Tramwaje w Szczecinie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output table.transport-autobus td.naglowek{color:white!important;background:#007c06!important}.mw-parser-output table.transport-trolejbus td.naglowek{color:white!important;background:#0432c8!important}.mw-parser-output table.transport-tramwaj td.naglowek{color:white!important;background:#c80404!important}.mw-parser-output table.transport-metro td.naglowek{color:black!important;background:#7d7d7d!important}.mw-parser-output table.transport-kolej td.naglowek{color:white!important;background:green!important}.mw-parser-output table.transport-wodny td.naglowek{color:white!important;background:blue!important}

Tramwaje w Szczecinie – system transportu tramwajowego działający w Szczecinie. Składa się on z dwunastu linii dziennych oraz sezonowej linii turystycznej „0”, obsługiwanej taborem historycznym. Łączna długość linii wynosi 114 km, a rozstaw szyn 1435 mm. W ich przebiegu znajdują się dwie zajezdnie Golęcin i Pogodno oraz trzynaście pętli (w tym sześć ulicznych). Linie zwykłe, dzienne (nocne zostały zlikwidowane w 1996 r.) obsługuje spółka Tramwaje Szczecińskie, na zlecenie Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego, a linię turystyczną STMKM z inicjatywy własnej.

Zajezdnia przy ulicy Piotra Skargi (do 1945 r. niem. Straßenbahnhof Westend) – zabytkowa szczecińska zajezdnia tramwajowa, usytuowana przy ulicy Piotra Skargi 20, na osiedlu Śródmieście-Północ, w dzielnicy Śródmieście. Najstarsza zachowana zajezdnia tramwajowa w Szczecinie i jednocześnie jedyna zachowana zajezdnia tramwajów konnych w mieście. Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Klonowica" (w skrócie SPAK lub SPA Klonowica) – samodzielna spółka prawa handlowego będąca w całości własnością gminy Miasto Szczecin. Jest jedną z trzech zajezdni autobusowych obsługujących komunikację miejską. Siedziba spółki mieści się w dzielnicy Zachód na osiedlu Zawadzkiego-Klonowica przy ulicy Klonowica 5 i choć adres ten dzieli razem z Zarządem Dróg i Transportu Miejskiego i spółką Tramwaje Szczecińske - swoją siedzibę ma w osobnym budynku.

W 2011 r. udział tramwajów w przewozach pasażerów miejskiego transportu publicznego wynosił 44%.

Tramwaje Szczecińskie[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Tramwaje Szczecińskie.

Miejski Zakład Komunikacyjny w Szczecinie był zakładem budżetowym, który powstał 1 czerwca 1995 po wydzieleniu z Miejskiego Zakładu Usług Komunalnych. Z dniem 1 stycznia 2009 r. zastąpiła go spółka Tramwaje Szczecińskie. Organem reprezentującym TS jest zarząd, którego dyrektorem od 2009 r. jest Krystian Wawrzyniak. Siedzibę przedsiębiorstwa stanowi budynek przy ul. Sebastiana Klonowica 5 w Szczecinie. Do podstawowych zadań przedsiębiorstwa należy:

Pesa Tramicus – jednoprzestrzenny, jednokierunkowy tramwaj niskopodłogowy, wyprodukowany w zakładach Pesa w Bydgoszczy. Jest to tramwaj o trzech (121N) lub pięciu (120N i 122N) członach połączonych przegubami harmonijkowymi. W latach 2006–2008 wyprodukowano w sumie 33 sztuki Tramicusa, które trafiły do Warszawy, Łodzi, Elbląga i Bydgoszczy. Owocem doświadczeń przy konstrukcji i eksploatacji tramwajów rodziny Tramicus stały się pojazdy Swing.Most Cłowy – most w Szczecinie na Regalicy łączący lewobrzeżną część miasta z Prawobrzeżem. Znajduje się na przedłużeniu ul. Gdańskiej przed skrzyżowaniem z ul. Przestrzenną i ul. Eskadrową.
  • świadczenie usług przewozowych w tramwajowej komunikacji miejskiej w granicach administracyjnych Szczecina,
  • prowadzenie remontów, konserwacji i modernizacji eksploatowanych obiektów, taboru i urządzeń liniowych,
  • zarządzanie powierzonym mieniem.
  • Historia[ | edytuj kod]

    Tramwaje konne[ | edytuj kod]

    Akcje przedsiębiorstwa Stettiner Straßen-Eisenbahn Gesellschaft ze stycznia 1922 r.

