Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – główny akt prawa pierwotnego Unii Europejskiej (obok Traktatu o Unii Europejskiej). Stanowi część dorobku prawnego Unii od 2009 roku, kiedy to wszedł w życie traktat z Lizbony. Wcześniej funkcjonował pod nazwą Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą (1958–1993) oraz Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (1993–2009).

Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą – oficjalna nazwa głównego aktu wspólnotowego prawa pierwotnego Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Stanowił część dorobku prawnego Wspólnot od 1958 r. do 1993 r., kiedy to weszły przepisy Traktatu z Maastricht. Później funkcjonował pod nazwą Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską. Jego przepisy znalazły się najpierw w traktatach rzymskich, zmodyfikowane traktatem fuzyjnym, traktatami budżetowymi, Jednolitym Aktem Europejskim.Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.

Nazwa[ | edytuj kod]

Pierwotnie, tworząc Europejską Wspólnotę Gospodarczą, dokument w latach 1958-1992 nosił nazwę Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą. W 1992 na podstawie Traktatu z Maastricht, w związku z przekształceniem EWG we Wspólnotę Europejską, zmieniono nazwę umowy na Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską. Obecne brzmienie nadał dokumentowi Traktat lizboński z 2007 roku, który skutkował przekształceniem WE w Unię Europejską.

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską - oficjalna nazwa głównego aktu wspólnotowego prawa pierwotnego Unii Europejskiej. Stanowił część dorobku prawnego Unii od 1993 r. do 2009 r., kiedy to weszły przepisy Traktatu z Lizbony. Wcześniej funkcjonował pod nazwą Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą. Jego przepisy znalazły się najpierw w traktacie z Maastricht, zmodyfikowane amsterdamskim, nicejskim.Traktat o Unii Europejskiej (TUE) – główny akt prawa pierwotnego Unii Europejskiej (obok Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Stanowi część dorobku prawnego Unii od 1993 roku, kiedy to weszły przepisy traktatu z Maastricht. Zmieniony postanowieniami umów z Amsterdamu, Nicei i Lizbony.

Struktura[ | edytuj kod]

Wersja obowiązująca zawiera preambułę oraz 358 artykułów zgrupowanych w siedmiu częściach.

