• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Trzecia szyna



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Port lotniczy Chicago-O’Hare (ang.: O’Hare International Airport, kod IATA: ORD, kod ICAO: KORD) – międzynarodowy port lotniczy położony 27 km na północny zachód od centrum Chicago w granicach administracyjnych miasta, w stanie Illinois, w USA. Jest głównym węzłem linii lotniczych United Airlines. Nosi nazwę na cześć amerykańskiego pilota wojskowego Edwarda „Butcha” O’Hare.Port lotniczy Madryt-Barajas – międzynarodowy port lotniczy położony 13 km na północny wschód od centrum Madrytu. Otwarty w 1928 roku. Jest największym portem lotniczym Hiszpanii. W 2010 obsłużył prawie 50 mln pasażerów. Port lotniczy Barajas jest największym pracodawcą w Madrycie i całym regionie. Dzięki niemu Madryt plasuje się na 2. miejscu w Europie pod względem liczby przewozów pasażerskich i na 9. miejscu w Europie pod względem liczby przewozów towarowych. Dzięki ekspansji lotnisko jest przystosowane do odprawy 70 mln pasażerów rocznie, zaś terminal T4 o powierzchni 760 000m² jest jednym z największych terminali lotniczych na świecie.
    „Trzecia szyna” a zasilanie górne[ | edytuj kod]

    Zalety[ | edytuj kod]

  • Niższe koszty. Bezpośrednie: można spotkać opinie, że budowa infrastruktury zasilania z „trzeciej szyny” jest tańsza od zasilania napowietrznego. Operatorzy dawnych amerykańskich interurbans uznawali natomiast, że „trzecia szyna” była tańsza w utrzymaniu, choć nieco droższa w budowie. Wielokrotnie większy przekrój szyny w stosunku do przewodu trakcyjnego daje też lepsze przewodnictwo prądu. Pośrednie: „trzecia szyna” pozwala stosować mniejszą skrajnię kinetyczną trasy, a przez to pozwala na zmniejszenie wymiarów przekroju tuneli. Ma to często znaczenie dla kosztów ich budowy. Prawdopodobnie ta cecha zdecydowała o przyjęciu technologii „trzeciej szyny” dla tuneli tych linii metra, które korzystać miały z odcinków zewnętrznych zasilanych od góry.
  • Łatwy dostęp dla celów konserwacji – powoduje jednak również większe zagrożenie dla życia niż przewody górne.
  • Względy estetyczne mają zapewne mniejsze znaczenie dla kolei bezkolizyjnych, zwłaszcza podziemnych, niż dla tramwajów lub kolei nadziemnych. W przypadku tramwajów względy estetyczne odegrały ostatnio zasadniczą rolę przy opracowaniu systemu dolnego zasilania tramwaju w Bordeaux. W przypadku kolei nadziemnych i tak znacznie większym problemem jest sama konstrukcja estakady czy nasypu, niż sieci górnego zasilania. W tej grupie można by także rozpatrywać dążenie do swego rodzaju „elegancji rozwiązania”, które zapewne decydowało o przyjęciu zasilania dolnego w każdym systemie kolei niekonwencjonalnych (na oponach, większości kolei magnetycznych, a zwłaszcza wszystkich MAK-ów), mających być z założenia doskonalszą od kolei konwencjonalnej formą transportu sztywnotorowego.
  • Kompatybilność z pozostałą częścią systemu decyduje najczęściej o zastosowaniu „trzeciej szyny”. Ma to jednak zastosowanie do już istniejących kolei. Czasami zastosowanie zasady kompatybilności wiąże się z daleko idącym kompromisem. W regionie Kansai linia podmiejska Higashi Ōsaka i będąca jej przedłużeniem linia Keihanna kolei prywatnej Kintetsu, które zostały otwarte odpowiednio w latach 1986 i 2006, dostały „trzecią szynę” dla połączenia się z linią Chūō sieci metra w Osace, mimo że Kintetsu nie używa zasilania dolnego nigdzie indziej.
  • Wady[ | edytuj kod]

  • Nieprzydatność dla znacznej grupy kolei. W przeciwieństwie do zasilania górnego, zwłaszcza z przewodów trakcyjnych, które lepiej współpracują z odbierakami pociągów jadących z wysoką prędkością, trzecia szyna z trudem sprawdza się już przy prędkościach rzędu 160 km/h. Ponadto ze względu na możliwość zwarć między stosunkowo blisko położoną szyną jezdną (czyli powrotną) a szyną zasilającą, stosować można napięcia nieprzekraczające 1200 V prądu stałego (np. na hamburskiej S-Bahn). Natomiast siecią górną można przekazywać prąd znacznie wyższych napięć (np. prąd zmienny 25 kV, a nawet 50 kV), co jest korzystne dla dużych odległości oraz dla pociągów szczególnie energochłonnych (ruch z dużą prędkością, ciężki ruch towarowy). Nie można też stosować klasycznej trzeciej szyny na kolejach typu tramwajowego.
  • Straußberg koło Berlina. Przejazd jednopoziomowy na linii S-Bahn, zasilanej „trzecią szyną” z odbiorem dolnym
  • Zagrożenie bezpieczeństwa. Szyna prądowa, zwłaszcza nieosłonięta, stanowi zawsze źródło zagrożenia, nawet na trasach całkowicie wydzielonych (ewakuacja pasażerów, prace techniczne, zasłabnięcia na krawędzi peronu itp.). Osłony mogą to zagrożenie znacznie zmniejszyć. Zasadnicze zagrożenie wiąże się jednak z trasami prowadzonymi na poziomie ziemi (np. dla dzikich zwierząt), a zwłaszcza z przejazdami. W rejonie przejazdu szyna prądowa jest przerwana, a dla zniechęcenia pieszych do wchodzenia na teren kolejowy stosuje się czasem perforowane panele ułożone między szynami wzdłuż przejścia, po których stąpanie jest bardzo niewygodne. Chociaż na liniach z „trzecią szyną” zwykle przejazdów nie ma, to jednak niekiedy się zdarzają, szczególnie na terenach pozamiejskich. Jeden interesujący wyjątek dotyczący metra zasilanego dołem z odkrytej „trzeciej szyny”, to zewnętrzny odcinek obecnej Brown Line chicagowskiej „L”, prowadzony na poziomie ulic na gęsto zabudowanym przedmieściu Ravenswood.
  • Zaburzenia styku wynikają z konieczności przerywania szyny na węzłach, co czasami powoduje unieruchomienie pociągu lub wagonu. Wynikają one także z czynników klimatycznych, zwłaszcza – w przypadku nieosłoniętych szyn z odbiorem górnym – z oblodzenia lub nagromadzenia się warstwy liści. Warto jednak zauważyć, że trzecią szynę stosuje się powszechnie na trasach na wolnym powietrzu w krajach charakteryzujących się ostrym klimatem (np. metro sztokholmskie, metro w Toronto).
  • Z powyższych rozważań nie należy wyciągać wniosku, że któraś z technologii jest bezwzględnie lepsza od drugiej. Wszystko zależy od lokalnych uwarunkowań, warunków rynkowych, przeznaczenia i sposobu ukształtowania kolei oraz rodzaju szyny prądowej (p. też „Historia”).

    Metro Kijowskie (ukr. Київський Метрополітен, ros. Киевский Метрополитен) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w Kijowie i będący pierwszym tego typu środkiem transportu na Ukrainie oraz historycznie trzecim w byłym ZSRR. Stacja Arsenalna (ukr. Арсенальна; ros. Арсенальная), znajdująca się na linii Sviatoshynsko-Brovarskiej, jest najgłębiej położonym pod powierzchnią gruntu tego typu obiektem na świecie - 105 metrów.Bury – miasto w północno-zachodniej Anglii, położone w północnej części obszaru metropolitalnego Wielkiego Manchesteru, pomiędzy Rochdale a Bolton, nad rzeką Irwell. Liczba mieszkańców: ok. 61 tys (2001).
    Nowy Jork, stacja Harlem 125th Street kolei Metro North na dawnej linii New York Central RR prowadzącej do Grand Central Terminal. Tędy właśnie jeżdżą dwusystemowe pociągi w kierunku stanu Connecticut
    Rotterdam. Stacja metra Capelsebrug. Miejsce przejścia z sieci górnej na „trzecią szynę”. Zazwyczaj pantografy składa się w biegu, ale ten pociąg wjechał z podniesionymi odbierakami na odcinek bez przewodów górnych i złożył je dopiero podczas postoju na stacji
    Londyn – stacja Dalston Kingsland na North London Line (sieć krajowa National Rail). Podwójna elektryfikacja: „trzecia szyna” =750 V i sieć górna ~25 kV 50 Hz. Zdjęcie prawdopodobnie z lat 80.
    Higashi Ōsaka, okolice stacji Shin-Ishikiri na linii Kintetsu Keihanna (d. Kintetsu Higashi-Ōsaka). Dzięki zastosowaniu trzeciej szyny, na linię tę wjeżdżają także pociągi linii Chūō metra w Osace (EZT na zdjęciu)

    Zasilanie podwójne[ | edytuj kod]

    Tabor dwusystemowy[ | edytuj kod]

    Są i zawsze były sieci kolei elektrycznych, na których używano „trzeciej szyny” na jednej części układu, a sieci górnej na pozostałej części. Powodem zazwyczaj było przechodzenie pociągów na inaczej zasilane trasy lub sieci (często różnych właścicieli), albo obowiązywanie specyficznych przepisów. Poniżej podano kilka charakterystycznych rozwiązań.

    Paryskie metro – metro obsługujące Paryż i jego aglomerację, którego pierwsza linia została otwarta w 1900 r. z okazji Wystawy Światowej. Jego pełna nazwa to Chemin de Fer Métropolitain (pl. Metropolitalna kolej żelazna), w praktyce jednak używa się skrótu Métro. Sieć paryskiego metra ma długość 221,6 km, posiada 380 stacji (w tym 87 przesiadkowych). W 2004 roku przewiozło 1,336 miliarda pasażerów.Tor – dwie szyny podtrzymujące i prowadzące koła pojazdów szynowych, ułożone na podkładach lub wlane w specjalną płytę betonową służą jako droga kolejowa, tramwajowa lub metro, w określonej odległości od siebie. Ułożony jest na podtorzu.

    Kolej sieci krajowej. W Nowym Jorku pociągi elektryczne kończące trasę na Grand Central Terminal muszą używać „trzeciej szyny”, przy pomocy której wspomniana wyżej dawna kolej New York Central zelektryfikowała podziemne podejście do tego dworca. Niemal jednocześnie kolej New York, New Haven and Hartford zelektryfikowała siecią napowietrzną linię magistralną do Stamford i New Haven (11 kV, 25 Hz). Pociągi do stanu Connecticut od samego początku trakcji elektrycznej musiały mieć lokomotywy o dwusystemowym napędzie i trybie poboru prądu. Obecnie jest to linia New Haven sieci Metro-North. Przejście na zasilanie górne odbywa się na stacji Pelham. Zmiana zasilania dokonywana jest w czasie jazdy, a przeprowadza ją maszynista.

    Brighton – miasto w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym East Sussex, w jednolitej jednostce administracyjnej (unitary authority) Brighton and Hove, położone nad kanałem La Manche. Zamieszkuje je obecnie 155 919 osób. Jest to ważny ośrodek przemysłowy (elektronika) i kulturalno-naukowy. Znajdujący się tutaj University of Sussex jest w czołówce najlepszych uniwersytetów Wielkiej Brytanii. Ponadto w Brighton znajduje się jeszcze jedna uczelnia wyższa i politechnika.Thomas Alva Edison (ur. 11 lutego 1847, zm. 18 października 1931) – jeden z najbardziej znanych i twórczych wynalazców na świecie, przedsiębiorca. Dorobek założonych i administrowanych przez niego laboratoriów to około 5000 patentów, z których wystawionych na jego nazwisko jest w Stanach Zjednoczonych 1093, a poza nimi 1239. Założyciel prestiżowego czasopisma naukowego Science (1880).

    Kilka typów EZT brytyjskich kolei sieci krajowej jeździ zarówno na sieciach zasilanych z „trzeciej szyny”, jak i na sieciach z przewodami górnymi. Pociągi średnicowej linii londyńskiej Thameslink zmieniają system zasilania z dolnego na południu na górny na północy podczas postoju na stacji Farringdon. Zdolność tę mają również wielosystemowe pociągi Eurostar. Do momentu ukończenia szybkiej trasy do tunelu pod kanałem La Manche w 2007 r., potrzebowały one odbieraków dolnych dla dostania się do Londynu.

    Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.Newcastle upon Tyne – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia) nad rzeką Tyne, w pobliżu jej ujścia do Morza Północnego w hrabstwie metropolitalnym Tyne and Wear.

    Tramwaje i kolejki dojazdowe. Na prawie wszystkich sieciach tramwajowych zasilanych z kanału podulicznego, wagony jeździły również, a często przede wszystkim, trasami zasilanymi z góry, z wyjątkiem Budapesztu. Zmiana zasilania odbywała się ręcznie na przystankach styku obu systemów. Współcześnie, w Bordeaux, gdzie „trzecia szyna” założona jest tylko na niektórych, zwłaszcza śródmiejskich trasach, taką operację wykonuje się automatycznie ze stanowiska motorniczego.

    Manhattan – najmniejsza, a zarazem najgęściej zaludniona dzielnica (ang. borough) Nowego Jorku, położona na wyspie o tej samej nazwie. Ponadto hrabstwo (ang. county) w stanie Nowy Jork, w którego skład poza samą wyspą Manhattan wchodzi kilka mniejszych wysepek: Roosevelt Island, Randall’s Island, Wards Island, Governors Island, Liberty Island, Ellis Island, Mill Rock oraz U Thant Island. Do hrabstwa należy również Marble Hill, jedyna część położona bezpośrednio na stałym lądzie.Legenda miejska (ang. urban legend) – pozornie prawdopodobna informacja rozpowszechniana w mediach, Internecie bądź w kręgach towarzyskich, która budzi wielkie emocje u odbiorców, zazwyczaj nieprawdziwa.

    Zdolność poboru prądu z dołu i z góry była też powszechną cechą wagonów na tych niewielu liniach amerykańskich kolejek dojazdowych (interurbans), które używały „trzeciej szyny”. Obecnie żadna z nich nie istnieje, z wyjątkiem linii do Norristown pod Filadelfią. Dzięki temu mogły one korzystać z torów tramwajowych dla dostania się do śródmieść.

    Metro w Dnieprze (ukr. Дніпровський метрополітен) – system metra w Dnieprze na Ukrainie. Trzecia pod względem liczby stacji miejska kolej podziemna Ukrainy. Szyna – profil metalowy o przekroju dwuteownika lub zbliżonym, stosowany do podtrzymania i prowadzenia pojazdów kolei szynowej, a także innych dziedzinach jak np. budownictwo czy medycyna.

    SKM. Pociągi Blue Line metra w Bostonie używają „trzeciej szyny” w tunelach śródmiejskich i przechodzą na zasilanie górne na stacji Airport, by kontynuować jazdę po zewnętrznej części trasy. Podobnie dzieje się na wspomnianej linii MM1 metra mediolańskiego.

    Starsze linie zachodniej części sieci metra w Oslo zbudowano z siecią górną, podczas gdy wschodnie linie dostały zasilanie dolne. Po połączeniu obu systemów pociągi miały zasilanie podwójne. Obecnie cała sieć jest już oparta o zasilanie dolne.

    Metro w Oslo (norw. T-banen i Oslo) – system kolei podziemnej w stolicy Norwegii (przy czym większość stacji poza centrum miasta znajduje się na powierzchni ziemi). Operatorem metra jest Oslo T - banedrift spółka powiązana z Kollektivtransportproduksjon AS w imieniu firmy Ruter. Po Sztokholmie, Helsinkach i Sankt Petersburgu jest jednym z najdalej na północ wysuniętych systemów metra na świecie. Około 222 tys. (w ciągu roku 81 mln.) osób korzysta codziennie z metra w Oslo (2011). Dzisiejsza sieć metra złożona jest z 6 linii o łącznej długości 80 km i 95 stacji (z czego 16 jest pod ziemią). Wszystkie linie łączą się we Wspólnym Tunelu (Fellestunnelen) w centrum, a na stacjach: Majorstuen, Nationaltheatret, Stortinget, Jernbanetorget, Grønland i Tøyen można przesiąść się na każdą z 6 linii.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Aby zmniejszyć koszty budowy, metro rotterdamskie, zasadniczo zaopatrzone w „trzecia szynę”, uzyskało gałęzie zewnętrzne w technologii tramwaju szybkiego (termin holenderski: Sneltram), z wieloma przejazdami w poziomie zabezpieczonymi rogatkami lub sygnalizacją świetlną. Te trasy mają sieć napowietrzną. Podobnie w Amsterdamie jedna linia Sneltram jeździ torami metra, a na przedmieściach przechodzi na torowisko naziemne, które dzieli z klasycznym tramwajem. Najnowszy projekt holenderski, RandstadRail, wymaga zaś, by pociągi rotterdamskiego metra jeździły do Hagi zasilaną z góry dawną trasą sieci krajowej. Podobny problem rozwiązano też przy okazji budowy linii kolejowej do nowego lotniska w Atenach, na którą wprowadzono pociągi metra w 2004 r.

    La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.Blackpool – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), w regionie North West England i hrabstwie ceremonialnym Lancashire. Położone nad Morzem Irlandzkim, ośrodek przemysłu lotniczego i samochodowego, ośrodek turystyczny, popularne brytyjskie letnisko (blisko 10 mln odwiedzających rocznie). Natomiast miejskie lotnisko, port lotniczy Blackpool, ulokowane zaledwie 4,8 km SE od centrum, obsługuje ok. 280 tys. pasażerów rocznie (2009).

    Jak widać, nie udało się nigdy wprowadzić pociągów, które mogłyby być zasilane z „trzeciej szyny” różnego typu. Współpraca takich linii wymaga stosowania stacji przesiadkowych, których przykładem jest stacja 69th St Terminal, Upper Darby koło Filadelfii.

