Tramwaje w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output table.transport-autobus td.naglowek{color:white!important;background:#007c06!important}.mw-parser-output table.transport-trolejbus td.naglowek{color:white!important;background:#0432c8!important}.mw-parser-output table.transport-tramwaj td.naglowek{color:white!important;background:#c80404!important}.mw-parser-output table.transport-metro td.naglowek{color:black!important;background:#7d7d7d!important}.mw-parser-output table.transport-kolej td.naglowek{color:white!important;background:green!important}.mw-parser-output table.transport-wodny td.naglowek{color:white!important;background:blue!important}

Tramwaje w Warszawie – system tramwajowy działający jako jeden z elementów komunikacji miejskiej, w Warszawie. Pierwsza linia tramwaju konnego została uruchomiona w 1866 r., zaś obecnie eksploatacją sieci tramwajowej oraz świadczeniem usług przewozowych zajmują się Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o., wydzielone 1 marca 1994 z Miejskich Zakładów Komunikacyjnych (MZK).

Elektryczna sieć trakcyjna – zespół urządzeń umożliwiających dostarczanie energii elektrycznej do pojazdów poruszanych silnikami elektrycznymi. Konstrukcje wsporcze są częścią składową sieci trakcyjnej, natomiast przewodów zasilaczy oraz kabli powrotnych nie zalicza się do sieci trakcyjnej.Obrona Warszawy – bitwa powietrzno-lądowa stoczona w obronie Warszawy w czasie kampanii wrześniowej przez Wojsko Polskie i ludność cywilną z oddziałami 3 i 4 Armii Wehrmachtu oraz jednostkami 1 i 4 Floty Powietrznej Luftwaffe.

W grudniu 2017 Tramwaje Warszawskie posiadały 729 wagonów tramwajowych. W 2018 łączna długość linii tramwajowych wynosiła 355,3 km. Planowana jest dalsza rozbudowa sieci o kolejne trasy zarówno w samej Warszawie, jak i poza nią.

Historia[ | edytuj kod]

Tramwaje konne[ | edytuj kod]

Wagon tramwaju konnego w Warszawie
Logo warszawskich tramwajów elektrycznych z 1908 przedstawiające herb miasta z Syreną pod koroną z muru, z uskrzydlonym kołem (symbol komunikacji szynowej) i wiązką promieni (symbolizujących elektryczność) pod tarczą herbową

Historia warszawskich tramwajów zaczęła się 11 grudnia 1866, wraz z otwarciem 6-kilometrowej linii tramwajów konnych (zwanej Żelazną Drogą Konną) łączącej Dworzec Wiedeński z Dworcem Petersburskim (obecnym Dworcem Wileńskim) i nowo zbudowanym Dworcem Terespolskim (Dworcem Wschodnim). Linia została wybudowana przez Główne Towarzystwo Dróg Żelaznych Rosyjskich. Trasa prowadziła przez ul. Marszałkowską, ul. Królewską (z odgałęzieniem od placu Grzybowskiego), Krakowskim Przedmieściem, plac Zamkowy, most Kierbedzia do ul. Targowej z odgałęzieniami w ul. Kijowskiej.

Pesa Tramicus – jednoprzestrzenny, jednokierunkowy tramwaj niskopodłogowy, wyprodukowany w zakładach Pesa w Bydgoszczy. Jest to tramwaj o trzech (121N) lub pięciu (120N i 122N) członach połączonych przegubami harmonijkowymi. W latach 2006–2008 wyprodukowano w sumie 33 sztuki Tramicusa, które trafiły do Warszawy, Łodzi, Elbląga i Bydgoszczy. Owocem doświadczeń przy konstrukcji i eksploatacji tramwajów rodziny Tramicus stały się pojazdy Swing.Rogatki Mokotowskie – rogatki w Warszawie przy dawnym rondzie Mokotowskim – obecnym placu Unii Lubelskiej, zbudowane w stylu późnoklasycystycznym.

Tramwaj konny zabierał ok. 30 pasażerów.