    21 października 1872 r., jeszcze przed zburzeniem murów fortecznych, inżynier Johannes Büssing otrzymał z Królewskiej Dyrekcji Policji w Berlinie koncesję na budowę konnej sieci tramwajowej. Niecałe 6 lat później podpisano z miastem umowę ważną 30 lat. 25 marca 1879 r. utworzono spółkę Stettiner Straßen-Eisenbahn-Gesellschaft (Szczecińskie Towarzystwo Ulicznej Kolei Żelaznej), która jeszcze tego samego roku uruchomiła pierwsze konne linie tramwajowe. 23 sierpnia została otwarta linia prowadząca z okolic obecnego pl. Gałczyńskiego przez pl. Zwycięstwa do ul. Staszica, a 16 października druga linia z ul. Wiszesława do ul. Potulickiej. Długość obu tras wyniosła prawie 11,5 km. Początkowo zakupiono 16 wagonów, które ciągnęło 80 koni, a w 1898 r. było już 39 wagonów i 198 koni. W 1886 r. uruchomiono kolejne 2 linie: z Dworca Głównego do ul. Chmielewskiego oraz z ul. Wyszyńskiego do Nabrzeża Wieleckiego. Pierwszą zajezdnię zlokalizowano na skrzyżowaniu obecnych al. Wojska Polskiego i ul. Piotra Skargi. Później powstały jeszcze trzy: przy ul. Dębogórskiej, przy ul. Dubois i przy ul. Kolumba.

    Duńczyca (do 1945 niem. Dunzig, poczatkowo po 1945 pol. Starówka) – stare ramię ujściowe Odry w Szczecinie. Jeden z ważniejszych cieków Międzyodrza.Jagiellońska (do 1945: Turnerstraße) - ulica położona w całości na obszarze szczecińskiej dzielnicy Śródmieście, na osiedlach Centrum, Śródmieście-Zachód, Turzyn.

    Tramwaje elektryczne do 1945 r.[ | edytuj kod]

    Zdjęcie. Dwa tramwaje elektryczne (wagon silnikowy i doczepny) Herbrand przejeżdżają przez plac Brama Portowa w Szczecinie. Tramwaje mają nadwozia koloru czerwonego i otwarte pomosty. Po lewej od tramwajów Brama Portowa, a za tramwajem kamienica i gmach poczty.
    Tramwaje elektryczne typu Herbrand przed Bramą Portową, przełom XIX/XX w.
    Zdjęcie. Widok okrągłego placu Grunwaldzkiego z góry. Przez środek placu przejeżdża wagon tramwajowy typu Falkenried.
    Tramwaj typu Falkenried na placu Grunwaldzkim, lata 30. XX wieku
    Sieć tramwajowa w 1934 r.

    W latach 1896–1900 na większości linii wprowadzono trakcję elektryczną. Elektryfikacji linii dokonała spółka Allgemeine Elektrizitäts-Gesellschaft. Główne linie tramwajowe były dwutorowe, a boczne jednotorowe. Energię elektryczną dostarczały elektrownie na Pomorzanach, Starym Mieście i najstarsza w Szczecinie, przy ul. Gdańskiej. Stare wagony konne zostały przerobione na 32-miejscowe (wcześniej 26 miejsc). W 1905 r. wprowadzono, oprócz kolorów także numerację linii:

    Pomorzany (do 1945 niem. Pommerensdorf) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w rejonie Zachód, nad Odrą.Tatra KT4 to oznaczenie tramwaju wytwarzanego w latach 1974 – 1997 w zakładach ČKD w Pradze w Czechosłowacji (później Czechy).
  • 1 Westend (Łękno) – Lastadie (Łasztownia) (kolor żółty)
  • 2 Berliner Tor (Brama Portowa) – Zentralfriedhof (Cmentarz Centralny) (kolor szary)
  • 3 Nemitz (Niemierzyn) – Hauptbahnhof (kolor pomarańczowy)
  • 4 Pommerensdorf (Pomorzany) – Arnplatz (pl. Sprzymierzonych) (kolor zielony)
  • 5 Alleestr. (Wawrzyniaka) – Turnerstr. (Jagiellońska) – Unterwiek (Jana z Kolna) (kolor niebieski)
  • 6 Hauptbahnhof – Zabelsdorf (Niebuszewo) (kolor biały)
  • 7 Frauendorf (Golęcino) – Bellevue (Potulicka) (kolor czerwony)
  • W 1898 r. po wcześniejszej likwidacji zajezdni na ul. Dębogórskiej, otwarto zajezdnię Golęcin (przy ul. Wiszesława), rozbudowaną w 1907 r. Tego samego roku utworzono zajezdnię Niemierzyn (przy ul. Niemierzyńskiej). W 1903 r. po raz pierwszy zbudowano linię na drugi brzeg Odry – uruchomiono linię przez Most Długi do obecnej ul. Energetyków, a w 1910 r. przez Most Kłodny (w miejscu dzisiejszej Trasy Zamkowej) do nabrzeża Duńczycy na ul. Wendy na Łasztowni. Od 1919 r. tramwaje zaczęły przewozić przesyłki pocztowe (do dziś istnieje tor prowadzący do bramy poczty nr 1 przy al. Niepodległości). W 1926 r. po połączeniu Wyspy Jaskółczej (z tyłu zajezdni przy ul. Kolumba) z brzegiem, zlokalizowano tam magazyn oraz scentralizowano sieć elektryczną. W 1927 r. po utworzeniu lotniska w Dąbiu, ulokowano przy nim pętlę tramwajową. Trasa prowadziła wówczas przez 4 mosty: Długi, Portowy, na Regaliczce (obecnie nie istnieje) oraz Cłowy. Była to pierwsza w historii linia tramwajowa na Prawobrzeżu Szczecina, obecnie nie istnieje (tramwaje powróciły na Prawobrzeże dopiero w 2015 r., dziś jeżdżą inną trasą). Od 1928 r. komunikację tramwajową zaczęły wspomagać także autobusy. Do 1929 r. położono sieć trakcyjną nad mostami Długim i Cłowym. Wcześniej tramwaje pokonywały je siłą rozpędu. Na wniosek mieszkańców poszczególnych, nowo wybudowanych osiedli istniejące linie systematycznie przedłużano. Średnia prędkość ówczesnych tramwajów wynosiła ok. 16 km/h. W 1934 r. otwarta została ostatnia zajezdnia, przy al. Wojska Polskiego 200 (obecnie Zajezdnia Pogodno).