    Inne rozwiązania[ | edytuj kod]

    Podwójna elektryfikacja. Nieco kuriozalnym rozwiązaniem jest jednoczesna elektryfikacja dwóch typów tego samego toru. Przy dużej różnicy między rodzajami zasilania obu systemów, powoduje ono pewne problemy techniczne związane z nakładaniem się na siebie dwóch rodzajów prądu w szynach powrotnych. Przez most drogowy San Francisco-Oakland Bay Bridge prowadziła w latach 1939-1958 także linia kolejowa Southern Pacific, służąca dodatkowo kolejom interurban dwóch innych towarzystw. Ze względu na wyższe napięcie w sieci górnej, trzecia szyna była dla jednej z nich rozwiązaniem, które umożliwiło wykorzystanie mostu bez wprowadzania w wagonach dwusystemowego osprzętu elektrycznego.

    Metro w Hamburgu – system szybkiej kolei miejskiej w Hamburgu. Posiada ponad 100 stacji rozmieszczonych na 4 liniach o łącznej długości 105 km.Ramsgate – miasto i civil parish w Wielkiej Brytanii, w hrabstwie Kent, w dystrykcie Thanet, port na wschodnim wybrzeżu Anglii. W 2011 roku civil parish liczyła 40 408 mieszkańców.

    W Londynie podwójna elektryfikacja występuje do dzisiaj na odcinkach Channelsea Junctions – Canonbury East Junction, Camden Road East Junction – Camden Junctions na North London Line oraz między Camden Junctions a Dworcem London Euston. Wiąże się to z nałożeniem się późniejszej elektryfikacji górnej 25 kV prądu zmiennego, przyjętej dla sieci magistralnej Wielkiej Brytanii, na elektryfikację dolną sieci podmiejskiej dawnej kolei London & North Western, która pochodzi z lat 1916-1922. Podobnie siecią górną i „trzecią szyną” zelektryfikowane były tory S-Bahn w Hamburgu w okresie konwersji systemu zasilania. Wraz z pierwszą fazą elektryfikacji sieci dalekobieżnej węzła berlińskiego, dokonaną w 1983 r., podwójna elektryfikacja zaczęła funkcjonować także na fragmencie Berliner Außenring, linii zbudowanej dla ominięcia zachodnich sektorów Berlina, który zaraz po budowie Muru Berlińskiego dostosowano dla pociągów S-Bahn jadących z Oranienburga.

    Deutsche Reichsbahn – niemieckie koleje państwowe w latach 1920–1949, następnie w NRD. Po zjednoczeniu Niemiec i po połączeniu z Deutsche Bundesbahn weszły w skład Deutsche Bahn AG.Société nationale des chemins de fer français, SNCF (z fr. Narodowe Towarzystwo Kolei Francuskich) – francuski państwowy przewoźnik kolejowy powstały w 1938 roku, będący jednym z największych przedsiębiorstw we Francji. Prezesem SNCF jest Guillaume Pepy.

    Interoperatywność bez zasilania podwójnego. Koleje miejskie Japonii, gdzie tak często eksploatuje się pociągi przechodzące na sieci innych przewoźników, nie używają podwójnego zasilania w znaczeniu tu rozpatrywanym, używają natomiast niekiedy napędu wielosystemowego dla różnych typów prądu. O parametrach nowo budowanych linii metra decydowały charakterystyki techniczne wcześniej istniejących kolei podmiejskich, z którymi linie te miały współpracować. Stąd bierze się wąski tor i sieć górna stosowana na wielu liniach metra tokijskiego, jak również „trzecia szyna” na wspomnianej linii Kintetsu Keihanna w Kansai. Tutaj kolej podmiejska dostosowała się do wcześniej istniejącego metra.

    Japonia (jap. 日本, trb. Nihon lub Nippon) – państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji, o długości 3,3 tys. km. Archipelag rozciąga się niemal południkowo (Japończycy utrzymują, że ich kraj ma kształt „trzydniowego Księżyca”) pomiędzy 45°33′ a 20°25′ stopniem szerokości północnej, od Morza Ochockiego na północy do Morza Wschodniochińskiego i Tajwanu na południu. Stolica Tokio jest usytuowana prawie dokładnie na tej samej szerokości geograficznej co Ateny, Pekin, Teheran i Waszyngton.Manchester – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester. W sensie formalnym stanowi samodzielny dystrykt metropolitalny.

    Konwersje systemu zasilania[ | edytuj kod]

    Pomimo technicznych możliwości eksploatacji pociągów o podwójnym trybie zasilania, na wielu liniach dokonano konwersji z jednego systemu zasilania na inny. Przyczyną była przede wszystkim chęć osiągnięcia pełnej kompatybilności z resztą systemu, a rzadziej unowocześnienie technologii.