  • Część I Zasady
    1. Kategorie i Dziedziny Kompetencji Unii
    2. Postanowienia Ogólne
  • Część II Niedyskryminacja i Obywatelstwo Unii
  • Cześć III Polityki i Działania Wewnętrzne Unii
    1. Rynek Wewnętrzny
    2. Swobodny Przepływu Towarów (unia celna, współpraca celna, zakaz ograniczeń ilościowych między państwami członkowskim)
    3. Rolnictwo i Rybołówstwo
    4. Swobodny Przepływ Osób, Usług, Kapitału (pracownicy, prawo przedsiębiorczości, usługi, kapitał i płatności)
    5. Przestrzeń Wolności Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (postanowienia ogólne, polityki dotyczące kontroli granicznej, azylu i migracji, współpraca sądowa w sprawach cywilnych, współpraca sądowa w sprawach karnych, współpraca policyjna)
    6. Transport
    7. Wspólne Reguły w Dziedzinie Konkurencji, Podatków i Zbliżenia Ustawodawstw (reguły konkurencji, pomoc przyznawana przez państwa, postanowienia podatkowe, zbliżanie ustawodawstw)
    8. Polityka Gospodarcza i Pieniężna (postanowienia instytucjonalne, postanowienia szczególne dla państw członkowskich, których walutą jest euro)
    9. Zatrudnienie
    10. Polityka Społeczna
    11. Europejski Fundusz Społeczny
    12. Edukacja, Kształcenie Zawodowe, Młodzież i Sport
    13. Kultura
    14. Zdrowie Publiczne
    15. Ochrona Konsumentów
    16. Sieci Transeuropejskie
    17. Przemysł
    18. Spójność Gospodarcza, Społeczna, Terytorialna
    19. Badania, Rozwój Technologiczny, Przestrzeń Kosmiczna
    20. Środowisko Naturalne
    21. Energetyka
    22. Turystyka
    23. Ochrona Ludności
    24. Współpraca Administracyjna
  • Część IV Stowarzyszenie Krajów i Terytoriów Zamorskich
  • Część V Działania Zewnętrzne Unii
    1. Postanowienia Ogólne
    2. Wspólna Polityka Handlowa
    3. Współpraca z Państwami Trzecimi i Pomoc Humanitarna (współpraca na rzecz rozwoju, współpraca gospodarcza, finansowa, techniczna z państwami trzecimi, pomoc humanitarna,
    4. Środki Ograniczające
    5. Umowy Międzynarodowe
    6. Stosunki Unii z Organizacjami Międzynarodowymi i Państwami trzecimi oraz Delegatury Unii
    7. Klauzula Solidarności
  • Część VI Postanowienia Instytucjonalne i Finansowe
    1. Postanowienia Instytucjonalne (instytucje: Parlament Europejski, Rada Europejska, Rada, Komisja, Trybunał Sprawiedliwości, Europejski Bank Centralny; akty prawne Unii, procedury przyjmowania i inne postanowienia, organy doradcze Unii: Komitet Ekonomiczno-Społeczny, Komitet Regionów)
    2. Postanowienia Finansowe (zasoby własne Unii, Wieloletnie ramy finansowe, roczny, budżet Unii, wykonanie budżetu i absolutorium, zwalczanie nadużyć finansowych)
    3. Wzmocniona Współpraca
  • Część VII Postanowienia Ogólne i Końcowe
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wersja skonsolidowana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (pol.). eur-lex.europa.eu. [dostęp 2012-10-23].
  • Justyna Skrzeczyńska: Encyklopedia UniaEuropejska.org: Traktat o Funkcjonowaniu UE (pol.). UniaEuropejska.org, 2010-12-10. [dostęp 2012-11-02].
  • Traktaty Unii Europejskiej – umowy międzynarodowe zawarte między państwami członkowskimi Unii Europejskiej, dające podwaliny pod organizację i porządek prawny Unii. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego publicznego są to umowy międzynarodowe, jednak w stosunkach wewnętrznych (między państwami członkowskimi) ustanowiły one autonomiczny porządek prawny i są obecnie elementem prawa pierwotnego Unii Europejskiej.Prawo Unii Europejskiej – zbiór aktów składających się na skomplikowany system prawny Unii Europejskiej. Całość dorobku prawnego Unii Europejskiej, łącznie z np. orzeczeniami TS UE, nosi nazwę acquis. Przed Traktatem z Lizbony znaczna część uregulowań wymienionych w niniejszym artykule występowała pod nazwą prawo wspólnotowe. Wraz z wejściem w życie Traktatu, z dniem 30 listopada 2009 roku Wspólnota Europejska (a wraz z nią prawo wspólnotowe jako odrębna kategoria) przestała istnieć, a jej spadkobiercą prawnym została Unia Europejska.




    Warto wiedzieć że... beta

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Preambuła (łac. praeambulum, od praeambulare, iść wcześniej) – wstęp do aktu prawnego, zwykle o istotnym znaczeniu politycznym (umowy międzynarodowe, konstytucje, rzadziej ustawy i akty niższego rzędu), opisujący okoliczności wydania aktu oraz określający cele, jakim powinien on służyć.
    Stefan Hambura, Mariusz Muszyński: Zbiór Traktatów UE teksty skonsolidowane po Traktacie z Lizbony. 2008. ISBN 978-83-60003-27-5.
    BIBSYS – katalog centralny dwóch norweskich bibliotek uniwersyteckich, przekształcony w organizację non-profit, która skupia norweskie biblioteki uniwersyteckie i naukowe wraz z Biblioteką Narodową.
    Hiszpańska Biblioteka Narodowa (Biblioteca Nacional de España) – największa biblioteka w Hiszpanii i jedną z największych na świecie. Znajduje się w Madrycie, a dokładnie przy Paseo de Recoletos.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama