Trdat (architekt)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Trdat, orm. Տրդատ թե Արչիտեցտ, łac. Tiridates (ur. ok. 940, zm. ok. 1020) − ormiański architekt i rzeźbiarz, nadworny architekt dynastii Bagratydów.

Język ormiański lub armeński (Հայերեն) – język należący do rodziny języków indoeuropejskich z grupy satem, stanowi jednak w niej samodzielną gałąź. Obecnie używany jest w Republice Armenii i Republice Górskiego Karabachu (De iure: Azerbejdżan), gdzie jest językiem urzędowym, a także w Gruzji, Iranie, Syrii, Rosji w Libanie i 24 innych państwach przez około 6 milionów ludzi.Katedra Matki Bożej w Ani (orm. Անիի Մայր Տաճար, wymowa: Anii Mayr Tačar; tur. Ani Ermeni Katedralı) – była główną świątynią Ani w czasach Bagratydów i siedzibą Katolikosa Wielkiego Domu Cylicyjskiego (w latach 992–1058). Zbudowana na przełomie X i XI wieku, zniszczona przez kolejne trzęsienia ziemi, zachowała się w formie ruiny. Znajduje się obecnie na terytorium wschodniej Turcji, przy granicy z Armenią.

Pracował głównie w Sziraku. Jest twórcą kościoła św. Nshana w kompleksie klasztornym Hachpat, kościoła Odkupiciela (Amenapyrkicz) w kompleksie klasztornym Sanahin, kościoła w klasztorze Marmashen, oraz kościoła Amenaprkich (973−977), kościoła Grzegorza Oświeciciela (1001−1010), pałacu katolikosa i katedry (989−1001) w Ani, przed którą umieścił własną rzeźbę króla Gagika I trzymającego model katedry. W Konstantynopolu Trdat przebudował katedrę Hagia Sophia (982−992), która uległa zniszczeniom w czasie trzęsienia ziemi. Trdat miał duży wpływ na rozwój ormiańskiej architektury, tworząc nowy kierunek stylistyczny.

Ani (orm.: Անի, łac.: Abnicum) – ruiny miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armenią, w 2016 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.Architektura (gr. αρχιτεκτονική architektonike) – nauka i sztuka projektowania, konstruowania i wykonywania budynków oraz innych budowli przestrzennych.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Barbara Schellewald: Modell als Abbild (niem.). [dostęp 2014-09-21].
  2. Trdat the Architect (ang.). Institute for Armenian Studies of Yerevan State University. [dostęp 2014-09-21].

Polecana literatura[ | edytuj kod]

  • Maranci, Christina: „The Architect Trdat: Building Practices and Cross-Cultural Exchange in Byzantium and Armenia”, The Journal of the Society of Architectural Historians 62/3 (wrzesień 2003), str. 294–305.
  • WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Prowincja Szirak (orm. Շիրակի մարզ) – jedna z dziesięciu prowincji w Armenii. Leży w zachodniej części kraju i graniczy z Gruzją i Turcją. Jej stolicą jest Giumri.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
    Rzeźba – jedna z dyscyplin zaliczanych do sztuk plastycznych. Od malarstwa i grafiki odróżnia ją trójwymiarowość.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Katolikos (gr. καθολικός katholikós – "powszechny") – tytuł patriarchów ormiańskiego (Katolikos Wszystkich Ormian), nestoriańskiego i gruzińskiego, a w pewnym sensie także jakobickiego (mafrian) i syromalabarskiego.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.
    Konstantynopol – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica cesarstwa rzymskiego; w latach 395–1453 stolica Cesarstwa Bizantyńskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261); stolica państwa osmańskiego w latach 1453–1922.

    Reklama