Torpeda Mark 50

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Mark 50 Advanced Lightweight Torpedo (Mk 50) - zaawansowana ("wystrzel i zapomnij") amerykańska lekka torpeda o napędzie chemicznym, przeznaczona do zwalczania zanurzonych okrętów podwodnych. Obok torped Mk 46 oraz Mk 48 ADCAP, stanowi podstawową broń w arsenale torpedowym Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych. Mk 50 posiada zapalnik zbliżeniowy oraz kontaktowy, może być przenoszona i wystrzeliwana z pokładów okrętów podwodnych i nawodnych, samolotów oraz helikopterów. Mk. 50 wyposażona jest w głowicę o stosunkowo niewielkiej masie 45,35 kilograma, ze specjalnie jednak ukształtowanym ładunkiem wybuchowym, w celu umożliwienia jej przebijania dwukadłubowych rosyjskich okrętów podwodnych o dużych przestrzeniach między kadłubem lekkim i kadłubem sztywnym.

Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.United States Submarine Force (siły podwodne Stanów Zjednoczonych) – część marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych odpowiedzialna za działania floty za pomocą okrętów podwodnych. US Submarine Force operacyjnie podległa jest dowódcy operacji morskich (Chief of Naval Operations), bezpośrednie i bieżące dowodzenie sprawują dowódca sił podwodnych (Commander, Submarine Force) oraz dowództwo floty Pacyfiku ComSubPac (Commander, Submarine Force, U.S. Pacific Fleet). Liczba okrętów podwodnych amerykańskiej floty nie jest stała, co związane jest z częstym wycofywaniem starszych jednostek z służby oraz zastępowaniem ich w stosunku innym niż 1:1 nowymi okrętami, w rzeczywistości uzależniona jest od wielu czynników. Aktualnie (kwiecień 2010) w służbie pozostają 72 okręty czterech typów: Los Angeles, Ohio, Seawolf i Virginia zorganizowane w 6 eskadrach i pięciu grupach bojowych stacjonujących w siedmiu bazach: Kitsap (Bangor), San Diego, Pearl Harbor, Guam, New London (Groton), Norfolk i Kings Bay

Mark 50 została skonstruowana jako następnej generacji lekka torpeda w celu stopniowego zastąpienia dotychczasowych lekkich torped Mk 46, jako podstawowej lotniczej i okrętowej broni przeciwko zanurzonym okrętom podwodnym. Program tej torpedy doprowadzić miał do skonstruowania broni o znacząco zwiększonych możliwościach zwalczania zanurzonych jednostek podwodnych przeciwnika, w tym niektórych typów okrętów podwodnych o napędzie jądrowym. Istotna cechą tej torpedy jest możliwość działania na bardzo płytkich i przejrzystych wodach, w celu zapewnienia ochrony przeciwpodwodnej własnym jednostkom amfibijnym (Mk 50 Block Upgrade I). Torpeda napędzana jest energią uzyskiwaną z reakcji chemicznej w obiegu zamkniętym i samo naprowadzana na cel wbudowanym programowalnym systemem komputerowym AKY-14 przy pomocy sonaru aktywnego oraz pasywnego układu akustycznego.

Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, konstrukcyjnie przystosowana do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz wykonywania zadań transportowych i rozpoznawczych.Śmigłowiec lub helikopter (gr. héliks, D. hélikos – skręcony; pterón – skrzydło) – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), który wytwarza siłę nośną dzięki ruchowi obrotowemu wirnika lub wirników napędzanych przez silnik, a obecnie coraz częściej przez 2, a czasem nawet 3 silniki. Wirnik zbudowany jest z odpowiednio profilowanych łopat osadzonych w głowicy.

Program torpedy Mark 50 został zainicjowany w 1974 roku, pierwsze zaś testy operacyjne odbyły się w latach 1986 - 1989. Po przerwie spowodowanej problemami natury technicznej, testy kontynuowano w latach 1990 - 1991. W 1992 roku w raporcie Departamentu Obrony USA stwierdzono iż Mk 50 jest operacyjnie efektywna i zadowalająca w pewnych warunkach. Nie była efektywna we wszelkich zakresach. W tym samym roku wszczęto prace nad oprogramowaniem nowej torpedy, co doprowadziło do opracowania dwóch ulepszeń - Block Upgrade I (BU-I) oraz Block Upgrade II (BU-II). Nowe algorytmy zastosowane w BU-I znacząco ulepszały torpedę i zostały zaimplementowane, ulepszenia zaś BU-II nie zostały zastosowane w Mk 50, jednakże przewidziano ich zastosowanie w torpedzie Lightweight Hybrid Torpedo (Lekka Torpeda Hybrydowa) opracowywanej w ramach odrębnego programu. Nawet jednak ulepszenia BU-I, mimo że zwiększyły możliwości torpedy, nie zapewniły jej optymalnych cech. Mark 50 Block Upgrade I w wciąż nie była wystarczająco efektywna przeciwko niektórym celom w trudnym środowisku działania. Trudności te i próby ich pokonania doprowadziły do stwierdzenia wymaganej efektywności torpedy dopiero w roku 1997. Cały program wraz z licznymi poprawkami doprowadził w końcu do uzyskania najlepszej torpedy lotniczej we współczesnym arsenale US Navy, a z dużym prawdopodobieństwem także w świecie. Z powodu wysokiego kosztu tej torpedy (2,9 miliona dolarów) wyprodukowano ją w bardzo ograniczonej liczbie, ograniczając się jedynie do produkcji wstępnej (Low Rate Production), zastępując jej produkcję produkcją nowej lekkiej torpedy Mark 54 MAKO.

RUM-139 Vertical Launch ASROC (RUM-139 VL-ASROC) – pochodna przeciwpodwodnej rakietotorpedy RUR-5 ASROC, wyposażoną w nową jednostkę napędową na paliwo stałe z wektorowanym ciagiem, umożliwiającą też odpalenie pocisku z pionowej wyrzutni okrętowej Mk 41 VLS. Człon torpedowy RUM-139 VL stanowi torpeda Mark 46 MOD 5 oraz Mark 50 z głowicami konwencjonalnymi. Pociski ASROC tego typu znajdują się m.in. na wyposażeniu okrętów typu Arleigh Burke oraz Ticonderoga.Lockheed S-3 Viking – amerykański samolot patrolowy, bazujący na pokładach lotniskowców, opracowany i zbudowany w 1972 roku w amerykańskiej wytwórni lotniczej Lockheed Corporation.

Głównymi nosicielami tej torpedy są bazujące w bazach lądowych samoloty P-3 Orion, samoloty bazujące na lotniskowcach S-3 oraz helikoptery do zwalczania okrętów podwodnych (ZOP) SH-2, SH-3 oraz SH-60, a także nawodne jednostki pływające ZOP. Torpeda ta miała także stać się podstawą nowej wersji rakietotorpedy VL-ASROC, jednakże z powodu zaprzestania produkcji torpedy, program nowego VL-ASROC anulowano.

Departament Obrony Stanów Zjednoczonych (ang. United States Department of Defense, w skrócie: DoD) - urząd federalny Stanów Zjednoczonych, na którym spoczywa obowiązek koordynowania i nadzorowania agencji i funkcji rządu wiążących się z bezpieczeństwem narodowym i siłami zbrojnymi. Sekretarz obrony jest członkiem rządu (cabinet).Mark 48 (Mk 48) – amerykańska torpeda ciężka z konwencjonalną głowicą bojową wyposażoną w zapalnik kontaktowy i zbliżeniowy, służące do zwalczania celów podwodnych i nawodnych. Torpedy te odpalane mogą być zarówno z pokładu okrętu podwodnego, jak również okrętów nawodnych. Zmodernizowana wersja tej torpedy Mark 48 – Mark 48 ADCAP (Advanced Capability) stanowi podstawowe uzbrojenie podwodne wszystkich amerykańskich okrętów podwodnych o napędzie nuklearnym, wraz zaś z lekkimi torpedami Mark 46 oraz Mark 50 stanowi podstawę uzbrojenia torpedowego całej US Navy. Znajduje się także na wyposażeniu flot innych państw świata.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Federation of American Scientists: MK-50 Advanced Lightweight Torpedo (ang.)
  • Torpeda – rodzaj broni podwodnej, poruszający się pod wodą za pomocą własnego napędu pocisk, służący do niszczenia za pomocą wbudowanego ładunku wybuchowego jednostek nawodnych lub podwodnych przeciwnika. Nazwa wywodzi się od łacińskiej nazwy drętwokształtnych – Torpediniformes, rzędu ryb chrzęstnoszkieletowychKadłub lekki – element architektury okrętu podwodnego w dwukadłubowej lub półtorakadłubowej konfiguracji jednostek pływających tej klasy, otaczający ciśnieniowy kadłub sztywny. Kadłub lekki stanowi wykonaną z plastycznych materiałów powłokę kadłuba sztywnego, która – podobnie jak niektóre elementy struktury wewnątrz kadłuba sztywnego – nie jest poddana działaniu ciśnienia hydrostatycznego. Dzięki wykonaniu z materiałów łatwych do obróbki i kształtowania, możliwe jest nadanie mu hydrodynamicznego kształtu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Lockheed P-3 Orion – amerykański morski samolot rozpoznawczy i patrolowy, stosowany również do walki z okrętami podwodnymi skonstruowany przez firmę Lockheed na bazie samolotu pasażerskiego Lockheed L-188 Electra.
    United States Navy – marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych; jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych odpowiedzialny za organizację, szkolenie oraz wyposażenie morskich sił zbrojnych – w tym Korpusu Piechoty Morskiej – do prowadzenia działań bojowych na morzu. W szczególności, zadaniem marynarki i piechoty morskiej Stanów Zjednoczonych jest poszukiwanie i niszczenie nieprzyjacielskich sił morskich oraz powstrzymywanie jego handlu morskiego; w celu zdobycia i utrzymania ogólnej przewagi morskiej; kontroli obszarów morskich o żywotnym znaczeniu, ochrony żywotnych linii żeglugowych; ustanowienia i utrzymania lokalnej przewagi (w tym powietrznej) w obszarze działań morskich; zajmowanie i obrona baz morskich; oraz przeprowadzanie operacji lądowych i powietrznych niezbędnych do prowadzenia kampanii morskich.
    Mark 54 MAKO Lightweight Torpedo (Mk 54) amerykańska lekka torpeda przeznaczona w pierwszym rzędzie do zwalczania okrętów podwodnych (ZOP), zwłaszcza cichych okrętów podwodnych o napędzie konwencjonalnym, znana pierwotnie jako Lightweight Hybrid Torpedo (LHT). Mark 54 dostosowana jest do wymagań walki w płytkich wodach przybrzeżnych. Torpeda ta jest pociskiem lotniczym do zastosowań na samolotach i helikopterach ZOP, może jednakże być stosowana również z pokładów małych okrętów nawodnych. Aktualnie, w ramach programu HAAWC (High Altitude Anti-Submarine Warfare Weapons Concept), prowadzone są prace nad konstrukcją LongShot, będącą niewielkim - samosterującym skrzydlatym nosicielem różnego rodzaju broni powietrze-powierzchnia, dzięki któremu - w celu zapewnienia bezpieczeństwa samolotu i jego załogi - Mk 54 będzie mógł być zrzucany z pokładu samolotu bądź helikoptera z bardzo dużych wysokości oraz odległości od celu (Standoff weapon).
    Kaman SH-2 Seasprite – amerykański morski śmigłowiec wielozadaniowy. Może służyć do atakowania okrętów podwodnych i nawodnych. Jego cztery egzemplarze znajdują się na wyposażeniu polskiej Marynarki Wojennej.
    Mark 46 (Mk 46) amerykańska lekka torpeda do zwalczania okrętów podwodnych, stanowiąca aktualnie standardową torpedę flot krajów NATO, a obok torped Mk 48 oraz Mk 50, jedna trzech z podstawowych pocisków tego typu w US Navy. Mk 46 może być odpalana zarówno z pokładów okrętów nawodnych, a także z samolotów lub helikopterów ZOP, jest też częścią innych rodzajów uzbrojenia - rakietowych systemów przeciwpodwodnych ASROC RUR-5 ASROC i VL-ASROC oraz miny torpedowej Mark 60 Captor

    Reklama