Tobolsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tobolsk (ros. Тобольск) – miasto w Rosji, w obwodzie tiumeńskim. Położony w północnej części regionu Tiumeń, u zbiegu rzeki Tobol i Irtyszu. Powstałe na obszarze podbitym przez Carstwo Rosyjskie w 1587 roku, stanowiło ważne centrum podboju Syberii i uważane było wtedy za jej stolicę. Siedziba eparchii tobolskiej i tiumeńskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, z XVII-wiecznym soborem Mądrości Bożej i Zaśnięcia Matki Bożej. W mieście znajduje się też rzymskokatolicki kościół Trójcy Przenajświętszej wybudowany w latach 1900-1907 ze składek rosyjskich Polaków.

Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.
Dawny herb Tobolska (1785 r.)

Liczba mieszkańców — 98 932 (2020).

Do 1920 Tobolsk był stolicą guberni tobolskiej.

Przyszedł tutaj na świat rosyjski chemik Dmitrij Mendelejew.

Historia[ | edytuj kod]

Za czasów cara[ | edytuj kod]

Od sierpnia 1917 do kwietnia 1918 w Tobolsku przebywał były car Rosji Mikołaj II z rodziną: żoną i pięciorgiem dzieci. Coraz bardziej popularni w mieście Romanowowie byli zagrożeniem dla komunistów i Lenina. W kwietniu 1918 rodzina została wywieziona do Jekaterynburga, gdzie w nocy z 16 na 17 lipca tego samego roku została rozstrzelana przez CzeKa.

Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов (ur. 6 maja/18 maja 1868 w Sankt Petersburgu, zm. w nocy z 16 na 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 14 maja/26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.

Za czasów ZSRR[ | edytuj kod]

W marcu 1917 r. wraz z abdykacją cara Mikołaja II zakończyło się panowanie imperium rosyjskiego, a w sierpniu nowy tymczasowy rząd ewakuował rodzinę cesarską i ich orszak do Tobolska, gdzie zamieszkali w relatywnym luksusie w byłym domu gubernatora. Trzy miesiące później wybuchła rosyjska wojna domowa, a w Tobolsku szybko doszli do władzy bolszewicy. Po tym, jak wojska przeciwnej Białej Armii zbliżyły się do miasta wiosną 1918 r., bolszewicy przenieśli rodzinę cesarską na zachód do Jekaterynburga, gdzie ostatecznie została stracona w lipcu 1918 r. Po zakończeniu wojny zwycięstwem bolszewików i powstaniu rosyjskiego Związku Radzieckiego reformy administracyjne 1920 r. zlikwidowały gubernię tobolską, co zakończyło status Tobolska jako stolicy prowincji (miasto pełniło tę funkcję przez 218 lat). Zamiast tego miasto stało się administracyjnym centrum Prowincji Tiumeńskiej z siedzibą w Tiumeniu. Od 1921 do 1922 r. Tobolsk był miejscem masowych antybolszewickich powstań chłopskich Zachodniej Syberii, związanych z Zieloną Armią. 3 listopada 1923 r. miasto stało się częścią obwodu uralnego, aż do 7 stycznia 1932 r. Od 17 stycznia 1934 r. Tobolsk był częścią obwodu Obsko-Irtyszowskiego, dopóki 7 grudnia tego roku nie został przeniesiony do obwodu omskiego. 14 sierpnia 1944 r. Tobolsk został przeniesiony do obwodu Tiumeńskiego. 10 lipca 1987 r. Dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR miasto Tobolsk otrzymało Order Odznaki Honorowej.

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.Dmitrij Iwanowicz Mendelejew, Дмитрий Иванович Менделеев (pol. Dymitr Mendelejew, ur. 27 stycznia/8 lutego 1834 w Tobolsku, zm. 20 stycznia/2 lutego 1907 w Petersburgu) – chemik rosyjski, odkrywca (w roku 1869) prawa okresowości pierwiastków chemicznych.