Towarzystwo Belgijskie[ | edytuj kod]

W latach 70. XIX w. magistrat postanowił stworzyć własną sieć tramwajową i w 1881 r. wybudowana została przez belgijską spółkę Société Générale de Tramways Varsoviens pierwsza miejska linia tramwajowa, od początku przeznaczona do przewozu pasażerów po mieście, biegnąca ul. Nalewkiul. Świętojerskąul. Długą – ul. Wąską – PodwalemKrakowskim Przedmieściem (na odcinku KrólewskaNowy Zjazd obok tramwaju kolejowego) – Nowym ŚwiatemAl. UjazdowskimiBagatelą do rogatek Mokotowskich. Cała trasa, oddana do użytku 18 października 1881, była jednotorowa, a tramwaje kursowały na niej w godzinach 7:30 – 22:00. 1 listopada 1881 linię wydłużono o odcinek Muranów – Powązki (przez ul. Dziką). Miesiąc później otworzono odcinek w ul. Bielańskiej (między Nalewkami a pl. Teatralnym), a w 1882 r. tory na ul. Senatorskiej. Uruchomienie tramwajów konnych spotkało się z powszechnym uznaniem mieszkańców.

Unia Europejska, UE – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis. Elektrownia Tramwajów Miejskich w Warszawie, elektrownia tramwajowa w Warszawie, na Woli, neoromańska, wzniesiona w latach 1905–1909, wpisana do rejestru zabytków w 2001; od 2004 mieści Muzeum Powstania Warszawskiego.
Roboty przy zakładaniu trakcji tramwajów elektrycznych przy rogu Marszałkowskiej i Al. Jerozolimskich w 1907 roku

W następnych latach Towarzystwo Belgijskie rozwijało swoją sieć, m.in. w 1882 r. przejęło tramwaj kolejowy, który utracił pierwotne znaczenie po wybudowaniu w 1875 r. kolei obwodowej wraz z mostem przy Cytadeli. W 1883 r. wprowadzono projekt reorganizacji stworzony przez Władysława T. Kisiel-Kiślańskiego, a sam pomysłodawca został prezesem tramwajów konnych do czasu ich przejęcia przez miasto (w 1898). Pod koniec 1883 sieć tramwajowa w Warszawie miała 22 km długości i 80 tramwajów obsługujących 11 linii. W latach 1886–1890 powstała trasa w Al. Jerozolimskich między ul. Marszałkowską a Nowym Światem.

Śródmieście – dzielnica Warszawy o granicach ustalonych w 1960 roku (przed wojną obejmowała także wschodnie rejony MSI dzisiejszej Woli i Ochoty: zachodnia część Muranowa - rejon MSI Nowolipki, zachodnia część Śródmieścia Północnego - w tym część Mirowa, część Śródmieścia Południowego - dzisiejszy fragment rejonu MSI Filtry). Obejmuje najstarszą część miasta (Stare Miasto i Nowe Miasto), a także zabudowę powstałą po II wojnie światowej w miejscu zniszczonych dzielnic.Ulica Górczewska w Warszawie – jedna z głównych ulic w warszawskich dzielnicach Wola i Bemowo, usytuowana w ciągu komunikacyjnym Trasy W-Z, ulicy Leszno i drogi nr 580 do Leszna, Kampinosu i Sochaczewa. Długa na 5,2 km ulica zaczyna się przy ulicy Młynarskiej na Woli i kończy się na granicy miasta w dzielnicy Bemowo na skrzyżowaniu z Lazurową, przecinając aleję Prymasa Tysiąclecia i ulicę Powstańców Śląskich.

W 1899 cała sieć, licząca w tym czasie 30 km i 234 tramwajów obsługujących 17 linii, została wykupiona przez miasto. Została ona następie wydzierżawiona prywatnej spółce założonej przez kilku arystokratów za roczną opłatę w wysokości 0,5 mln rubli. Prezesem przedsiębiorstwa został łódzki aptekarz Maurycy Spokorny.

Ulica Bielańska w Warszawie – jedna z ulic warszawskiego Śródmieścia, biegnąca od ulicy Senatorskiej do ul. Długiej.Maurycy Spokorny (ur. 1 sierpnia 1859 w Ostrołęce, zm. 18 grudnia 1917 w Warszawie) – aptekarz, działacz gospodarczy i społeczny pochodzenia żydowskiego, konwertowany na katolicyzm, ostatni dyrektor tramwajów konnych i pierwszy dyrektor tramwajów elektrycznych w Warszawie, współfundator Teatru Polskiego w Warszawie.

W 1908 miasto powierzyło firmie „Siemens & Halske” zastąpienie trakcji konnej tramwajem elektrycznym, kierownictwo tej operacji powierzono prezesowi Spokornemu (który przez kolejne osiem lat pełnił funkcję prezesa tramwajów elektrycznych).

Tramwaje elektryczne[ | edytuj kod]

Bilet imienny okresowy I klasy z 1917 roku
Mapa sieci przed 1939 (wersja interaktywna)
Pierwszy tramwaj po wojnie na Pradze, ul. Kawęczyńska, 20 czerwca 1945

7 lutego 1908 uruchomiono Elektrownię Tramwajów Miejskich, a 26 marca 1908 o godz. 9:35 wyruszył pierwszy tramwaj elektryczny na trasie pl. Krasińskichpl. Unii Lubelskiej.

Okopowa – ulica w dzielnicy Wola w Warszawie. Ulica w całości jest fragmentem drogi wojewódzkiej nr 634 Warszawa-Tłuszcz-Wólka Kozłowska.Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz – polska firma z siedzibą w Bydgoszczy produkująca oraz remontująca pojazdy szynowe dla transportu kolejowego (m.in. lokomotywy, zespoły trakcyjne, wagony) jak i miejskiego (tramwaje).

Logo tramwajów przedstawiało herb miasta z Syreną pod koroną z muru. Pod tarczą herbową umieszczono uskrzydlone koło (symbol komunikacji szynowej) oraz wiązkę promieni (symbolizujących elektryczność). Wizerunki Syreny umieszczano także na zajezdniach tramwajowych, nazywanych w tamtym czasie remizami.

Władysław Teodor Kisiel-Kiślański (ur. 1841 w majątku Ochotnik, zm. 17 marca 1926 w Warszawie) – polski inżynier dróg i mostów, przemysłowiec i działacz społeczny.Boernerowo – osiedle i rejon w Warszawie w dzielnicy Bemowo od 25 marca 1994, przedtem od 29 grudnia 1989 w dzielnicy-gminie Wola, w latach 1951-1989 w ramach dzielnicy Wola.

Liczba pasażerów wzrosła z 42 mln w 1908 do 76 mln w 1911.

Okres międzywojenny[ | edytuj kod]

24 lipca 1919 Zarząd Miejski powołał przedsiębiorstwo Tramwaje Miejskie m.st. Warszawy. 31 grudnia 1921 uruchomiono pierwszą linię nocną na trasie pl. Zbawicielapl. Teatralny. W marcu 1925 otworzono remizę „Praga” przy ul. Kawęczyńskiej.

Okres okupacji[ | edytuj kod]

W czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939 zniszczeniu uległo 80% sieci trakcyjnej, w wielu miejscach wybuchy bomb powyrywały szyny a całe odcinki torowisk zostały zasypane gruzem. Z 398 wozów silnikowym do użytku nadawało się 160.

105N – oznaczenie tramwaju wytwarzanego w latach 1973-1979 przez zakłady Konstal w Chorzowie. Wersja wąskotorowa tego tramwaju oznaczona została jako 805N. Wagony te w momencie powstania były konstrukcją nowoczesną, wyróżniającą się zarówno budową (kanciaste pudło) jak i znacznie lepszymi parametrami eksploatacyjnymi niż inne polskie wagony eksploatowane w tamtych latach. Obecnie większość z nich została skasowana albo przebudowana na wagony 105Na/805Na. Pojedyncze sztuki są jednak nadal w ruchu liniowym w niektórych miastach w Polsce (Poznań, Szczecin, Warszawa, Wrocław) lub uczestniczą w przejazdach okolicznościowych jako pojazdy zabytkowe (Gdańsk).Kolej obwodowa w Warszawie – linia obwodowa w ścisłym znaczeniu biegnie na wybudowanej w roku 1876 trasie Warszawa Wola, Warszawa Kasprzaka, Warszawa Koło, Warszawa Gdańska, Warszawa Zoo.

Komunikacja tramwajowa została uruchomiona 18 października 1939. Pod koniec 1939 funkcjonowało 11 linii tramwajowych. W czerwcu 1940 eksploatowano 90 km torów (76% stanu przedwojennego). We wrześniu 1940 wykorzystywano już 635 wozów tramwajowych; liczba pasażerów była wyższa niż przed wojną gdyż tramwaje musiały zastąpić taksówki, autobusy, samochody prywatne i dużą część dorożek. W czasie okupacji w tramwajach panował bardzo duży tłok; pasażerowie jeździli na stopniach, buforach i zderzakach. Z uwagi na konieczność ograniczenia zużycia energii elektrycznej w wozach motorowych zablokowano wyższe biegi (po „czwórce“) i przerzedzono przystanki tramwajowe.

N – tramwaj wytwarzany w latach 1948-1956 przez zakłady Konstal w Chorzowie, Stocznię Gdańską nr 3 i Sanocką Fabrykę Wagonów "Sanowag". Wersja wąskotorowa 2N produkowana była w latach 1950-1956. Wersje doczepne (wagony bez silnika) oznaczane są ND lub 2ND. N to pierwszy tramwaj wyprodukowany w Polsce po II wojnie światowej.Ulica Puławska - ulica w Warszawie i Piasecznie zaczynająca się (według numeracji) w dzielnicy Mokotów, a kończąca na granicy administracyjnej miasta Warszawa. W tym miejscu styka się z ulicą Puławską w Piasecznie, która zaczyna się w Piasecznie od rynku miejskiego i kończy na administracyjnej granicy gminy Piaseczno.

