Tizoc

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tizoc ['tisok] (1436-1486) – władca Tenochtitlán, siódmy tlatoani (władca) Azteków (Méxicas) (1481-1486).

Guerrero – stan położony w południowo-zachodnim Meksyku nad Oceanem Spokojnym. Graniczy ze stanami Michoacán, México, Morelos, Puebla oraz Oaxaca. Stolicą stanu jest miasto Chilpancingo.Zapotekowie – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkujących środkowo-wschodnią część obecnego stanu Oaxaca.

Tizoc był synem Tezozomoca, syna Itzcoatla i Atotoztli (Huitzilxochtzin), córki Montezumy I, brat Axayacatla i Ahuitzotla. Jego imię w języku nahuatl znaczy „skaleczona noga” lub „skrwawiona noga”.

Po objęciu władzy starał się bezskutecznie umocnić wpływy nad brzegami Zatoki Meksykańskiej i w regionach zamieszkanych przez plemiona Misteków i Zapoteków. Jednak już kampania inauguracyjna przeciwko Metztitlánowi na północy azteckich terenów, zakończyła się niepowodzeniem. Aztecki władca, co prawda zmusił wroga do odwrotu, Aztekowie stracili jednak 300 ludzi, co przy wzięciu 40 jeńców trudno uznać za zwycięstwo. Natomiast z powodzeniem stłumił on rebelię plemion Matlatzincan w kotlinie Toluca. Przypisuje mu się też zdobycie części, obecnych meksykańskich stanów Guerrero i Oaxaca.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Kamień Tizoca

Za czasów jego panowania rozpoczęto przebudowę najważniejszej budowli sakralnej Azteków, świątyni w kształcie piramidy, Templo Mayor w Tenochtitlán. Wówczas powstał także tzw. Kamień Tizoca; monumentalny blok w postaci walca o średnicy 2,65 m., z wyrzeźbionymi przedstawieniami 15 scen zwycięstw Azteków nad różnymi miastami. Każda scena ukazuje Tizoca z pokonanym władcą.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Atotoztli (w klasycznym nahuatl czyt. [atoˈtostɬi], dosł. Wodny Ptak), także Huitzilxochtzin (czyt. [witsiɬˈʃoːtʃtsin]; fl. XV wiek) – córka władcy Azteków Montezumy I i matka trzech kolejnych władców ich państwa: Axayacatla, Tizoca i Ahuitzotla. Przez krótki okres prawdopodobnie rządziła państwem po śmierci swojego ojca, być może jako regentka.

Tizoc został prawdopodobnie otruty przez swoich dowódców wojskowych za namową władcy miasta Ixtapalapa.

Następcą Tizoca został jego młodszy brat Ahuitzotl.

Genealogia[ | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Aztecchron
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Brenda Ralph Lewis, Aztekowie, Maria Raczkiewicz (tłum.), Warszawa: „Wiedza Powszechna”, 2002, ISBN 83-214-1251-3, OCLC 68652210.
  • Tadeusz Łepkowski, Historia Meksyku, Wrocław 1986, ​ISBN 83-04-02182-X​;
  • Jacek Walczak, Aztekowie i tajemnica kalendarza, Warszawa: Świat Książki - Bertelsmann Media, 2006, ISBN 83-7391-910-4, ISBN 978-83-7391-910-5, OCLC 76358837.
  • Tezozomoc – największy władca miasta Azcapotzalco położonego w Dolinie Meksyku. Pochodził z plemienia Tepaneków i panował w latach od 1367 do 1427. W ciągu swojego długiego życia zdołał wywalczyć hegemonię w Dolinie Meksyku. Powstało w ten sposób imperium oparte na daninach płaconych w naturze. Po jego śmierci królem Tepaneków z Azcapotzalco został jego syn Maxtla.Oaxaca – stan w południowym Meksyku. Graniczy ze stanami: Guerrero (na zachodzie), Puebla (na północnym zachodzie), Veracruz (na północy), Chiapas (na wschodzie). Na południu Oaxaca sąsiaduje z Oceanem Spokojnym.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kamień Tizoca (hiszp. Piedra de Tízoc) – ogromny bazaltowy dysk odkryty 17 grudnia 1791 roku w rejonie Templo Mayor w Meksyku. Mierzy 267 cm średnicy, 121 cm grubości i waży 26 ton. Sądzi się, że mógł być kamieniem ofiarnym, jednak najprawdopodobniej był jedynie pomnikiem wykutym na cześć Tizoca, siódmego władcy Tenochtitlanu panującego w latach 1481-1486.
    Montezuma I Ilhuicamina, również Moctezuma I, Moteuczoma I, zwany Gniewnym (nazwisko można tłumaczyć „samotny, który wystrzela strzałę w niebo”); (? – 1469).
    Iztapalapa - jedna z szesnastu dzielnic Dystryktu Federalnego (miasta Meksyk). Położona w środkowo-wschodniej części Dystryktu Federalnego. Nazwa pochodzi z języka Nahua, w którym Iztapalli oznacza kamień, atl to woda, a pan to nad, zatem w tłumaczeniu oznacza "kamienie nad wodą". Może być to nawiązaniem do położenia dawnej osady nad kamienistym brzegiem jeziora Texcoco.
    Samogłoska przymknięta przednia niezaokrąglona – typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to i (zwykła litera i).
    Ahuitzotl (również Ahuítzotl lub Auítzotl, wymowa [aːˈwiʦotɬ]) zwany Wydrą (? – 1502) – tlatoani (władca) Azteków (Méxicas) (1486 - 1502); Ahuitzotl był synem Tezozomoca, syna Itzcoatla i Atotoztli (Huitzilxochtzin), córki Montezumy I, brat Axayacatla i Tizoca, ojciec Cuauhtemoca. W roku 1486 objął władzę po Tizocu, jako ósmy tlatoani Tenochtitlánu.
    Mistekowie (Misztekowie, Mixtekowie) – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkująca górskie tereny i doliny obecnego stanu Oaxaca, a także stany Guerrero i Puebla, w południowym Meksyku. Region ten tradycyjnie nazywa się La Mixteca. Misteków (oraz ich region) dzieli się zwyczajowo na część wyżynną (mixteca alta, stąd nazwa określająca ich jako "mieszkańców krainy chmur") oraz nizinną (mixteca baja).
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama