie klasyfikacji biologicznej. Kategoriami pomocniczymi dla rzędu są nadrząd (superordo), podrząd (subordo) i infrarząd (infraordo), a w literaturze anglojęzycznej stosowane są jeszcze czasem parvorder (niższa od infrarzędu), magnorder (wyższa od nadrzędu), grandorder i mirorder (między rzędem a nadrzędem).
    Boettgerillowate (Boettgerillidae) – monotypowa rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych, obejmująca rodzaj Boettgerilla z dwoma gatunkami ślimaków nagich (bez muszli zewnętrznej), blisko spokrewnionymi z pomrowami (Limacidae), pomrowikami (Agriolimacidae) i przeźrotkowatymi (Vitrinidae).
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Zaroślarkowate (Bradybaenidae) – rodzina lądowych ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora) obejmująca około 800 gatunków występujących w Eurazji i wschodniej oraz środkowej Afryce. Jedynym jej przedstawicielem występującym w Europie jest zaroślarka pospolita (Fruticicola fruticum). W zapisie kopalnym znane są z paleocenu.

    Reklama