    Metro moskiewskie (ros. Московский метрополитен) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy Rosji- Moskwie, liczący łącznie 317,5 km długości i składający się z 12 linii na których znajduje się 190 stacji. Jest najbardziej obciążonym metrem Europy, a także na świecie. Do metra w Moskwie wsiadają codziennie 2.392.200 pasażerów (2002).Hamburg (łac. Hammonia; dolnoniem. Hamborg [ˈhaˑmbɔːχ]), właściwie Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg (niem. Freie und Hansestadt Hamburg) – miasto w północnych Niemczech na prawach kraju związkowego niedaleko ujścia Łaby do Morza Północnego. Wolne miasto i zarazem związkowy kraj niemiecki (pow. 755 km², ludność 1,74 mln – drugie po Berlinie). Największy port morski kraju (75 mln ton przeładunku), wielki ośrodek przemysłowy (statki, elektrotechnika, przetwórstwo ropy, przemysł spożywczy) i finansowy. W 2011 roku miasto to otrzymało tytuł Europejskiej Stolicy Czystości.

    Przejście z „trzeciej szyny” na zasilanie górne. Niektóre korytarze podmiejskie w Paryżu, wychodzące z Gare Saint-Lazare, Gare des Invalides oraz z Gare d’Orsay, uzyskiwały „trzecią szynę” odpowiednio od 1924, 1901 i 1900 r. Wszystkie one do końca l. 80. XX w. zmieniły rodzaj zasilania na sieć górną po tym, jak objęto je wielkoskalową elektryfikacją kolei państwowej SNCF, rozpoczętą w latach 60.

    Port lotniczy Denver (IATA: DEN, ICAO: KDEN) – międzynarodowy port lotniczy położony na północny wschód od Denver, w Kolorado. W 2005 obsłużył ponad 43 mln pasażerów, natomiast w 2007 prawie 50 mln.Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski lub towarowy pojazd szynowy zaprojektowany do eksploatacji na linii tramwajowej.
    EZT typu 504 British Rail na trasie Manchester-Bury przed konwersją na linię Metrolink. Zasilanie trzecią szyną z odbiorem bocznym. Widać rozpoczęte prace nad elektryfikacją górną (ok. 1990 r.)
    Wiedeń – U-Bahn przy stacji Längenfeldgasse. Po prawej złożony z wagonów niskopodłogowych pociąg U6, zasilany górą, wjeżdża na wiadukt Gürtellinie; poniżej pociąg U4, zasilany z „trzeciej szyny”.

    W okolicach Manchesteru, wspomniana linia do Bury została najpierw zelektryfikowana siecią górną w 1913 r., potem przeszła na „trzecią szynę” w 1917 r., a w 1992 r. ponownie na sieć górną w trakcie adaptacji na trasę Manchester Metrolink. Uznano tam mianowicie, że gdyby tramwaje miały mieć dwa tryby zasilania, to ich wystające z wózków odbieraki byłyby zbyt niebezpieczne na śródmiejskich ulicach. Podobna rzecz zdarzyła się na linii West Croydon – Wimbledon w Wielkim Londynie, która została zelektryfikowana pierwotnie przez Southern Rly. kiedy budowano Croydon Tramlink otwarty w 2000 r.

    Waterloo Station – międzynarodowy dworzec kolejowy, jeden z największych w Londynie. Podzielony jest na część krajową i międzynarodową. Do 13 listopada 2007 z części międzynarodowej korzystały pociągi Eurostar zapewniające bezpośrednie połączenie z Paryżem i Brukselą. Obecnie ten fragment dworca jest nieużywany. Stacja posiada 19 peronów i obsłużyła w roku 2005 prawie 68,5 mln pasażerów.Szynoprzewód , szyna prądowa - element przewodzący elektrycznie, przewód sztywny, zwykle o dużych wymiarach (długość rzędu 3 m, przekrój – kilkaset milimetrów kwadratowych) i jednolitej strukturze, służący do przekazywania prądu o zazwyczaj dużej wartości. Istnieją również szyny prądowe o niewielkich wymiarach (rzędu centymetrów), dla niewielkich prądów, elastyczne, służące do szybkiego montażu/demontażu, zapewniające łatwy i estetyczny sposób tworzenia instalacji elektrycznej. Większość szyn prądowych ma kształt płaskownika, rzadziej ceownika lub rury. Według najnowszej polskiej nomenklatury poprawna nazwa szyny prądowej to szynoprzewód.

    Trzy z pięciu linii tworzących gros sieci metra barcelońskiego przeszły na zasilanie górne, głównie w postaci sztywnych przewodników. Ta operacja była również przeprowadzona stopniowo i zakończyła się w 2003 r.

    Przejście z zasilania górnego na „trzecią szynę”. Całkiem odwrotna operacja miała miejsce w Londynie. South London Line kolei London Brighton & South Coast, łącząca dworce Victoria i London Bridge, została zelektryfikowana górą w 1909 r. Elektryfikacja „trzecią szyną” linii sieci krajowej Południowej Anglii objęła również te linie, prace nad tym zakończono do 1929 r.