We wrześniu 1940 wprowadzono specjalne oznaczenia wagonów tramwajowych przeznaczonych wyłącznie dla Żydów. 1 lipca 1941 utworzono przedsiębiorstwo „Städtische Verkehrsbetriebe Warschau”, które zajęło się eksploatacją linii tramwajowych. Od września 1940 do końca okupacji przednie platformy i przednie części wozów motorowych były przeznaczone wyłącznie dla Niemców. Polacy musieli wsiadać i wysiadać tylnymi wejściami, co utrudniło ruch pasażerów na przystankach.

Plac Grzybowski w Warszawie – trójkątny plac położony w Warszawie w dzielnicy Śródmieście, pomiędzy ulicami Twardą i Bagno a Grzybowską i Królewską.Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski lub towarowy pojazd szynowy zaprojektowany do eksploatacji na linii tramwajowej.

Po utworzeniu getta w listopadzie 1940 trzy linie tramwajowe przeznaczono wyłącznie dla Żydów; w lutym 1941 w miejscu zlikwidowanych linii w dzielnicy zamkniętej uruchomiono jedną linię oznaczoną niebieską Gwiazdą Dawida. Kilka linii przejeżdżało przez getto tranzytem nie zatrzymując się na przystankach.

W kwietniu 1942 uruchomiono linię „0“ wyłącznie dla Niemców. W sierpniu 1942 w tramwajach zaczęto zatrudniać kobiety konduktorki.

Plac Trzech Krzyży w Warszawie – plac w Warszawie, w Śródmieściu, w ciągu Traktu Królewskiego, u wylotu Nowego Światu, ul. Książęcej, Bolesława Prusa, Wiejskiej, Alej Ujazdowskich, ul. Mokotowskiej, Hożej, Brackiej i Żurawiej; dawny plac rozdrożny na trakcie ze Starej Warszawy do Solca, Ujazdowa, Rakowca i Grzybowa.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

Okres powojenny[ | edytuj kod]

Przed wybuchem powstania warszawskiego eksploatowano 186 wozów tramwajowych. Spowodowane było to zarówno zniszczeniami wojennymi, brakiem części zamiennych, jak i polityką okupanta.

W trakcie powstania zniszczono lub wywieziono 590 wozów tramwajowych, zniszczono 3 podstacje, elektrownię, 5 zajezdni i warsztaty. Tory zostały uszkodzone w ok. 450 miejscach na łącznej długości 12,85 km toru pojedynczego, a sieć trakcyjna została zniszczona w 80%. W wielu miejscach tory zostały zasypane gruzami zburzonych budynków. Wojnę przetrwało ok. 200 wozów tramwajowych.

Transport miejski – sfera działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu usług przewozowych na terenie miasta oraz obszarach podmiejskich. Problematyka transportu miejskiego dotyka w głównej mierze zagadnień transportu pasażerskiego, więc termin ten bywa stosowany zamiennie z terminem komunikacja miejska. Ze względu na wykorzystywane środki transportu wyróżnić można miejski transport drogowy, miejski transport szynowy, miejski transport wodny.Plac Zamkowy w Warszawie – plac w Warszawie, w Śródmieściu, na granicy Starego Miasta i Śródmieścia Północnego, wytyczony w latach 1818–1821 według projektu Jakuba Kubickiego w miejscu wcześniej istniejących zabudowań w postaci Bramy Krakowskiej, miejskich murów obronnych i zabudowy przylegającej do narożnika zachodniej fasady zamku. Plac ma kształt nieregularnego czworokąta u wylotu pięciu ulic, zniszczony w 1944, odbudowany w latach 1949–1958 w jednolitym stylu architektonicznym. Od lat 70. XX wieku wschodnią pierzeję placu stanowi zrekonstruowana fasada Zamku Królewskiego w Warszawie.
Tramwaj linii „8” z „gronami” („winogronami”) pasażerów wiszących na pomostach przy drzwiach wjeżdżający na most Poniatowskiego (po 1945). Widoczna na fotografii jazda na buforze z tyłu wozu była z kolei nazwana jazdą na „cycku”

Po wyzwoleniu we wrześniu 1944 prawobrzeżnej Warszawy spod okupacji niemieckiej przystąpiono do odbudowy sieci tramwajowej. 20 czerwca 1945 uruchomiono pierwszą po wojnie linię tramwajową nr „1”, łączącą ul. Kawęczyńską z ul. Wiatraczną. Do sierpnia kursowało już pięć linii. We wrześniu tego samego roku po uruchomieniu podstacji na Szczęśliwicach ruszyła pierwsza po lewobrzeżnej stronie miasta linia tramwajowa na Ochocie pomiędzy Okęciem a placem Starynkiewicza, a do końca roku dalszych pięć. W grudniu 1945 w mieście funkcjonowało 11 linii tramwajowych obsługiwanych przez 47 wozów silnikowych i 49 doczepnych.

Tylko dla Niemców (Nur für Deutsche) – szowinistyczny napis umieszczany podczas II wojny światowej w okupowanych przez III Rzeszę krajach na środkach transportu oraz budynkach i w miejscach użyteczności publicznej, takich jak: parki, kawiarnie, kina, teatry itp. Na tramwajach linii 0 w Warszawie umieszczono polski napis „Dla nie-Niemców wzbronione”.Ulica Nalewki w Warszawie – nieistniejąca obecnie ulica Warszawy, która przed II wojną światową stanowiła jeden z głównych traktów miasta. Nalewki stanowiły główną ulicę żydowskiej Dzielnicy Północnej, zwanej też dzielnicą nalewkowsko-muranowską. W czasie wojny zabudowa ulicy została zniszczona, po wojnie nie została odbudowana. Ulica w szczątkowym stopniu zachowała się w postaci dzisiejszej ulicy Bohaterów Getta.

Pod koniec 1945 podjęto decyzję o przekuciu torów tramwajowych z rozstawu 1525 mm (rosyjski) na 1435 mm, co związane było z tym, że tramwaje dla Warszawy pochodziły z Berlina (rewindykowano 67 sztuk nieodebranych przez Warszawę z fabryk w Gdańsku i na Śląsku przed wybuchem wojny) i Wrocławia (ofiarowano 60 sztuk). Planowano normalizację rozstawów w Polsce. Prace rozpoczęto od peryferii miasta (Mokotów, Boernerowo, Koło, Żoliborz). Zakończyły się w 1950. Decyzja o zmianie rozstawu torów umożliwiła przystąpienie do budowy w Konstalu w Chorzowie nowego typu wozów silnikowych oznaczonego symbolem „N”.

Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.Ulica Nowy Zjazd w Warszawie – dwie jednokierunkowe uliczki stanowiące południową część węzła komunikacyjnego Wisłostrady i Trasy W-Z, umożliwiające wjazd na Most Śląsko-Dąbrowski i zjazd z Trasy:

W lipcu 1946 w stołecznych tramwajach rozpoczęło pracę 20 kobiet-konduktorek.

W tym okresie uruchomiono wtedy zajezdnię „Żoliborz” przy ul. Słowackiego. 22 lipca 1946 r. pod wiaduktem mostu Poniatowskiego uruchomiono prowizoryczną zajezdnię „Solec“, która istniała do 1961 r. Obsługiwała ona linie Powiśla (zjazd ul. Książęcą z placu Trzech Krzyży). 18 maja 1948 zlikwidowano zajezdnię „Rakowiec”. 10 września 1955 uruchomiono zajezdnię „Mokotów” oraz zlikwidowano zajezdnię „Puławska”. 30 czerwca 1963 uruchomiono zajezdnię „Północ” oraz zlikwidowano zajezdnię „Żoliborz”.

Rozjazd nakładkowy – rodzaj rozjazdu szynowego przystosowanego do łatwego montażu i demontażu z toru nieprzeznaczonego do wykonania torów odgałęźnych. Zawsze ma charakter tymczasowy. Rozjazd tego typu jest nakładany na tor idący prosto nie ingerując w jego strukturę, dzięki czemu po jego demontażu osiągany jest stan pierwotny toru bez potrzeby wykonania dodatkowych prac. Rozjazdy nakładkowe stosowane są najczęściej na liniach tramwajowych podczas remontów torowiska. Jeśli jeden tor zostaje wyłączony, tramwaje z dwutorowej linii mogą być łatwo kierowane na drugi tor do momentu zakończenia prac. Rozwiązanie te stosowane jest również na kolejach wąskotorowych o przeznaczeniu przemysłowym.Ulica Targowa – ulica w Warszawie na Pradze Północ oraz częściowo na Pradze Południe. Ulica jest dwujezdniowa, nie posiada drogi rowerowej.

W marcu 1948 po raz pierwszy po wojnie uruchomiono tramwaje nocne.

W okresie powojennym następowało konsekwentne wydzielanie torowisk tramwajowych z jezdni, co usprawniło ruch. Dokonano też pewnych likwidacji wynikających z przebudowy zburzonego miasta, jak np. linii w Al. Ujazdowskich, zastąpionej trolejbusem, czy na Nowym Świecie i Krakowskim Przedmieściu. Także pętli na pl. Trzech Krzyży i zjazdu ul. Książęcą na Powiśle. 11 września 1973 została zlikwidowana przedwojenna linia tramwajowa do Wilanowa biegnąca ulicami Goworka, Spacerową, Gagarina (odcinek otwarty w latach 1950, zamiast zjazdu ul. Książęcą z placu Trzech Krzyży) i Czerniakowską. Był to trzeci szlak miejskiego transportu szynowego biegnący w to miejsce. Zastąpiła ona linię wąskotorowej kolei grójeckiej.

Ulica Wiatraczna – jedna z ulic warszawskiej Pragi-Południe. Swoje zakończenie, obecnie zaniedbane, ulica znajduje już w kolejnej dzielnicy Warszawy – na Targówku. Ulica Wiatraczna liczy łącznie ok. 2 km, a od jej nazwy pochodzi nazwa jednego z ważnych punktów komunikacyjnych Warszawy – Ronda Wiatraczna.Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Politechnika Warszawska zajmuje od lat 1. miejsce w Polsce w "Rankingu Szkół Wyższych" wśród uczeni technicznych publikowanym przez miesięcznik edukacyjny "Perspektywy". Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 2. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 374. pośród wszystkich typów uczelni.

Obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przewiduje budowę tramwaju do Wilanowa. Tym razem w ciągu ulic Belwederska – Sobieskiego – al. Rzeczypospolitej do nowej pętli w rejonie ul. Pałacowej. Byłaby to trzecia trasa tramwajowa do Wilanowa (i czwarta trasa szynowa).

W 1974 po raz pierwszy w Warszawie liczba pasażerów autobusów była większa, niż liczba pasażerów tramwajów.

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o. (TW) – spółka miejska zajmująca się prowadzeniem komunikacji tramwajowej na terenie miasta Warszawa wydzielona 1 marca 1994 roku z Miejskich Zakładów Komunikacyjnych.

W 1987 doszło na skrzyżowaniu ulic Wolskiej i Młynarskiej doszło do katastrofy tramwajowej, w której zginęło 7 osób oraz było wielu rannych.

Teraźniejszość[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Tramwaje Warszawskie.

W latach 1980–2009 otwarto jedynie trzy odcinki tras tramwajowych, wszystkie związane z obecną dzielnicą Bemowo. 1 sierpnia 1992 roku otwarta została budowana przez 13 lat linia Cmentarz Wolski – Osiedle Górczewska, o długości ok. 4 km trasy dwutorowej. 1 marca 1994 z Miejskich Zakładów Komunikacyjnych wyłoniono spółkę zajmującą się prowadzeniem komunikacji tramwajowej na terenie miasta Warszawy, Tramwaje Warszawskie Sp. z o.o.

Katastrofa tramwajowa w Warszawie – katastrofa, do jakiej doszło w dniu 3 września 1987 roku na skrzyżowaniu ulic Wolskiej i Młynarskiej w Warszawie.Dworzec Terespolski (zwany też Dworcem Brzeskim) – nieistniejący obecnie dworzec końcowy Kolei Warszawsko-Terepolskiej w Warszawie. Jego ruiny znajdują się przy ulicy Kijowskiej.

31 sierpnia 1997 otwarto linię tramwajową z Koła na Nowe Bemowo. Budowa obejmowała ok. 2 km nowej trasy dwutorowej, ok. 900 m drugiego toru na istniejącej trasie do Boernerowa oraz pętlę tramwajową „Nowe Bemowo” (wyposażoną w dwa tory peronowe i jeden tor odstawczy).

21 grudnia 2005 pierwszy raz po torach wzdłuż ul. Powstańców Śląskich i al. Reymonta pojechał tramwaj specjalnej linii „P”, zaś od 2 stycznia 2006 regularnie kursują po nich linie zwykłe. Jest to pierwsza trasa tramwajowa w Warszawie z zastosowanym torowiskiem trawiastym (na części odcinka) i bezwzględnym priorytetem w ruchu dla tramwajów, a także pierwsza inwestycja tramwajowa współfinansowana z funduszy Unii Europejskiej. Trasa liczy ok. 1,9 km długości, a w ramach jej budowy przebudowano pętlę Piaski oraz pętlę Nowe Bemowo (dodatkowy tor peronowy z wyjazdem w stronę północną).

Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2012 (ukr. Чемпіонат Європи з футболу 2012), oficjalnie UEFA Euro 2012 (ukr. УЄФА Євро 2012) – czternasty turniej o mistrzostwo Europy w piłce nożnej mężczyzn, zorganizowany wspólnie przez Polskę i Ukrainę.Zakład Eksploatacji Tramwajów R-4 Żoliborz im. S. Ostrowskiego - warszawska zajezdnia tramwajowa otwarta 30 czerwca 1963 r. na Młocinach. Dawniej zakład nosił nazwę - Stacja Obsługi Tramwajów "Północ" im. S. Ostrowskiego.
Przedwojenne tory tramwajowe na Krakowskim Przedmieściu, wydobyte spod asfaltu w czasie remontu w 2007 i zdemontowane

Od 16 czerwca 2007 w związku z rozpoczęciem generalnego remontu torowiska zmieniła się organizacja ruchu tramwajowego w rejonie mostu Poniatowskiego i Alej Jerozolimskich. Utrudnienia z tym związane trwały do 1 października 2007. Remont był elementem projektu modernizacji trasy tramwajowej od pętli Banacha do pętli Gocławek, współfinansowanej ze środków Unii Europejskiej.

Tramwaj wodny ZKM w Gdyni – tramwaj wodny Zarządu Komunikacji Miejskiej w Gdyni pływający między Gdynią a Jastarnią. Projekt finansowany jest przez samorządy Gdyni, Jastarni oraz Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego. Koszt projektu to około 3,5 mln zł. Kursy realizowane są w okresie letnich wakacji szkolnych (koniec czerwca, lipiec i sierpień) Linie obsługiwane są przez katamarany Żeglugi Gdańskiej: MS Rubin i MS Opal.Ulica Kijowska – ulica na Pradze-Północ w Warszawie, łącząca ulicę Targową z al. Tysiąclecia i ul. Zabraniecką.

W dniu 26 marca 2008 tramwaje elektryczne obchodziły stulecie istnienia. W tym samym roku rozpoczęto modernizację trasy tramwajowej od pętli Cm. Wolski do Dworca Wileńskiego. W ramach prac wykonany m.in. został pierwszy odcinek torowiska z dopuszczonym ruchem liniowym autobusów (od placu Bankowego do ul. Jagiellońskiej). W ramach tych prac, w 2008 r., zamknięty był dla ruchu tramwajowego fragment ul. Wolskiej, natomiast w 2009 w związku z licznymi pracami na trasie W-Z przez dłuższy czas tramwaje nie kursowały na odcinku od placu Bankowego do Dworca Wileńskiego, a także czasowo na pobliskich odcinkach, w tym na trasach prostopadłych (ulice MarszałkowskaAndersa, aleja Jana Pawła II, ulica OkopowaTowarowa), gdzie również wymiennie prowadzone były remonty.

Trasa W-Z (Trasa Wschód-Zachód) – pierwsza większa inwestycja komunikacyjna po II wojnie światowej w Warszawie, budowana w latach 1947-1949, oddana 22 lipca 1949 w 5. rocznicę uchwalenia manifestu PKWN; od roku 1996 nieodłączny element trasy turystycznych linii tramwajowych (T, W, M), obsługiwanych zabytkowym taborem przez warszawski Klub Miłośników Komunikacji Miejskiej. Przez wiele lat oprócz łączenia dzielnic Warszawy, pełniła także rolę ważnej drogi tranzytowej przez Warszawę. Obecnie stanowi część drogi wojewódzkiej numer 629.Omnibus − pojazd wieloosobowy, przeważnie kryty, utrzymujący regularną komunikację. Od XVII do XIX wieku konny, a następnie z napędem. Poprzednik autobusów.

W sierpniu 2010 ogłoszono przetarg na zaprojektowanie i budowę łącznika w ciągu ulicy Powstańców Śląskich od ul. Górczewskiej do Radiowej.

W fazie projektowania znajdował się odcinek trasy tramwajowej na Tarchominie wzdłuż ulic Projektowanej i Światowida; odcinek na Trasie Mostu Północnego został zbudowany w ramach przetargu prowadzonego przez Zarząd Miejskich Inwestycji Drogowych w Warszawie, jako jeden z elementów trasy mostowej. W dniu 21 stycznia 2013 nastąpiło otwarcie pierwszego etapu trasy tramwajowej na Tarchomin. Uruchomiono obsługiwaną dwukierunkowymi tramwajami SWING Duo linię numer 2, kursującą między krańcami Metro Młociny i Stare Świdry. W dniu 24 grudnia 2014 przedłużono linię od przystanku Stare Świdry do pętli Tarchomin Kościelny, gdzie początkowo dojeżdżała tylko linia numer 2, następnie skierowano tam również linię numer 17 (przeniesiono pętlę z Metra Młociny). W dniu 27.02.2017 r. otworzono kolejne przedłużenie linii 2 na Tarchominie o 1,5 km do przystanku Nowodwory. Ze względu na brak pętli trasa obsługiwana jest wagonami dwukierunkowymi Pesa Jazz.

Warszawski Tramwaj Wodny – linia tramwaju wodnego, który kursuje w okresie wakacji szkolnych po Wiśle w granicach Warszawy.Szczecinecki Tramwaj Wodny – transport wodny w Szczecinku na jeziorze Trzesiecko. Komunikację wodną zapewniają dwie jednostki: Bayern oraz Księżna Jadwiga. Pełen rejs statkiem trwa ok. 1 godziny.

W 2019 na terenie zajezdni Mokotów otwarto Izbę Tradycji Tramwajów Warszawskich.

Linie tramwajowe[ | edytuj kod]

Oznaczenia linii tramwajowych[ | edytuj kod]

Uruchamiane są także linie specjalne obsługiwane taborem zabytkowym, np:
D na Dzień Dziecka
W na Wielkanoc, 1 Sierpnia, Walentynki
M na Mikołajki
T jako atrakcja turystyczna

Układ linii tramwajowych[ | edytuj kod]

Stan na 30 listopada 2019

Ulica Świętojerska w Warszawie – jedna z głównych ulic Nowego Miasta, biegnąca od ul. Freta do ulicy gen. Władysława Andersa.Ulica Bagatela w Warszawie – ulica warszawskiego Śródmieścia, biegnąca od Alej Ujazdowskich do placu Unii Lubelskiej.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Plac Bankowy – plac w śródmieściu Warszawy położony pomiędzy aleją „Solidarności” a wylotami ulic Senatorskiej i Elektoralnej.
13N – oznaczenie tramwaju wytwarzanego w latach 1959–1969 przez zakłady Konstal w Chorzowie. 13N to pierwszy polski tramwaj szybkobieżny. Wyprodukowano 836 sztuk.
Gocławek – część składowa warszawskiej dzielnicy Praga Południe (zachodnie tereny obecnego Gocławka w granicach Warszawy od 1924 r., wschodnie od 1951 r.). Zabudowa Gocławka jest typowa dla przedmieścia wielkiego miasta, najstarsze budynki pochodzą z okresu powstania listopadowego. Gocławek znajduje się w północno-wschodniej części Pragi Południe – jego północną granicę stanowi otwocka linia kolejowa, wschodnią ul. Marsa, południową ul. Płowiecka i Grochowska (przedwojenny Gocławek, jako samodzielna wieś, ciągnął się do obecnej ulicy Korkowej, jednak obecnie tereny pomiędzy ulicami Marsa i Korkową należą do dzielnicy Wawer i zaliczane są do Starego Wawra). Zachodnia granica Gocławka tradycyjnie biegła przedwojenną granicą Warszawy – ulicami Biskupią, Zawierciańską, Czechowicką i Pabianicką, jednak obecnie znajduje się zdecydowanie bardziej na zachód, za parkiem im. płk. Jana Szypowskiego „Leśnika” obejmując tereny w okresie międzywojennym określane jako Grochów I lub Grochów Dwór. Obszar ten w całości znajduje się w granicach jednostki pomocniczej niższego rzędu "Osiedle Grochów Północny".
Plac Teatralny – plac w śródmieściu Warszawy położony między wylotami ulic: Senatorskiej, Moliera, Bielańskiej i Wierzbowej.
Tramwaj konny – dawny lekki pojazd szynowy służący do komunikacji miejskiej, zaprzęgany w jednego lub dwa konie, rozpowszechniony od połowy XIX wieku.
Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.
W Polsce istnieje 14 sieci tramwajowych, a 1 jest w budowie. Zgodnie z polityką PZPR-u w większych miastach systemy były rozbudowywane lub modernizowane, a te w mniejszych przeznaczone były do całkowitej likwidacji. Niektóre sieci zostały zlikwidowane przez podział miasta na dwa państwa. Istniały (lub istnieją) plany przywrócenia tramwajów w niektórych miastach (np. Słubice), czy budowa zupełnie nowego systemu.

Reklama