    Park Leśny Arkoński (Uroczysko Las Arkoński) zwany powszechnie Lasem lub Laskiem Arkońskim (do 1945 niem. Eckerberger Wald) – leśny obszar rekreacyjny wchodzący w skład leśnego kompleksu promocyjnego Puszcze Szczecińskie, fragment Puszczy Wkrzańskiej, o powierzchni 976,9 ha, położony w północnej i północno-zachodniej części Szczecina na Wzgórzach Warszewskich. Obejmuje swoim obszarem północne części osiedli Arkońskie-Niemierzyn, zachodnią część osiedla Osów, a także wschodnią granicę osiedla Głębokie.MZK Szczecin - nieistniejące współcześnie przedsiębiorstwo komunikacyjne ze Szczecina, zajmujące się (lata 1991-1999) przewozem autobusowym oraz (lata 1991-2009) przewozem tramwajowym na terenie Szczecina. Istniało w latach 1991-2009, 1 stycznia 2009 zostało zastąpione przez firmę Tramwaje Szczecińskie.

    Wykaz linii tramwajowych w 1929 r.:

  • 1 Rennbahn (Tor kolarski) – Flughafen (Lotnisko)
  • 2 Berliner Tor (Brama Portowa) – Wendorf (Słowieńsko)
  • 3 Pommerensdorf (Pomorzany) – Eckerberger Wald (Las Arkoński)
  • 4 Hauptbahnhof (Dworzec Główny) – Krankenhaus (Szpital)
  • 5 Braunsfelde (Pogodno) – Dunzig (Duńczyca)
  • 6 Hauptbahnhof (Dworzec Główny) – Bahnhof Zabelsdorf (Dworzec Niebuszewo)
  • 7 Bellevue (Potulicka) – Frauendorf (Golęcino)
  • 8 Schinkelplatz (plac Kościuszki) – Grabowerstrasse
  • W 1940 r. długość linii osiągnęła 50,3 km, przewieziono wówczas 58,8 mln osób (w 1910 r. było to 18,6 mln). Po nalotach alianckich w latach 1943–1944 wiele torowisk było nieprzejezdnych, jednak dzięki pracy szczecińskich tramwajarzy udało się w tym czasie część linii przywrócić w miarę możliwości do normalnego funkcjonowania.

    Dąbie (niem. Vadam, Altdamm) – część Szczecina, do 1948 r. stanowiąca osobne miasto. Obecnie stanowi osiedle administracyjne, będące jednostką pomocniczą miasta.Ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego (1877-1945 niem. Friedrich-Karl-Straße, 1945-1947 pol. Pomorska, 1947-1991 pol. Mariana Buczka) - ulica w Śródmieściu Szczecina. Stanowi jeden z ważniejszych ciągów komunikacyjnych, biegnących od ul. Matejki do pl. Szarych Szeregów (daw. pl. Sprzymierzonych).

    Lata 1945–1956[ | edytuj kod]

    Schemat.
    Sieć tramwajowa w grudniu 1945 r.
    Tramwaj typu Bremen na placu Żołnierza Polskiego. Za nim mocno zniszczone kamienice.
    Tramwaj typu Bremen na linii nr 5 jadący aleją Wyzwolenia, 1948
    Zdjęcie. Kotwy do mocowania przewodów trakcyjnych na fasadzie kamienicy.
    Elementy mocowania przewodów trakcyjnych nieistniejącej trasy tramwajowej na ul. Emilii Plater, 2016 r.

    II wojna światowa przyniosła zniszczenia sieci torowej w 45%, trakcyjnej w 75%, oraz taboru w 50%. Tuż po wojnie działała tylko jedna zajezdnia: przy ul. Niemierzyńskiej. Stąd też kursowała do Bramy Portowej pierwsza linia uruchomiona 12 sierpnia 1945 r. Nie odbudowano części torowisk: na ul. Staszica – ul. E. Plater, ul. Rayskiego (od al. Wyzwolenia do pl. Grunwaldzkiego) oraz na ul. Wendy i przez Most Cłowy, natomiast przedłużono część już istniejących. Pierwszą firmą zarządzającą komunikacją miejską były Tramwaje i Autobusy Miasta Szczecina, już w latach 50. XX w. zmieniono jej nazwę na Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne. W tym czasie dysponowała ona 113 wagonami silnikowymi i 123 doczepnymi o różnym stopniu zniszczenia. Tabor autobusowy był zniszczony całkowicie. W 1945 r. pracowało w Szczecinie 23 tramwajarzy (głównie z Poznania), a pod koniec roku już 560 osób. W 1946 r. uruchomiono 4 linie tramwajowe, które kursowały pod koniec roku po 16,7 km tras. 4 kwietnia 1947 r. otwarto pierwszą linię autobusową obsługiwaną autobusem marki Büssing.

    Muzeum Techniki i Komunikacji - Zajezdnia Sztuki w Szczecinie – najmłodsze muzeum w Szczecinie. Jedno z największych w Polsce muzeów o profilu technicznym.Most Portowy – szczeciński most nad Parnicą. Znajduje się na głównej trasie wylotowej z miasta (DK10), łącząc ul. Energetyków na Łasztowni z prowadzącą w kierunku Dąbia ul. Gdańską.

    Linie tramwajowe w 1946 r.:

  • 1 Wojska Polskiego – Brama Portowa
  • 3 Las Arkoński – Dworzec Główny
  • 4 Matejki – pl. Kościuszki
  • 6 Gocław – Lubeckiego
  • 7 Hutnicza – Mickiewicza
  • Linie tramwajowe w 1948 r.:

  • 1 Zajezdnia Pogodno – Wojska Polskiego – Brama Portowa
  • 2 Kołłątaja – Dworzec Niebuszewo
  • 3 Pomorzany – Las Arkoński
  • 4 Powstańców Wlkp. –Dworzec Główny
  • 5 Lubeckiego – Ku Słońcu
  • 6 Gocław – Lubeckiego
  • 7 Żołnierska – Jana z Kolna
  • Lata 1956–1989[ | edytuj kod]

    Zdjęcie. Skład wagonów tramwajowych Konstal N przed szczecińskim Czerwonym Ratuszem na placu Tobruckim. Z lewej strony do tramwaju wsiadają pasażerowie.
    Tramwaje typu Konstal N na linii 3, 1975

    W 1956 r. kursowało 9 linii tramwajowych. Linie nr 1, 5, 7 i 9 kursowały po istniejących jeszcze torowiskach na al. Wojska Polskiego od pl. Zwycięstwa do pl. Szarych Szeregów, ul. Obrońców Stalingradu i ul. Staromłyńską. W latach 1960–1963 komunikację w mieście stanowiły także hydrobusy o nazwach „Juliszka” i „Margitka” kursujące po Odrze i terenach szczecińskiego portu. W latach 1964–1973 w związku z długotrwałym remontem zamknięto ul. Gdańską. 7 grudnia 1967 r. ok. godz. 6:35 miał miejsce najtragiczniejszy wypadek w historii szczecińskiej komunikacji tramwajowej.

    Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz – polska firma z siedzibą w Bydgoszczy produkująca oraz remontująca pojazdy szynowe dla transportu kolejowego (m.in. lokomotywy, zespoły trakcyjne, wagony) jak i miejskiego (tramwaje).Gumieńce (do 1945 niem. Scheune) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w dzielnicy Zachód.

    Linie tramwajowe w 1964 r.:

  • 1 Głębokie – Wojska Polskiego – Brama Portowa – Potulicka
  • 2 Dworzec Niebuszewo – Wyzwolenia – Brama Portowa – Wyszyńskiego – Gdańska – Basen Kaszubski
  • 3 PomorzanyLas Arkoński
  • 4 Pomorzany – pl. Kościuszki – Piłsudskiego – Brama Portowa – Dworzec Główny
  • 5 Krzekowo – Mickiewicza – Jagiellońska – Obrońców Stalingradu – Matejki – Stocznia Szczecińska – Stocznia Remontowa
  • 6 Gocław – Dworcowa
  • 7 Krzekowo – Mickiewicza – Jagiellońska – Obrońców Stalingradu – Wyszaka – Stocznia Szczecińska
  • 8 Gumieńce – Brama Portowa – Gdańska – Basen Kaszubski
  • 9 Zajezdnia Pogodno – Wojska Polskiego – Potulicka
  • 1 grudnia 1973 r., zgodnie z ówczesną modą na likwidację tramwajów w centrach wielkich miast, zlikwidowano ruch tramwajowy na części al. Wojska Polskiego (od ówczesnego pl. Lenina – obecnie pl. Szarych Szeregów do pl. Zwycięstwa), ul. Obrońców Stalingradu (obecnie Edmunda Bałuki) i ul. Jagiellońskiej (od al. Wojska Polskiego do al. Piastów). Oddano do użytku tory na al. Bohaterów Warszawy (od ul. Jagiellońskiej) i ul. Krzywoustego (do pl. Kościuszki). W 1976 r. MPK przekształcono w Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej obsługujące także komunikację miejską w innych miastach ówczesnego województwa szczecińskiego. W 1983 r. zakończono modernizację jednej z dwóch czynnych do dziś zajezdni, zajezdni Pogodno.

    Szczecin Główny (do 1945 niem. Stettin Hauptbahnhof) – najważniejszy ze szczecińskich dworców, usytuowany przy ul. K. Kolumba na Nowym Mieście na lewym brzegu Odry. Jedna z najstarszych stacji kolejowych na terenie Polski.105N – oznaczenie tramwaju wytwarzanego w latach 1973-1979 przez zakłady Konstal w Chorzowie. Wersja wąskotorowa tego tramwaju oznaczona została jako 805N. Wagony te w momencie powstania były konstrukcją nowoczesną, wyróżniającą się zarówno budową (kanciaste pudło) jak i znacznie lepszymi parametrami eksploatacyjnymi niż inne polskie wagony eksploatowane w tamtych latach. Obecnie większość z nich została skasowana albo przebudowana na wagony 105Na/805Na. Pojedyncze sztuki są jednak nadal w ruchu liniowym w niektórych miastach w Polsce (Poznań, Szczecin, Warszawa, Wrocław) lub uczestniczą w przejazdach okolicznościowych jako pojazdy zabytkowe (Gdańsk).

    Trasy linii tramwajowych w 1988 r.:

  • 1 Głębokie – Stocznia Szczecińska
  • 2 Dworzec Niebuszewo – Basen Górniczy
  • 3 Las Arkoński – Pomorzany
  • 4 Pomorzany – Potulicka
  • 5 Krzekowo – Ludowa
  • 6 Gocław – Pomorzany
  • 7 Krzekowo – Basen Górniczy
  • 8 Gumieńce – Basen Górniczy
  • 9 Głębokie – Potulicka
  • 10 Gocław – Potulicka
  • 11 Ludowa – Pomorzany
  • 12 Dworzec Niebuszewo – Pomorzany
  • Lata 1989–2009[ | edytuj kod]

    Zdjęcie. Tramwaj typu Konstal 102Na mija szczeciński dworzec kolejowy przy ulicy Krzysztofa Kolumba.
    Konstal 102Na, linia nr 3, ok. 2004 r.
    Zdjęcie. Tramwaje typu GT6 (z lewej) i 105Na (z prawej) mijają się na placu Grunwaldzkim. Za nimi widoczne zadrzewienie placu i powojenny blok mieszkalny.
    Tramwaje GT6 i 105Na w 2005 roku

    1 października 1989 r. wprowadzono nowe oznaczenie przystanków zgodnie z nowymi przepisami prawa o ruchu drogowym, wprowadzono też nazewnictwo przystanków. Koszty tej operacji (w 3 lata wymieniono 1200 tablic przystankowych) wyniosły ok. 30 milionów zł. 30 kwietnia 1991 r. WPKM podzielone zostało na trzy samodzielne przedsiębiorstwa w Szczecinie, Stargardzie Szczecińskim oraz Świnoujściu, które w odróżnieniu od finansowanego z budżetu centralnego WPKM, były własnością lokalnych samorządów. Szczecińskiemu przedsiębiorstwu nadano nazwę Miejski Zakład Komunikacyjny. Kolejnym etapem restrukturyzacji w komunikacji miejskiej było wydzielenie Zarządu Komunikacji Miejskiej ze struktur MZK 1 czerwca 1995 r. Nowa jednostka budżetowa miasta Szczecina miała od tej pory zajmować się organizacją oraz koordynowaniem komunikacji (w odróżnieniu od MZK, który od tej pory miał wyłącznie świadczyć usługi na rzecz ZKM). 1 listopada 1993 r. nastąpiła reforma systemu taryfowego. Zlikwidowano dotychczasową taryfę jednorazową, a na jej miejsce wprowadzono czasową. W zależności od przewidywanego czasu podróży, pasażerowie mieli do wyboru kupno biletu na 10, 40 lub 120 minut. W 1996 r. zakończono eksploatację wagonów typu Konstal N zastępując je wagonami Düwag GT6 nazywanymi potocznie „helmutami”.

    Prawobrzeże – dzielnica obejmująca południowo-wschodnią część miasta Szczecina, która grupuje 11 jednostek pomocniczych miasta – osiedli. Według danych z 4 maja 2010 w dzielnicy zameldowanych na pobyt stały było 84 200 osób. Jako jedyna leży na prawym, wschodnim brzegu rzeki Regalicy.N – tramwaj wytwarzany w latach 1948-1956 przez zakłady Konstal w Chorzowie, Stocznię Gdańską nr 3 i Sanocką Fabrykę Wagonów "Sanowag". Wersja wąskotorowa 2N produkowana była w latach 1950-1956. Wersje doczepne (wagony bez silnika) oznaczane są ND lub 2ND. N to pierwszy tramwaj wyprodukowany w Polsce po II wojnie światowej.

    1 lipca 1996 r. na 3 miesiące zawieszono nocną komunikację tramwajową, a 1 grudnia tego samego roku zlikwidowano ją całkowicie zastępując autobusami. 1 lipca 1997 r. utworzono całkowicie nowy system nocnej komunikacji autobusowej. 1 lutego 1997 r. ze struktur MZK wydzielono zajezdnię autobusową w Policach. W 1998 r. założono Szczecińskie Towarzystwo Miłośników Komunikacji Miejskiej. 1 listopada 1999 r. w ramach kolejnego etapu restrukturyzacji, z MZK wydzielono dwie kolejne zajezdnie autobusowe, które od tej pory funkcjonują jako samodzielne Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Klonowica” oraz „Dąbie”. Od tego momentu MZK zajmowało się wyłącznie przewozami tramwajowymi. W 2000 r. zmieniono limity czasowe biletów na 20, 60 i 120 minut. Rok później dostarczono nowe wagony typu 105N2k/S/2000, a do eksploatacji włączono zmodernizowane w Centralnych Warsztatach wagony 105Ng/S. W tym samym roku, w wyniku przekształceń w Urzędzie Miejskim Miasta Szczecina utworzono Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego łącząc w ramach jednej jednostki budżetowej funkcje dotychczasowego Zarządu Komunikacji Miejskiej oraz Wydziału Inżyniera Miasta. 1 października 2004 z eksploatacji wyłączono zajezdnię Niemierzyn. W jej miejsce 1 stycznia 2006 r. utworzono Muzeum Techniki i Komunikacji „Zajezdnia Sztuki”. 9 listopada do eksploatacji włączono tramwaje Tatra KT4. 1 maja 2007 r. po pięcioletniej przerwie podwyższono ceny biletów o ok. 15%. Z powodu braków kadrowych 18 września 2007 r. skrócono trasę linii 9 (także ze względu na remont torowiska w al. Bohaterów Warszawy). Po zakończonym remoncie linia 9 powróciła do na stałą trasę, a od 1 października zmniejszono częstotliwość kursowania większości linii.

    Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski lub towarowy pojazd szynowy zaprojektowany do eksploatacji na linii tramwajowej.Katastrofa tramwajowa w Szczecinie – wypadek, który wydarzył się 7 grudnia 1967 r. i był wypadkiem z udziałem tramwaju, z największą liczbą ofiar w historii Polski.

    Lata 2009–2019[ | edytuj kod]

    Skład tramwajów Konstal 105Na na pętli Dworzec Niebuszewo, 2011
    Zdjęcie. Niskopodłogowe tramwaje Pesa 120NaS mijają się na ulicy Bolesława Krzywoustego. Na drugim planie drzewa osłaniające kamienice.
    Mijające się tramwaje typu Pesa Swing na ulicy Krzywoustego, 2018

    Od 1 stycznia 2009 Miejski Zakład Komunikacyjny został zastąpiony nową spółką Tramwaje Szczecińskie sp. z o.o. 1 lutego 2011 pierwszy tramwaj niskopodłogowy PESA 120NaS „Swing” zadebiutował w ruchu liniowym. 26 marca 2011 r. rozpoczęła się modernizacja ciągu komunikacyjnego ulic Krasińskiego-Niemierzyńska-Arkońska. 1 marca 2012 r. po raz kolejny zmianie uległa taryfa biletowa, obowiązujące limity czasowe to: 15, 30, 60 i 120 minut. 13 kwietnia rozpoczęła a sierpnia zakończyła się przebudowa Bramy Portowej, jednego z najważniejszych węzłów komunikacyjnych w Szczecinie. Po 20 latach nieobecności, 3 września 2012 r. została uruchomiona linia nr 10 na nowej trasie Gumieńce-Plac Rodła. 24 czerwca rozpoczęto eksploatację tramwajów Tatra KT4 w trakcji podwójnej. Pierwszy taki pociąg wyjechał na linię nr 12. Takie składy można spotkać obecnie na trasach linii 3 lub 8. Pod koniec kwietnia 2013 r. przekazano plac budowy szybkiego tramwaju i rozpoczęto I etap inwestycji. Ukończenie I etapu budowy szybkiego tramwaju zapowiedziano na kwiecień 2015 r. 14 kwietnia 2014 r. zakończył się remont torów tramwajowych w alei Piastów oraz jednocześnie rozpoczął się remont zużytych torów tramwajowych na ul.Potulickiej i Narutowicza. W ramach tego remontu ma zostać zmodernizowane torowisko, nawierzchnia ulic oraz pętla tramwajowa. Jesienią 2014 r. firma Energopol rozpoczęła remont torowiska tramwajowego w ciągu alei 3 Maja. W kwietniu 2015 roku została zakończona, trwająca od kwietnia 2013 roku, budowa pierwszej od wielu lat całkowicie nowej trasy tramwajowej w mieście. Wybudowano 4 km torów od Basenu Górniczego do pętli „Turkusowa” na osiedlu Zdroje. Linia tramwajowa została wybudowana w ramach Szczecińskiego Szybkiego Tramwaju; koszty wyniosły 189 mln zł, z czego większość pokryły fundusze z Unii Europejskiej. 26 marca 2018 r. miasto otrzymało 175 mln zł dofinansowania z Unii Europejskiej na remont 13 km torowisk tramwajowych. Na początku stycznia 2019 r. rozpoczął się przetarg na wykonanie modernizacji torowiska tramwajowego wraz z siecią trakcyjną na placu Szarych Szeregów oraz na skrzyżowaniu ulicy Wyszyńskiego z Nabrzeżem Wieleckim.

    Emilii Plater (do 1945: Lange Straße) - ulica w Szczecinie, przebiegająca przez osiedla Niebuszewo-Bolinko oraz Drzetowo-Grabowo. Administracyjnie przynależy do dzielnicy Śródmieście. Przedwojenna nazwa niemiecka w tłumaczeniu brzmi ulica Długa. Obecna została nadana na cześć kapitana Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego: Emilii Plater.Plac Grunwaldzki – najokazalszy plac gwiaździsty w Szczecinie. Położony w dzielnicy Śródmieście, na osiedlu Centrum. Plac jest jednym z miejsc, gdzie najczęściej w Szczecinie organizowane są manifestacje. Układ geometryczny placu jest motywem znaku graficznego projektu pt. "Szczecin Europejską Stolicą Kultury 2016". Autorem logo jest Ireneusz Kuriata.

    8 września 2019 r., w ramach obchodów 140-lecia uruchomienia transportu publicznego w Szczecinie, ulicami miasta przejechała parada tramwajowa, w której uczestniczyły wagony: Konstal N nr 167H, Konstal 4N nr 216H, Konstal 105Ng/2015 nr 533 i 534, Tatra T6A2D nr 225 i 226, Tatra KT4M nr 156, Konstal 105N2k/S/2000 nr 783 z doczepą Protram 105N2k/D/2000 nr 791, Pesa Swing nr 818.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Po roku 2019[ | edytuj kod]

    Zdjęcie. Wymiana torów tramwajowych na placu Szarych Szeregów. Widoczne stare tory odcięte barierkami od placu budowy. Za barierkami robotnicy wylewają beton pod nowe torowisko. Na drugim planie dźwig oraz kamienice.
    Remont infrastruktury tramwajowej na placu Szarych Szeregów

    15 stycznia 2020 r. rozpoczął się remont torowiska tramwajowego wraz z siecią trakcyjną, przystankami i infrastrukturą podziemną na placu Szarych Szeregów. Wykonanie prac powierzono firmie ZUE. Po zakończeniu prac na wyżej wymienionym placu wykonawca przystąpi do przebudowy torowiska tramwajowego na skrzyżowaniu skrzyżowaniu ulicy Wyszyńskiego z Nabrzeżem Wieleckim. 4 lutego 2020 r. ogłoszono przetarg na przeprowadzenie modernizacji torowisk wraz z siecią trakcyjną na ul. Asnyka, Boguchwały, Kołłątaja, placu Rodła, alei Wyzwolenia i Niepodległości oraz na placu Żołnierza Polskiego, na ulicy Matejki i na fragmencie ulicy Piłsudskiego. Oprócz tego wyremontowane zostaną przylegające do torowiska ulice wraz z chodnikami. Częściowej zmianie ulegnie położenie przystanków w ciągu alei Wyzwolenia oraz ich forma (przystanki wiedeńskie).

    Nordwaggon Bremen – tramwaje produkowane dla przedwojennego Szczecina w latach 1925-1935. Obecnie w Szczecinie użytkowany jest jeden zabytkowy tramwaj Bremen o numerze bocznym 144. Został on odbudowany w roku 2001 i wykorzystywany był na wakacyjnej linii turystycznej 0. Obecnie stanowi eksponat szczecińskiego Muzeum Techniki i Komunikacji. Marian Jurczyk (ur. 16 października 1935 w Karczewicach) – polski związkowiec i polityk, działacz opozycji w okresie PRL, senator IV kadencji, prezydent Szczecina w latach 1998–2000 oraz 2002–2006.

    23 maja 2020 r. ZUE S.A. rozpoczęło wymianę torów na skrzyżowaniu ulicy Wyszyńskiego z Nabrzeżem Wieleckim. 25 czerwca 2020 r. otwarto dla ruchu liniowego nowo zbudowane torowisko tramwajowe łączące pętlę tramwajową Las Arkoński z aleją Wojska Polskiego. W tym samym dniu zakończono także modernizację torowisk na placu Szarych Szeregów.

