• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Transport ksylemowy



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Adhezja (łac. adhaesio – przyleganie) – łączenie się ze sobą powierzchniowych warstw ciał fizycznych lub faz (stałych lub ciekłych).Parcie korzeniowe – fizjologiczne zjawisko u roślin polegające na wypieraniu wody przez korzenie do łodyg i liści. Przyczynia się ono do krążenia soków roślinnych, zwłaszcza przed pojawieniem się liści, kiedy niemożliwa jest transpiracja. Zwykle osiąga wartość 0,2 – 0,3 MPa, wyjątkowo osiąga 0,9 MPa.
    Ruch wody w cewkach i naczyniach[ | edytuj kod]

    Komórki przewodzące wodę są martwe i silnie zdrewniałe. Cewki zakończone są przegrodą z jamkami umożliwiającymi kontakt z kolejną komórką, a naczynia tworzą system rur bez przegród. Oba typy komórek uczestniczących w przenoszeniu wody są cienkie. Przemieszczanie wody w komórkach ksylemu ma charakter przepływu objętościowego. Siły które powodują ruch roztworu to siły kapilarne związane z adhezją, parcie korzeniowe, będące efektem aktywnego transportu jonów do tkanek przewodzących przez komórki endodermy oraz siła ssąca związana z transpiracją w organach nadziemnych. Adhezja i związane z nią zjawisko kapilarności ma znaczenie głównie za przenoszenie wody w obrębie ścian komórkowych elementów przewodzących. Parcie korzeniowe wytwarza ciśnienie około 0,1-0,2 MPa. W niektórych przysadkach może ono osiągać 0,7-0,8 MPa. Powstanie tego ciśnienia związane jest z aktywnym transportem jonów do komórek ksylemu, jest więc ono zależne od temperatury i innych czynników wpływających na aktywność metaboliczną. Wewnątrz cewek i naczyń zjawisko adhezji powoduje powstanie oporów, które muszą być przezwyciężone przez parcie korzeniowe i siłę ssącą transpiracji. Siła ta powstaje dzięki dyfuzji pary wodnej z liści do atmosfery. Siła ssąca może osiągać wartość około 4 MPa, co wystarcza do podniesienie wody na wysokość 140 m. Opory powstające w ksylemie powodują konieczność wytworzenia podciśnienia około 2 MPa przy podnoszeni wody na wysokość 100 m. A po uwzględnieniu także siły grawitacji jest to około 3 MPa. Teoria wyjaśniająca powstanie siły ssącej nazywana teorią kohezyjno-transpiracyjną została sformułowana przez Dixona i Joly pod koniec XIX wieku.

    Cewka (drewno) (tracheid) – są to martwe komórki, wchodzące w skład tkanki przewodzącej – ksylemu. Dominują w drewnie nagonasiennych i w najstarszych rodzinach okrytonasiennych (u magnoliowców).Naczynie (trachej) – element drewna składający się z ułożonych w szereg martwych komórek – tzw. członów naczyń.

    Transpiracja a transport soli mineralnych[ | edytuj kod]

    W organach nadziemnych woda paruje i głównie przez aparaty szparkowe uchodzi do atmosfery. W sytuacji, gdy woda nie może zostać odparowana, rośliny mogą wydzielać ją w procesie gutacji. W efekcie transport wody z korzeni zostaje utrzymany, dzięki parciu korzeniowemu, a wraz z nim podtrzymane jest przenoszenie rozpuszczonych w wodzie związków mineralnych niezbędnych do funkcjonowania organów nadziemnych.

    Tkanka przewodząca, tkanka łykodrzewna – ogólna nazwa tkanek roślinnych, których funkcją jest transportowanie substancji. Tkanki przewodzące tworzą układ przewodzący. Układ ten składa się z drewna transportującego wodę wraz z rozpuszczonymi solami mineralnymi oraz łyka transportującego związki organiczne. W skład tkanek przewodzących wchodzą cewki, naczynia oraz rurki sitowe. Komórkom tym towarzysza inne pełniące funkcje pomocnicze. Razem te zespoły komórek tworzą wiązki przewodzące, biegnące wzdłuż korzeni, łodyg i liści. Z korzeni transportowana jest woda z rozpuszczonymi w niej solami mineralnymi. Z liści asymilacyjnych przenoszone są substancje organiczne.Transpiracja – czynne parowanie wody z nadziemnych części roślin. Rośliny transpirują przez aparaty szparkowe (transpiracja szparkowa), przez skórkę (transpiracja kutykularna) i przez przetchlinki (transpiracja przetchlinkowa).


