Tomasz z Chrobrza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output table.duchowny-ksiadz td.naglowek{color:white!important;background:black!important}.mw-parser-output table.duchowny-biskup td.naglowek{color:white!important;background:#E56DC4!important}.mw-parser-output table.duchowny-patriarcha td.naglowek{color:white!important;background:#BA55D3!important}.mw-parser-output table.duchowny-kardynal td.naglowek{color:white!important;background:#FF2400!important}.mw-parser-output table.duchowny-papiez td.naglowek{color:black!important;background:gold!important}.mw-parser-output table.duchowny-cywil td.naglowek{color:black!important;background:#C0C0C0!important}.mw-parser-output table.duchowny-ksiadz tr.naglowek{color:white!important;background:black!important}.mw-parser-output table.duchowny-biskup tr.naglowek{color:white!important;background:#E56DC4!important}.mw-parser-output table.duchowny-patriarcha tr.naglowek{color:white!important;background:#BA55D3!important}.mw-parser-output table.duchowny-kardynal tr.naglowek{color:white!important;background:#FF2400!important}.mw-parser-output table.duchowny-papiez tr.naglowek{color:black!important;background:gold!important}.mw-parser-output table.duchowny-cywil tr.naglowek{color:black!important;background:#C0C0C0!important}

Tomasz z Chrobrza (ur. w Chrobrzu, zm. 8 sierpnia 1436 w Krakowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, rektor Akademii Krakowskiej, oficjał i wikariusz generalny in spiritualibus diecezji krakowskiej, prawnik. Kanonik katedralny krakowski, kapituły św. Idziego i kantor kolegiaty łęczyckiej, archidiakon sandomierski.

Zygmunt Luksemburski (Luksemburczyk), (ur. 14 lub 15 lutego 1368 w Norymberdze, zm. 9 grudnia 1437 w Znojmie) – elektor (margrabia) brandenburski od 1378, król węgierski od 1387, niemiecki od 1411, książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, Święty Cesarz Rzymski od 1433, król czeski od 1419 (objął władzę w 1436).Adam z Będkowa (de Bantkow, Bandkow) herbu Prus II (Wilczekosy) (ur. w XIV wieku, zm. 16 października 1451 w Krakowie) – duchowny krakowski, kanonik katedralny, oficjał, wikariusz in spiritualibus, wieloletni archiprezbiter kościoła Mariackiego w Krakowie.

Życiorys[ | edytuj kod]

Pochodził z rodziny rycerskiej z Chrobrza koło Wiślicy. W 1401 r. rozpoczął studia na Wydziale Sztuk Wyzwolonych Uniwersytetu Krakowskiego, na przełomie 1403 i 1404 r. zdobył tytuł bakałarza artium. Kontynuował następnie studia filozoficzne, a następnie rozpoczął studiowanie prawa kanonicznego. Tytuł licencjata dekretów zdobył ok. 1420, mowę z tej okazji wygłosił wtedy wicekanclerz uniwersytetu Mikołaj z Kozłowa. Został wtedy członkiem Kolegium Prawniczego i zaczął wykładać prawo kanoniczne.

Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Działalność uniwersytecka[ | edytuj kod]

Niedługo później odbył promocję doktorską, a w październiku 1421, już jako doktor dekretów, wybrany został na rektora Akademii Krakowskiej, urząd ten pełnił przez jeden semestr, tj. do kwietnia 1422 roku.

W 1429 r. wraz z Stanisławem ze Skarbimierza, Jakubem z Zaborowa, Janem Elgotem i Adamem z Będkowa opracował consilium w kwestii prawa do dysponowania koronami królewskimi przez Zygmunta Luksemburskiego, który forsował wtedy plan koronacji Witolda Kiejstutowicza na króla Litwy. Udowodnili wtedy, że prawo nadawnia godności królewskiej należy jedynie do papieża.

