Torfowce (klasa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .takson-zwierzeta .naglowek{color:black;background:#d3d3a4}.mw-parser-output .takson-rosliny .naglowek{color:black;background:#90ee90}.mw-parser-output .takson-grzyby .naglowek{color:black;background:#add8e6}.mw-parser-output .takson-protozoa .naglowek{color:black;background:#f0e68c}.mw-parser-output .takson-chromalveolata .naglowek{color:black;background:#adff2f}.mw-parser-output .takson-excavata .naglowek{color:black;background:#f0e68c}.mw-parser-output .takson-amoebozoa .naglowek{color:black;background:#ffc8a0}.mw-parser-output .takson-opisthokonta .naglowek{color:black;background:#e0d0b0}.mw-parser-output .takson-sar .naglowek{color:black;background:Moccasin}.mw-parser-output .takson-bakterie .naglowek{color:black;background:#d3d3d3}.mw-parser-output .takson-archeony .naglowek{color:black;background:#f3e0e0}.mw-parser-output .takson-eukarionty .naglowek{color:black;background:#faf0e6}.mw-parser-output .takson-inne .naglowek{color:white;background:red}

Torfowce (Sphagnopsida) – klasa należąca do gromady mchów. Jest to jeden bazalnych kladów w obrębie mchów obejmujący organizmy o bardzo zbliżonej budowie i dużym wpływie na ekosystemy i klimat.

PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Gromada (w botanice divisio, w zoologii classis) – nazwa stosowana w języku polskim na określenie dwóch różnych rangą kategorii systematycznych.

Systematyka[ | edytuj kod]

Ambuchanania leucobryoides
Pozycja systematyczna torfowców na drzewie filogenetycznym mchów Systematyka klasy torfowców

W obrębie tej grupy długi czas wyróżniano tylko jeden współczesny rząd z jedną rodziną i rodzajem torfowiec Sphagnum liczącym 350–500 gatunków. Odkryty na Tasmanii gatunek Ambuchanania leucobryoides ze względu na swą odmienność wyniesiony został do rangi monotypowego rodzaju, rodziny i rzędu Ambuchaniales. Analizy molekularne wykazały jednak, że bliżej z tym gatunkiem niż innymi torfowcami spokrewniony jest Sphagnum inretortum i wyraźnie odrębną linię rozwojową tworzy także Sphagnum sericeum. W efekcie zaproponowana w 2010 dla żyjących przedstawicieli tej klasy klasyfikacja obejmuje jeden rząd Sphagnales, trzy rodziny i cztery rodzaje:

Torfowiec (Sphagnum L.) – rodzaj mchów, należący do klasy torfowców (Sphagnopsida). Należy do niego ok. 350 gatunków.iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim.
  • rząd torfowce Sphagnales M. Fleisch., Die Musci der Flora von Buitenzorg 1: xxiii. 1904
  • rodzina torfowcowate Sphagnaceae Dumort., Analyze des Familles de Plantes 68. 1829
  • rodzaj torfowiec Sphagnum L., Species Plantarum 1106. 1753
  • rodzina Flatbergiaceae, A. J. Shaw, 2010
  • rodzaj Flatbergium A. J. Shaw, 2010 – takson monotypowy
  • rodzina Ambuchananiaceae Seppelt & H. A. Crum ex A. J. Shaw 2010
  • rodzaj Ambuchanania Seppelt & H. A. Crum ex A. J. Shaw 2010 – takson monotypowy
  • rodzaj Eosphagnum A. J. Shaw 2010 – takson monotypowy
  • Wcześniej wyróżniano dwa monotypowe rzędy:

    Torfowce (Sphagnales Limpr) – rząd mchów należący do klasy torfowców (Sphagnopsida). Należy do niego ok. 350 gatunków, góownie z rodzaju torfowiec (Sphagnum).Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.
  • rząd Sphagnales Dumort., Analyze des Familles de Plantes 68. 1829 – torfowce
  • rząd Ambuchananiales Seppelt & H.A. Crum, Contr. Univ. Michigan Herb. 22: 29. 1999
  • Formy kopalne wyodrębniane są w rząd:

  • rząd Protosphagnales Neuburg, Trudy Geol. Inst. Akad. Nauk SSSR 19: 61. 1960
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
    2. B. Goffinet, W.R. Buck, Classification of the Bryophyta, University of Connecticut, 2008– [dostęp 2021-03-26] (ang.).
    3. Ryszard Ochyra, Pekka Isoviita, Jan Żarnowiec, Halina Bednarek-Ochyra. Correct author citations for class and some subclass names of the Bryophyta. „Ann. Bot. Fennici”. 43, s. 118-122, 2006. 
    4. A. Jonathan Shaw, Cymon J. Cox, William R. Buck, Nicolas Devos, Alex M. Buchanan, Lynette Cave, Rodney Seppelt, Blanka Shaw, Juan Larraín, Richard Andrus, Johann Greilhuber, Eva M. Temsch. Newly resolved relationships in an early land plant lineage: Bryophyta class Sphagnopsida (peat mosses). „Systematics and Phytogeography”. 97, 9, s. 1511-1531, 2010. 
    5. Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika. Systematyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 203. ISBN 978-83-01-13945-2.
    6. Yang Liu i inni, Resolution of the ordinal phylogeny of mosses using targeted exons from organellar and nuclear genomes, „Nature Communications”, 10 (1), 2019, s. 1485, DOI10.1038/s41467-019-09454-w, PMID30940807, PMCIDPMC6445109 [dostęp 2021-04-01] (ang.).
    7. A. Jonathan Shaw. [0277:POTSBO2.0.CO;2.short Phylogeny of the Sphagnopsida based on chloroplast and nuclear DNA sequences]. „Bryologist”. 103, 2, s. 277-306, 2000. 
    8. Wolfgang Frey, Michael Stech, Eberhard Fischer: Bryophytes and Seedless Vascular Plants (= Syllabus of Plant Families. 3). Wydanie 13. Borntraeger, Berlin i in. 2009, ​ISBN 978-3-443-01063-8​, s. 128–130
    9. Ambuchananiales. W: Tropicos.org [on-line]. Missouri Botanical Garden. [dostęp 2018-11-02].
    10. Protosphagnales Neuburg. W: Tropicos.org [on-line]. Missouri Botanical Garden. [dostęp 2018-11-02].
    Encyclopedia of Life (w skrócie EOL, Encyklopedia Życia) – współtworzona przez wielu fachowców, anglojęzyczna, internetowa bezpłatna encyklopedia, której zadaniem jest zebranie informacji o wszystkich opisanych przez naukę gatunkach. Encyklopedia rozpoczęła swoje działanie 26 lutego 2008 r. z 30 000 hasłami. Olbrzymie zainteresowanie (11,5 mln trafień w ciągu 5,5 godz.) spowodowało przeciążenie serwisu i konieczne było przez kilka dni ograniczenie jego funkcjonalności.Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.




    Warto wiedzieć że... beta

    Takson monotypowy, monotyp – w klasyfikacji biologicznej takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy, np. rodzina do której należy tylko jeden rodzaj lub rodzaj, do którego należy jeden gatunek. Taksony monotypowe są niechętnie wyodrębniane przez taksonomów, ponieważ ich tworzenie nie poprawia przejrzystości systemu klasyfikacyjnego na kolejnych szczeblach klasyfikacji. Wyodrębniane są, gdy istnieje wyraźna przerwa (odrębność) między taksonem monotypowym i taksonem siostrzanym.
    PMCID (ang. PubMed Central Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego cytowanego artykułu naukowego bazy PubMed Central.
    PLOS ONE (do 2012 „PLoS ONE”) – recenzowane internetowe czasopismo naukowe wydawane przez Public Library of Science na zasadach otwartego dostępu. Publikowane w nim prace dotyczą niemal wszystkich dziedzin nauki. Wszystkie treści umieszczone w „PLOS ONE” publikowane są na wolnej licencji Creative Commons w wersji 2.5 z uznaniem autorstwa (CC-BY-2.5). Teksty indeksowane są m.in. w Google Scholar, Scopus, PubMed, PubMed Central i MEDLINE.
    Klasa (łac. classis) – kategoria systematyczna w systematyce roślin obejmująca spokrewnione rzędy, odpowiadająca rangą gromadzie (classis) w systematyce zwierząt. Kategoriami pomocniczymi dla klasy są nadklasa (superclassis) i podklasa (subclassis).
    Tasmania – wyspa u południowo-wschodnich wybrzeży kontynentu australijskiego, a zarazem najmniejszy stan Australii. W skład stanu Tasmania wchodzą też mniejsze wyspy w Cieśninie Bassa oraz wyspa Macquarie - pow. 128 km² (w południowej części Oceanu Indyjskiego).
    DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
    Biblioteka Narodowa Łotwy (łot. Latvijas Nacionālā bibliotēka (LNB)) – łotewska biblioteka narodowa z siedzibą w Rydze, narodowa instytucja kultury podlegająca Ministerstwu Kultury, założona jako Państwowa Biblioteka Łotwy w 1919 roku, po włączeniu Łotwy w skład ZSRR, działała jako Biblioteka Łotewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej a po odzyskaniu niepodległości, od 1992 roku, funkcjonuje jako Biblioteka Narodowa Łotwy.

    Reklama