Topnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kalafonia
Topnik w formie pasty
Płynny topnik do lutowania miękkiego

Topnik (odtleniacz) – substancja ułatwiająca lutowanie (miękkie i twarde) poprzez chemiczne oczyszczanie łączonych metali. Powszechnie stosowane topniki to chlorek amonu lub kalafonia do lutowania lutem cynowo-ołowiowym, kwas solny lub chlorek cynku do lutowania powłok ocynkowanych, boraks do lutowania twardego metali żelaznych.

Cynkowanie – ogół operacji mający na celu pokrycie powierzchni przedmiotów stalowych cienką powłoką cynku w celu ochrony przed korozją powodowaną działaniem powietrza i wody. Cynkowanie jest stosowane powszechnie w wielu gałęziach gospodarki, m.in. w przemyśle samochodowym, budowlanym, lotniczym.Kalafonia (gr. „kolophonia” od nazwy kolonii jońskiej Kolofon) – żywica miękka pochodzenia naturalnego, pozostałość po oddestylowaniu terpentyny z żywicy drzew iglastych (głównie sosny).

Topnik spełnia cztery funkcje:

  • usuwa tlenki i inne zanieczyszczenia z lutowanych powierzchni
  • zapobiega powstawaniu nowych tlenków podczas lutowania poprzez odcięcie kontaktu z powietrzem
  • ułatwia topnienie i zwiększa płynność lutowania
  • zwiększa zwilżalność lutu na materiale lutowanym.
  • Pierwszą funkcję można zapisać ogólnym wzorem:

    {{Minerał infobox}} Nieznane pola: "pusty wiersz". Boraks rodzimy (tinkal) – minerał z gromady boranów, zbudowany głównie z uwodnionego boranu sodu. Kwas solny (kwas chlorowodorowy) (HCl; pot. zajzajer od niem. Salzsäure) – nieorganiczny związek chemiczny z grupy kwasów beztlenowych, będący roztworem wodnym gazowego chlorowodoru. Czasami kwasem solnym nazywa się też roztwór chlorowodoru w innych rozpuszczalnikach polarnych np. w acetonie. Jest silnie żrący.
    tlenek metalu + kwas → sól + woda

    Osad i resztki topnika pozostałe po lutowaniu należy usunąć, gdyż mogą powodować korozję. Wyjątkiem od tej reguły jest kalafonia, używana w lutowaniu miękkim. Jej naturalnym składnikiem aktywnym jest kwas abietynowy, który po lutowaniu zostaje „uwiązany” w kalafonii, przez co nie ma bezpośredniego kontaktu z lutem i nie powoduje korozji.

    Korozja (łac. corrosio – zżeranie) – procesy stopniowego niszczenia materiałów, zachodzące między ich powierzchnią i otaczającym środowiskiem. Zależnie od rodzaju materiału dominujące procesy mają charakter reakcji chemicznych, procesów elektrochemicznych, mikrobiologicznych lub fizycznych (np. topnienie i inne przemiany fazowe, uszkodzenia przez promieniowanie).Kwas abietynowy (łac. abies ~etis = "jodła") – organiczny związek chemiczny należący do grupy kwasów żywicznych występujący naturalnie w żywicach drzew sosnowych (głównie jodły) lub otrzymywany z kalafonii.




    Warto wiedzieć że... beta

    Chlorek amonu (łac. Ammonii chloridum; nazwa zwyczajowa: salmiak, NH4Cl) – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu solnego i amoniaku. Występuje naturalnie jako rzadki minerał salmiak rodzimy.
    Lutowanie miękkie (lut miękki) – lutowanie w zakresie temperatury nie przekraczającej 450 °C – najczęściej ok. 250 °C. Ta metoda łączenia elementów metalowych z pomocą spoiny wypełnionej metalem o temperaturze topnienia niższej niż temperatura topnienia łączonych ze sobą metali stosowana jest do spajania części o małych naprężeniach w złączu i niewysokiej temperaturze pracy – takich jak układy elektroniczne, przewody elektryczne, blachy, oraz do uszczelniania i wyrównywania połączeń blachowych np. blach dachowych, rynien, pojemników, cienkościennych zbiorników, czy rurociągów. Najczęściej łączonymi metalami z użyciem lutowania miękkiego są stal, miedź, cynk, mosiądz i ich stopy.
    Lut, lutowie, spoiwo lutownicze - metal, lub stop metali, służący do lutowania jako wypełnienie spoiny. Ma temperaturę topnienia znacznie niższą od temperatury topnienia lutowanych materiałów.

    Reklama