Stanisław ze Skarbimierza (obecnie Skalbmierz; ur. ok. 1365, zm. 9 stycznia 1431 w Krakowie) – pierwszy rektor odnowionej w 1400 roku Akademii Krakowskiej, prawnik, kanonik kapituły katedralnej na Wawelu.Archidiakon (gr. arche - pierwszeństwo) – urząd kościelny, który pojawił się pod tą nazwą około IV wieku. Archidiakon był zarządcą diecezji.

Działalność kościelna[ | edytuj kod]

W latach 1423−26 był plebanem w jego rodzinnym Chrobrzu.

Od 1423 r. był bliskim współpracownikiem biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego. W 1424 r. został kanonikiem Krakowskiej Kapituły Katedralnej i archidiakonem sandomierskim, godność archidiakona sprawował jedynie do początku 1426 roku. W 1426 r. został altarystą św. Andrzeja w wawelskiej katedrze,

Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Kantor (religia) – instytucja i urząd duchowny w kapitułach, którego obowiązkiem było przewodzenie w śpiewie liturgicznym, współcześnie intonuje podczas nabożeństw pieśni i często śpiewa psalmy..

Około 1430 r. Zbigniew Oleśnicki mianował go oficjałem i wikariuszem generalnym in spiritualibus diecezji krakowskiej. Urząd oficjała sprawował do sierpnia 1433 roku, lecz wikariuszem generalnym pozostał do końca życia.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Krzysztof Ożóg, Tomasz z Chrobrza (zm. 9 VIII 1436), [w:] Wacław Uruszczak (red.), Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2015, s. 413-414, ISBN 978-83-233-3738-6.
Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.Zbigniew Oleśnicki herbu Dębno (ur. 5 grudnia 1389 w Siennie, zm. 1 kwietnia 1455 w Sandomierzu) – biskup krakowski w latach 1423-1455, od 1449 pierwszy kardynał narodowości polskiej, doradca Władysława II Jagiełły i Władysława III Warneńczyka, mówca.




Warto wiedzieć że... beta

Archikolegiata NMP i św. Aleksego w Tumie (archikolegiata łęczycka) – kościół znajdujący się w pobliżu dawnej lokalizacji wczesnośredniowiecznego grodu. Należy do najlepszych przykładów architektury romańskiej w Polsce.
Altarysta (ołtarznik) z łac. altarista - w średniowieczu i czasach nowożytnych duchowny, opiekun altarii w kościele, czerpiący z tego tytułu swoje dochody. Altaryści mieszkali zazwyczaj w małych domkach w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła, często przylegających do cmentarnego muru. W przypadku większych kościołów, w których znajdowało się kilka ołtarzy, altarystów bywało także kilku, każdy z nich mieszkał w swoim domu, a budynki te tworzyły często charakterystyczny wianuszek małych kamieniczek obok kościoła (pozostałość takich domków stanowią np. kamieniczki Jaś i Małgosia we Wrocławiu).
Jakub z Zaborowa lub Jakub Zaborowski herbu Kuszaba (zm. przed 21 lutego 1449 w Krakowie) – prawnik, pięciokrotny rektor Akademii Krakowskiej.
Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jeden z krajów bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO; graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią, od północy z Łotwą.
Wiślica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim. Siedziba gminy Wiślica. Do 1869 roku miasto. Była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.
Rycerstwo – stan społeczny złożony z konnych wojowników istniejący w Europie w okresie pełnego średniowiecza i późnego średniowiecza. Warstwa ta wytworzyła swoisty styl życia, ceremoniał i etykę. W zamian za nadanie ziemskie przyjmowało obowiązek służby pod rozkazami seniora. W późnym średniowieczu przekształciło się w szlachtę.
Kościół św. Idziego – zabytkowy kościół rzymskokatolicki dominikanów, znajdujący się przy ulicy Grodzkiej 67 w Krakowie obok Wawelu .

Reklama