    Brama Portowa (niem. Berliner Tor) – brama miejska Szczecina, zbudowana w stylu barokowym w latach 1725-1727 według projektu holenderskiego projektanta fortyfikacji Gerharda Corneliusa van Wallrawe (autora m.in. przebudowy twierdzy kłodzkiej i magdeburskiej).Tabor kolejowy – pojazdy kolejowe przystosowane do kursowania samodzielnie lub w składzie pociągu, przeznaczone do przewozu osób i rzeczy lub służące do prac remontowo-budowlanych i ratunkowych.

    11 grudnia 2020 r. podpisano z przedsiębiorstwem ZUE S.A. umowę na modernizację torowisk oraz przystanków i sieci zasilającej na ul. Elizy Orzeszkowej, Boguchwały, Adama Asnyka, Hugona Kołłątaja, al. Wyzwolenia, pl. Żołnierza Polskiego oraz częściowo na ul. Jana Matejki i Józefa Piłsudskiego. 9 stycznia 2021 r. rozpcozęły się pierwsze prace budowlane związane z tą inwestycją.

    102Na – normalnotorowy tramwaj wytwarzany w latach 1970-1973 przez zakłady Konstal w Chorzowie. Wersja wąskotorowa (początkowo oznaczona symbolem 102NaW, a później 803N) produkowana była w latach 1973–1974.Zdroje (do 1945 niem. Finkenwalde) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta. Położone na Prawobrzeżu, przy drodze krajowej nr 10 (w kier. Stargard Szczeciński). Zdroje graniczą z osiedlami: Dąbie na północy, Słoneczne i Bukowe-Klęskowo na wschodzie, Podjuchy na południowym zachodzie i poprzez rzekę Regalicę z Międzyodrzem. Południową granicę z gminą Stare Czarnowo wyznacza autostrada A6.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    Remonty i Modernizacja Tramwajów Protram Wrocław Sp. z o.o. to założona w roku 1999 we Wrocławiu firma zajmująca się naprawą, modernizacją oraz budową taboru tramwajowego.
    Autobusy miejskie w Szczecinie - szczecińska sieć autobusowa obejmuje 67 linii (w tym 2 tymczasowe) na obszarze miasta Szczecina, miasta i gminy Police oraz częściowo gmin: Kołbaskowo i Dobra. Na zlecenie Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Szczecinie obsługą linii dziennych zajmują się 3 spółki: Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Klonowica” (SPAK), Szczecińskie Przedsiębiorstwo Autobusowe „Dąbie” (SPAD) i Szczecińsko-Polickie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne (SPPK). Linie nocne oprócz powyższych obsługuje także PKS Szczecin. Obecnie autobusy stacjonują w czterech zajezdniach - każda spółka ma własną.
    AEG (niem. Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft) – niemiecki koncern elektrotechniczny z siedzibą w Berlinie, założony przez przemysłowca niemieckiego Emila Rathenau, na bazie istniejącej od 1883 spółki akcyjnej Deutsche Edison-Geselschaft fūr angewandte Elektrizität, która zajmowała się produkcją urządzeń dla przemysłu elektrotechnicznego na bazie kilku patentów Thomasa Edisona.
    Magdeburg (dolnoniem. Meideborg; pol. hist. Dziewin) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt. Siedziba zarówno biskupstwa ewangelickiego, jak i katolickiego. Działają tu dwie uczelnie: Uniwersytet Ottona von Guerickego (Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg) i Wyższa Szkoła Magdeburg-Stendal (Hochschule Magdeburg-Stendal). W roku 2005 Magdeburg obchodził 1200 lat swego istnienia.
    Police (do 1945 niem. Pölitz) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, siedziba powiatu polickiego i gminy miejsko-wiejskiej Police, miasto satelickie Szczecina, położone nad Łarpią i Odrą-Domiążą na Równinie Wkrzańskiej. Port morski na lewym brzegu ujściowego odcinka Odry. Police otacza Puszcza Wkrzańska.
    Berliner Verkehrsbetriebe (pol. Berlińskie Zakłady Komunikacyjne), w skrócie BVG – przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, należące do miasta Berlina. Zajmuje się eksploatacją sieci metra (U-Bahn Berlin), tramwajów (Straßenbahn Berlin) i autobusów (Bus). Pomiędzy 1984 a 1994 rokiem należała do niego również sieć kolei miejskiej (S-Bahn Berlin) w Berlinie Zachodnim, a w latach 1989–1991 kolej magnetyczna (M-Bahn). Jest członkiem Verkehrsverbund Berlin-Brandenburg (VBB) (pol. Związek Komunikacyjny Berlin-Brandenburgia).
    Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (ang. Official Journal of the European Union, O.J. EU), do wejścia w życie traktatu nicejskiego pod nazwą Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich, wydawany przez Urząd Oficjalnych Publikacji w Luksemburgu w trzech seriach:

    Reklama