    Metro berlińskie (niem. U-Bahn Berlin) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy Niemiec- Berlinie, otwarty w 1902 roku. Obecnie ma dziesięć linii i 173 stacje. Łączna długość szlaków wynosi 146,3 km, z czego 80% znajduje się pod ziemią.Amsterdam – największe miasto Holandii i jej stolica konstytucyjna. Wszystkie instytucje rządowe oraz przedstawicielstwa obcych państw znajdują się w Hadze.

    Pierwsze pociągi elektryczne zasilane z góry pojawiły się na Hamburg-Altonaer Stadt- und Vorortbahn w 1907 r. Trzydzieści lat później, jej państwowy operator – Deutsche Reichsbahn, zapewne wskutek sukcesu dopiero co zelektryfikowanej „trzecią szyną” berlińskiej S-Bahn, zdecydował o rozpoczęciu konwersji także S-Bahn w Hamburgu, jak się ta kolej wówczas zaczęła nazywać. Proces rozpoczął się w 1940 r., a skończył dopiero w roku 1955.

    Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem lub D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych. Transport kolejowy istniał od starożytności w postaci kolei konnych wykorzystujących wyżłobienia w kamiennych płytach dróg, które powstały m.in. na niektórych mocno obciążonych drogach dojazdowych do Rzymu. Transport szynowy z trakcją konną był znany już w Asyrii ponad 2500 lat temu. Najwcześniejszym świadectwem zastosowania transportu szynowego jest linia Diolkosa (długość 6÷8,5 km), dzięki której przemieszczano statki w poprzek Przesmyku Korynckiego (Grecja) począwszy od około 600 p.n.e. (użytkowano ją przez ponad sześć i pół stulecia).

    W latach 1976-1981 zasilana „trzecią szyną” linia U4 metra wiedeńskiego zastąpiła Donaukanallinie i Wientallinie kolei Stadtbahn, które zostały zbudowane ok. 1900 r. i pierwotnie zelektryfikowano je przewodami górnymi w 1924 r. Było to w ramach wielkiego projektu budowy jednolitej sieci U-Bahn.

    Inna linia elektrycznej (Gürtellinie), z konwersji której na tabor „ciężkiego metra” ostatecznie zrezygnowano, nadal funkcjonuje „pod drutami” eksploatując wagony typu tramwajowego. W ramach budowy metra wiedeńskiego została ona również gruntownie zmodernizowana i znacząco wydłużona. Ponieważ perony na Gürtellinie nie nadawały się do podniesienia bez dużej straty dla zabytkowej architektury stacji zaprojektowanych przez Ottona Wagnera, linia pozostałaby i tak odmienna od pozostałej sieci metra – co czyniłoby przejście na „trzecią szynę” bezcelowym. W ten sposób w Wiedniu, paradoksalnie, sieć napowietrzna na linii nadziemnej została zachowana ze względów nie tylko ekonomicznych, ale i estetycznych.

    Port lotniczy Dallas-Fort Worth – międzynarodowy port lotniczy położony pomiędzy Dallas i Fort Worth, w Teksasie. Kod IATA: DFW, a kod ICAO: KDFW. W 2008 obsłużył ponad 57 mln pasażerów. Jest główną bazą American Airlines. Jest największym, jeśli chodzi o zajmowaną powierzchnię, portem lotniczym świata.Metro w Santiago (hiszp. Metro de Santiago) – system metra w stolicy Chile - Santiago. Jest to nowoczesny system kolei, drugi pod względem wielkości i długości linii w Ameryce Łacińskiej po metrze w Meksyku. Składa się ze 101 stacji i 94,3 km torów. Codziennie korzysta z niego prawie 2,5 miliona osób. System zarządzany jest przez państwowe przedsiębiorstwo Metro S.A. Metro działa w godzinach 6-23.

    Ostatnio zaś krótką linię Skokie Swift sieci chicagowskiej „L” przebudowano na zasilanie dolne w 2004 r., by odpowiadała pozostałym liniom kolei „L”. Linia ta była przejętą przez metro pozostałością kolei Chicago North Shore & Milwaukee, zamkniętej w 1963 r.

    Przypadek Tyne & Wear Metro. Zastosowanie sieci górnej dla tej kolei bywa przytaczane jako dowód jej wyższości nad „trzecią szyną”. Powody budowy w tej formie metra Tyne & Wear w aglomeracji Newcastle upon Tyne, przebiegającej mniej więcej w korytarzach dawnej zasilanej z „trzeciej szyny” sieci Tyneside Electrics, która została zamknięta w 1967 r., mają korzenie w oszczędności, a nawet w psychologii marketingu. W momencie otwarcia metra w 1981 r. nie było taboru tramwajowego zasilanego z dołu. Technologia „trzeciej szyny” była ograniczona do „ciężkiego metra”. Poszukiwano również sposobu radykalnej zmiany wizerunku kolei, której ostatnie lata funkcjonowania nie przedstawiały się zachęcająco w pamięci mieszkańców. Tyne & Wear Metro powstało jako zupełnie nowa kolej, po kilkunastu latach eksploatacji zespołów spalinowych.