Tobolsk dzisiaj[ | edytuj kod]

4 listopada 1996 r. Tobolsk stał się niezależnym miastem, od tego momentu nie należy już do Obwodu Tiumeńskiego.

W 2013 r. Tobolsk-Polymer otworzył największy zakład produkcji polipropylenu w Rosji. W mieście rozwinął się przemysł chemiczny, stoczniowy, drzewny, materiałów budowlanych oraz spożywczy. Tobolsk stał się również popularnym miejscem turystyki na Syberii ze względu na jego historyczne znaczenie, architekturę i naturalne krajobrazy. Jest także ważnym ośrodkiem edukacyjnym Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej oraz siedzibą Diecezji Tobolskiej, pierwszej prawosławnej diecezji na Syberii.

Carstwo Rosyjskie (ros. Русское царство, "Carstwo Ruskie") – oficjalna nazwa Rosji w latach 1547–1721. Carstwo Rosyjskie obejmowało tereny od wschodniej Europy poprzez północną część Azji po Ocean Spokojny. Carstwo było kontynuacją Wielkiego Księstwa Moskiewskiego, istniejącego w latach 1328–1547. W 1547 roku odbyła się koronacja wielkiego księcia moskiewskiego Iwana IV Groźnego na „cara Wszechrusi”, co dało początek Carstwu Rosyjskiemu. W 1721 Piotr I przyjął tytuł cesarza-imperatora, dając tym samym początek Imperium Rosyjskiemu. Carowie rosyjscy nadal jednak używali (do 1917 roku) tytułów m.in. wielkich książąt włodzimierskich, twerskich i moskiewskich.Jekaterynburg (ros. Екатеринбург, Jekatierinburg) – miasto w azjatyckiej części Rosji położone pod stokami Uralu, w obwodzie swierdłowskim, nad rzeką Iset. W latach 1924-1991 nosiło nazwę Swierdłowsk (ros. Свердловск) na cześć bolszewickiego przywódcy Jakowa Swierdłowa.
Kościół katolicki Trójcy Przenajświętszej


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Gubernia tulska – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego na terytorium zachodniej Syberii, utworzona ukazem Katarzyny II 19 stycznia/30 stycznia 1782 jako namiestnictwo tobolskie Carstwa Syberyjskiego, od 12 grudnia/23 grudnia 1796 ukazem Pawła I przekształcone w gubernię. Stolicą guberni był Tobolsk. Zlikwidowana 2 marca 1920.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Sobór Mądrości Bożej i Zaśnięcia Matki Bożej w Tobolsku – prawosławny sobór w Tobolsku, w obrębie Kremla tobolskiego, katedra eparchii tobolskiej i tiumeńskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.
Klasyfikacja klimatów Köppena – system klasyfikacji klimatów Ziemi opracowany przez niemieckiego klimatologa Wladimira Köppena. Twórca oparł swój podział na średnich miesięcznych temperaturach oraz wielkości i rozkładzie opadów rocznych, w nawiązaniu do szerokości geograficznej. Jest to najpowszechniej stosowany system klasyfikacji. Köppen opublikował swój pierwszy schemat w 1900 roku, wersję poprawioną w 1918 roku i nanosił korekty systemu klasyfikacji aż do śmierci w roku 1940. Inni klimatolodzy zmodyfikowali elementy klasyfikacji Köppena jeszcze wielokrotnie na podstawie własnych doświadczeń w różnych częściach świata jednak podstawowa część pozostała bez zmian do czasów współczesnych.
Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
Wielka Encyklopedia Rosyjska (ros. Большая российская энциклопедия, БРЭ) – jedna z największych encyklopedii uniwersalnych w języku rosyjskim, wydana w 36 tomach w latach 2004–2017. Wydana przez spółkę wydawniczą o tej samej nazwie, pod auspicjami Rosyjskiej Akademii Nauk, na mocy dekretu prezydenckiego Władimira Putina nr 1156 z 2002 roku

Reklama