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Apoplast – zespół ścian komórkowych, wnętrz martwych komórek i przestworów międzykomórkowych w organizmie roślinnym. Połączone ze sobą i wysycone wodą ściany komórkowe razem z wypełnionymi wodą wnętrzami martwych komórek przewodzących są głównymi drogami transportu wody w roślinie. W ścianach komórkowych ruch wody możliwy jest dzięki zjawisku imbibicji. Wypełnione powietrzem przestwory międzykomórkowe stanowią rezerwuary gazów i umożliwiają roślinie prowadzenie wymiany gazowej z otoczeniem.
    Kora pierwotna (właściwa) – warstwa tkanki znajdująca się pod ryzodermą i epidermą odpowiednia korzenia i łodygi. Najbardziej wewnętrzna warstwa komórek kory pierwotnej w korzeniu wykształca endodermę oddzielającą walec osiowy. Zbudowana jest z tkanki miękiszowej oraz tkanek wzmacniających. W łodydze są to regularne pasma twardzicy, a u dwuliściennych także zwarcicy. W korze pierwotnej łodygi nagozalążkowych i dwuliściennych pojawiają się także idioblasty w postaci sklereidów, komórki garbnikowe, kanały żywiczne, rury mleczne, zbiorniki olejowe i inne.
    Włośniki – cienkościenne i rurkowate uwypuklenia komórek skórki (ryzodermy) występujące w strefie różnicowania korzenia (zwanej też strefą włośnikową). Przez włośniki rośliny wchłaniają wodę z roztworu glebowego wraz z rozpuszczonymi w niej jonami soli mineralnych. Włośniki wyrastać mogą w wielkim zagęszczeniu na skórce korzenia, np. u kukurydzy jest ich ok. 420 na 1 mm². Dzięki nim korzenie roślin znacznie powiększają powierzchnię, przez którą mogą pobierać wodę (np. u grochu 12-krotnie). Włośniki nie wykształcają się na korzeniach wielu roślin wodnych i błotnych oraz tych żyjących w mikoryzie ektotroficznej z grzybami.
    Endoderma, śródskórnia – tkanka pochodzenia miękiszowego, najbardziej wewnętrzna warstwa kory pierwotnej, otaczająca walec osiowy. W łodydze występuje najczęściej jako tzw. pochwa skrobiowa, natomiast w korzeniu pełni funkcję ochronną dla walca osiowego.
    Aparat szparkowy, szparka (gr. stoma jama, szpara) – struktury wielokomórkowe (aparat) lub dwukomórkowe (szparka) pochodzenia epidermalnego roślin służące do kontrolowanej wymiany gazowej między tkankami wewnętrznymi rośliny i atmosferą.
    Okrytonasienne, okrytozalążkowe (Magnoliophyta; syn. Angiospermae) – grupa (klad) roślin naczyniowych pochodzących od wspólnego przodka żyjącego prawdopodobnie w okresie karbonu (350-275 mln lat temu) i stanowiących siostrzaną linię rozwojową w stosunku do nagonasiennych. Okrytonasienne charakteryzują się zredukowanym gametofitem oraz brakiem rodni i plemni. Sporofity są pokaźne, a kwiat jest często obupłciowy. Części wytwarzające gamety to słupki i pręciki. Słupki powstają ze zrośniętych owocolistków. Pręciki zbudowane są z nitki i główki. W główce występują najczęściej 2 pylniki. W pylnikach powstają mikrospory, z których następnie rozwijają się ziarna pyłku, które wytwarzają tzw. jądra plemnikowe (nieruchome plemniki).
    Drewno, ksylem (z gr. ksylos – drewno) – złożona tkanka roślinna roślin naczyniowych, zajmująca przestrzeń między rdzeniem, a kambium. Jej główną funkcją jest rozprowadzanie wody i rozpuszczonych w niej soli mineralnych, pobieranych przez korzenie, po całej roślinie. U roślin strefy klimatów umiarkowanych wiosną, gdy rozpoczyna się okres wegetacji transportuje również substancje odżywcze z elementów spichrzowych (są to głównie korzenie i pnie) do rozwijających się pędów i liści. Większość komórek wchodzących w skład drewna ma zdrewniałe ścianki, przez co drewno pełni również funkcję mechaniczną.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.