    Siemens ˈziːməns, oficjalnie Siemens AG, zapis stylizowany SIEMENS – międzynarodowy koncern z branży energetycznej, elektrotechnicznej i telekomunikacyjnej. Główne siedziby przedsiębiorstwa znajdują się w Monachium i w Berlinie. Siemens AG notowany jest na Frankfurckiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Metro w Buenos Aires, hiszp. Subte de Buenos Aires, pełna nazwa Subterráneos de Buenos Aires – sieć podziemnej kolei miejskiej obsługującej miasto Buenos Aires. Jest ona najstarszym metrem w Ameryce Łacińskiej i w krajach hiszpańskojęzycznych. Obecnie wyróżnia się wśród sieci metra eksploatacją najstarszych wagonów.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Region Kansai (jap. 関西地方, Kansai-chihō), inaczej: region Kinki (jap. 近畿地方, Kinki-chihō) - region w środkowo-zachodniej części wyspy Honsiu w Japonii, obejmujący prefektury: Nara, Wakayama, Mie, Kioto, Osaka, Hyōgo i Shiga.
    Berlińska S-Bahn - szybka kolej miejska, najstarsza w Niemczech i pierwowzór klasycznej SKM na całym świecie. Linie S-Bahn obsługiwane są przez firmę S-Bahn Berlin GmbH, spółkę-córkę Deutsche Bahn. Obecnie w Berlinie kursuje 15 linii S-Bahn, większość z nich wyjeżdża poza granice miasta. Wraz z liniami U-Bahn tworzą kręgosłup komunikacji miejskiej aglomeracji Berlina, zintegrowanej w Verkehrsverbund Berlin-Brandenburg.
    Southampton – miasto portowe, położone na południu Anglii w hrabstwie ceremonialnym Hampshire, w dystrykcie (unitary authority) Southampton. W 2001 roku miasto liczyła 234 224 mieszkańców.
    Oranienburg (pol. hist. Boczów) – miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, siedziba powiatu Oberhavel. Leży ok. 35 km na północ od centrum Berlina, dziś część berlińskiej aglomeracji. Według danych z 31 grudnia 2008 r. miasto zamieszkiwało 41 577 osób.
    Metro tokijskie (jap. 東京の地下鉄, Tōkyō-no Chikatetsu) – system kolei miejskiej, głównie podziemnej, zlokalizowany w stolicy Japonii − Tokio, który tworzy sieć 13 własnych linii o łącznej długości 312,4 km. Dodając do tej liczby długość pojedynczej linii Rinkai-sen (jap. りんかい線, Rinkai-sen), odrębnej kolei, ale funkcjonującej jak metro, to długość sieci wzrosłaby do 324,6 km. Wraz z liniami kolei współpracujących, na które wjeżdżają wszystkie lub prawie wszystkie pociągi jadące liniami własnymi metra (i Rinkai-sen), system liczy 820 km. Istnieją też linie kolei aglomeracyjnych i regionalnych, na które wjeżdżają niektóre pociągi jadące liniami własnymi metra. Po ich uwzględnieniu system liczy aż 898 km (2008). Uwzględniając zatem całość sieci kolejowej obsługiwanej tymi pociągami jest to de facto najrozleglejszy system na świecie, a także jeden z najbardziej obciążonych: przewozi dziennie ok. 7,8 – 8 mln pasażerów.
    Metro w Londynie (ang. London Underground, potocznie the Tube) – system lokalnych linii kolejowych przebiegających w podziemnych tunelach oraz na powierzchni, obsługujących większość obszaru Wielkiego Londynu. Jest najstarszym metrem na świecie, pierwsi podróżni skorzystali z niego 10 stycznia 1863 roku. Pomimo angielskiej nazwy, wskazującej na podziemne położenie, jedynie ok. 45% długości tras znajduje się pod ziemią.
    Budapeszt (węg. Budapest; przymiotnik: budapeszteński) – stolica i największe miasto Węgier, położone w północnej części kraju, nad Dunajem. Formalnie stworzony został w latach 1872-73 z trzech połączonych ze sobą miast: Budy i Óbudy na prawym brzegu Dunaju (geograficznie – Średniogórze Zadunajskie) oraz Pesztu – na lewym (geograficznie – Średniogórze Północnowęgierskie i Wielka Nizina Węgierska).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.053 sek.